Budujemy Dom
Przed budową / Budowa krok po kroku / Artykuły

Projekt domu - czym się kierować przy wyborze?

Projekt domu - czym się kierować przy wyborze?

Gdy dokonaliśmy zakupu odpowiedniej dla nas działki, należy zastanowić się nad projektem domu. Czy ma być z katalogu czy indywidualny, jaką chcemy powierzchnię domu, liczbę kondygnacji i gdzie ma być umieszczona kotłownia?

WYBIERAMY PROJEKT - POWIERZCHNIA

Planując powierzchnię domu należy wziąć pod uwagę nie tylko obecną liczbę domowników, ale także ewentualne powiększenie rodziny w przyszłości
Planując powierzchnię domu należy wziąć pod uwagę nie tylko obecną liczbę domowników, ale także ewentualne powiększenie rodziny w przyszłości (fot. Archipelag)

Większość budowanych w Polsce domów ma powierzchnię od 110 do 180 m². Oczywiście, żaden inwestor nie kieruje się statystyką, ale własnymi potrzebami i możliwościami. Powierzchnia zależy przede wszystkim od liczby pokoi, a ta jest wypadkową liczby domowników i ewentualnych gości.

Planując parametry domu trzeba również przemyśleć, czy w przyszłości nie szykuje się powiększenie rodziny. Jeśli będziemy pracować w domu, warto pomyśleć o oddzielnym pomieszczeniu, które będzie pełniło rolę gabinetu. W przypadku gdy będziemy przyjmować w nim interesantów, najlepszą lokalizacją dla tego pomieszczenia będzie miejsce w pobliżu wejścia.

WYBIERAMY PROJEKT - LICZBA KONDYGNACJI

Najprostsze w budowie są domy parterowe. Odchodzi bowiem konieczność wykonania solidnego stropu i schodów. Tego typu domy są też wygodne w użytkowaniu – w pozbawionym schodów budynku łatwiej się poruszać, szczególnie osobom starszym lub niepełnosprawnym. Rodzice z dziećmi nie muszą się z kolei martwić, że ich pociechy spadną z dużej wysokości. Wadą takich domów jest stosunkowo duża powierzchnia podłogi na gruncie oraz większe fundamenty i znaczna powierzchnia dachu.

W przypadku mniejszej działki, problemem może być też duża powierzchnia zabudowy. Dlatego wielu inwestorów decyduje się na dom piętrowy, który łatwiej jest zmieścić na małej posesji. Niestety, tego typu budynki są często droższe w budowie, co wynika m.in. z kosztów wykonania wspomnianych stropów (ten element musi być solidny i dobrze tłumiący dźwięki) oraz schodów. Wariantem pośrednim, wybieranym przez zdecydowaną większość inwestorów, jest dom z poddaszem użytkowym. Co prawda, na górnej kondygnacji ma on skosy, które zmniejszają powierzchnię użytkową i utrudniają jej zagospodarowanie, z drugiej strony nadają pomieszczeniom oryginalny charakter.

Najłatwiejsze w budowie są domy parterowe, ale ich wadą jest duża powierzchnia podłogi na gruncie oraz większe fundamenty i znaczna powierzchnia dachu Najłatwiejsze w budowie są domy parterowe, ale ich wadą jest duża powierzchnia podłogi na gruncie oraz większe fundamenty i znaczna powierzchnia dachu (fot. Sławek Kasper)

Decydując się na dom wielokondygnacyjny, musimy zaplanować położenie schodów. Najpopularniejszym rozwiązaniem jest umieszczenie ich w korytarzu lub wydzielonej klatce schodowej. Dzięki temu podzielimy wnętrza na strefę dzienną (głośną) z salonem i kuchnią na parterze oraz prywatną (cichą) z sypialniami na piętrze. Wydzielona klatka schodowa wymaga jednak wygospodarowania 10 m² powierzchni.

Jeśli nie możemy sobie na to pozwolić, powinniśmy rozważyć umieszczenie schodów w salonie – zajmą one tam nawet dwukrotnie mniejszą powierzchnię. Wiele osób wybiera taki wariant jeszcze z innego powodu – ładne schody są świetną ozdobą salonu. Niestety, takie rozwiązanie ma też wady. Taka aranżacja zaburza podział domu na strefę głośną i cichą, a także może utrudniać zagospodarowanie przestrzeni w salonie.

Kolejnym dylematem jest podpiwniczenie. Dawniej w piwnicach lokalizowało się kotłownię, spiżarnię na przetwory czy warsztat majsterkowicza. Obecnie coraz więcej osób odchodzi jednak od tego rozwiązania, umieszczając wspomniane pomieszczenia na parterze domu, ewentualnie w oddzielnym budynku gospodarczym lub w garażu. Wynika to przede wszystkim z oszczędności.

Wykonanie izolacji przeciwwodnej podpiwniczenia jest kosztowne, a w przypadku wysokiego poziomu wód gruntowych – trudne do wykonania. Dlatego też budowę piwnicy można rozważać w sytuacji, gdy działka jest bardzo mała lub wąska, lub gdy ukształtowanie terenu i tak zmusza nas do wykonania wysokiego fundamentu.

WYBIERAMY PROJEKT - KOTŁOWNIA

Najmniej kłopotliwy jest kocioł gazowy – praktycznie nie wymaga obsługi, nie trzeba też wydzielać miejsca na opał
Najmniej kłopotliwy jest kocioł gazowy – praktycznie nie wymaga obsługi, nie trzeba też wydzielać miejsca na opał (fot. Immergas)

Planując lokalizację wspomnianej kotłowni, trzeba kierować się wygodą. Jednak oprócz tego, że musi być do niej wygodny dostęp, pomieszczenia tego nie należy zbytnio eksponować. Wymagania co do rozmiarów kotłowni, sposobu wentylacji itp. wynikają z przepisów budowlanych i zależą od tego, jak ma być zasilany kocioł.

Najmniej kłopotliwy jest kocioł gazowy. Właściwie nie wymaga obsługi, nie trzeba też wydzielać miejsca na opał. Wymagania, co do minimalnej kubatury, są następujące:

  • 8 m³ – w przypadku urządzeń pobierających powietrze do spalania z tych pomieszczeń;
  • 6,5 m³ – w przypadku urządzeń z zamkniętą komorą spalania, pobierających powietrze z zewnątrz.

Kocioł gazowy można zainstalować nie tylko w kotłowni, ale również w kuchni, holu czy łazience. Wentylacja grawitacyjna jest wymagana tylko w przypadku kotłów z otwartą komorą spalania; gdy jest ona zamknięta, rodzaj wentylacji może być dowolny.

Trzeba jednak zaznaczyć, że kotłów zasilanych gazem płynnym (LPG) dotyczą pewne obostrzenia. Kotłownia z takim kotłem nie może być umiejscowiona poniżej poziomu terenu, np. w piwnicy. Nie może też mieć wpustów kanalizacyjnych w podłodze. Ponadto otwory wentylacyjne powinny znajdować się przy podłodze. Te wymagania wynikają z faktu, że LPG jest cięższy od powietrza i w razie wycieku gromadzi się w najniżej położonych miejscach.

Znacznie więcej warunków trzeba spełnić w przypadku stosowania paliw stałych. Kotłownia z kotłem na tego typu paliwo musi mieć przede wszystkim odpowiednią wielkość, zapewniającą dystans minimum 1 m pomiędzy przodem kotła a ścianą, oraz wygodny dostęp do wyczystek kotła i komina. Wymagana jest także sprawna wentylacja grawitacyjna – otwór nawiewny o powierzchni przekroju co najmniej 200 cm² oraz umieszczony pod sufitem wlot do kanału wentylacyjnego wyprowadzonego ponad dach. Minimalny wymiar kanału to 14 × 14 cm lub średnica 15 cm. Niezbędny jest również wpust kanalizacyjny umieszczony w podłodze.

Kocioł na paliwo stałe wymaga regularnej obsługi. Ponadto w kotłowni niezbędne jest wygospodarowanie miejsca na zapas paliwa lub zawierający je zasobnik oraz na duży zbiornik na ciepłą wodę użytkową, zwykle dobrany według wskaźnika 50 l na osobę. W takiej kotłowni warto zaprojektować drzwi prowadzące bezpośrednio na zewnątrz, aby nie trzeba było przechodzić z opałem ani popiołem przez inne pomieszczenia. Jeśli w domu planujemy instalację kolektorów słonecznych, to niezależnie od rodzaju kotła, będziemy musieli wygospodarować miejsce na zasobnik c.w.u. o pojemności 150–300 l. Jego rolą jest odbiór ciepła z kolektorów, a także magazynowanie ciepłej wody.

WYBIERAMY PROJEKT - KUCHNIA

Kuchnię można zaplanować jako wydzielone pomieszczenie, lub jako aneks, będący częścią pokoju dziennego. Oba rozwiązania mają swoich zwolenników. W przypadku pierwszego wariantu, unika się przenikania zapachów poza obszar gotowania. W zamkniętej kuchni łatwiej też utrzymać porządek. Jeśli jest odpowiednio duża, można ustawić w niej stół i spożywać w tym pomieszczeniu posiłki.

Aneks będzie natomiast wygodniejszy dla osób, które gotują sporadycznie, a posiłki i tak wolą jeść w pokoju dziennym. Praktyczne jest zaprojektowanie przy kuchni pomieszczenia gospodarczego – spiżarni, jednak by było wygodne, powinno mieć co najmniej 3 m².

WYBIERAMY PROJEKT - GARAŻ

Najlepiej, jeśli z garażu można dostać się bezpośrednio do domu, ewentualnie dojść do wejścia pod okapem dachu
Najlepiej, jeśli z garażu można dostać się bezpośrednio do domu, ewentualnie dojść do wejścia pod okapem dachu (fot. Wiśniowski)

Wielkość garażu zależy od liczby samochodów, które będą w nim parkować. Planując to pomieszczenie, trzeba jednak pamiętać, że często służy ono również za magazyn dla maszyn ogrodniczych, rowerów i narzędzi. Pasjonaci ogrodu powinni więc rozważyć wydzielenie osobnej powierzchni na wszystkie niezbędne sprzęty.

Najwygodniej, jeśli z garażu będziemy mogli wejść bezpośrednio do domu, ewentualnie dojść do wejścia chronieni szerokim okapem dachu. W związku z tym omawiane pomieszczenie najlepiej zaplanować w sąsiedztwie domu, choć dla ograniczenia strat ciepła – lepiej, by nie było częścią bryły domu, ale zostało dostawione do dobrze ocieplonej ściany zewnętrznej.

Garaż najlepiej zaplanować na poziomie gruntu. Umieszczenie go w piwnicy, choć często praktykowane, nie jest najlepszym rozwiązaniem. Zjazd do takiego garażu jest niewygodny, a dodatkowo zimą odcinek ten bywa oblodzony lub zaśnieżony. Samo pomieszczenie będzie też narażone na zalanie w razie bardzo gwałtownych opadów, nawet gdy wykonano odwodnienie.

Wjazd do garażu najlepiej umieścić od strony ulicy.

WYBIERAMY PROJEKT - BRYŁA BUDYNKU

Wiele osób uważa, że domy o skomplikowanej bryle wyglądają bardziej okazale. Praktyka przemawia jednak za tym, aby wybrać budynek o jak najmniejszej liczbie załamań, wykuszy itp. Najlepiej, jeśli rzuty kondygnacji są zbliżone do kwadratu lub niezbyt wydłużonego prostokąta. Dzięki temu powierzchnia przegród zewnętrznych (ściany, podłoga, dach) jest niewielka w stosunku do kubatury oraz powierzchni budynku. W efekcie mniejsze będą koszty budowy oraz ogrzewania w czasie eksploatacji. Nie warto budować balkonów – są one przyczyną znacznych strat ciepła, gdyż płyta balkonu jest zwykle przedłużeniem płyty stropowej. Poza tym w domach otoczonych zielenią, wyposażonych w tarasy, balkony są zwykle bezużyteczne.

Niezalecane jest też projektowanie skomplikowanych, wielopołaciowych dachów. Ich wykonanie jest trudne, a błędy popełnione podczas prac dekarskich będą skutkować przeciekami. Najlepiej sprawdzają się proste dachy dwu- lub czterospadowe.

Pomieszczenia należy zgrupować ze względu na funkcje oraz potrzebne w nich instalacje. Najlepiej, jeśli łazienki umieszczone są obok siebie lub jedna nad drugą, dzięki czemu można je przyłączyć do wspólnego pionu kanalizacyjnego, wystarcza też jeden komin z kanałami wentylacyjnymi.

Możliwie blisko łazienek i kuchni powinno się również znaleźć pomieszczenie z kotłem przygotowującym ciepłą wodę. Dzięki temu woda będzie płynąć krótkimi odcinkami rur i nie będzie się wychładzać. Jak już wspomniano, warto grupować pomieszczenia o tym samym przeznaczeniu, dzieląc dom na strefy – głośną (praca) i cichą (odpoczynek).

WYBIERAMY PROJEKT - ORIENTACJA WZGLĘDEM STRON ŚWIATA

Pomieszczenia, w których w ciągu dnia spędzamy najwięcej czasu, warto zaplanować od południa. Elewacja południowa jest bowiem najbardziej nasłoneczniona, dzięki temu zapewnimy sobie największą ilość światła dziennego (przed zbyt mocnymi promieniami ochronią nas natomiast rolety lub markizy przeciwsłoneczne).

Północ, ale także wschód, to dobre miejsce na lokalizację sypialni. Wschodnia strona domu to również dobra lokalizacja dla tarasu lub ogrodu zimowego. Dzięki umiarkowanej ilości słońca, takie miejsce będzie się świetnie nadawało i do odpoczynku, i do spożywania posiłków.

WYBIERAMY PROJEKT - Z KATALOGU LUB INDYWIDUALNY

Większość inwestorów wybiera projekt z katalogu, który jest tańszy od indywidualnego. Ich dostępność jest obecnie bardzo duża. Poza tym nie kupujemy kota w worku – taki projekt najprawdopodobniej doczekał się już gdzieś realizacji, dzięki czemu efekt można obejrzeć w naturze, a właściciela takiego domu wypytać o doświadczenia związane z budową i eksploatacją. Osoby realizujące ten sam projekt wymieniają się zresztą doświadczeniami podczas trwania budowy – takie grupy tworzą "klany" na forum internetowym "Budujemy Dom".

Projekt z katalogu czy indywidualny? Większość inwestorów decyduje się na pierwszy, tańszy wariant. Posiadacze działki wąskiej lub o nieregularnym kształcie mogą jednak nie mieć wyboru, gdy okaże się, że nie da się na niej wybudować domu w oparciu o typowy projekt Projekt z katalogu czy indywidualny? Większość inwestorów decyduje się na pierwszy, tańszy wariant. Posiadacze działki wąskiej lub o nieregularnym kształcie mogą jednak nie mieć wyboru, gdy okaże się, że nie da się na niej wybudować domu w oparciu o typowy projekt (fot. Archipelag)

Na projekt indywidualny decydują się osoby, które chcą otrzymać produkt ściśle dostosowany do swoich potrzeb – wyjątkowych wymagań architektonicznych czy wyboru unikalnej technologii budowy. Często wynika to jednak z konieczności. Jeśli zakupimy działkę wąską, o nieregularnym kształcie lub znacznym spadku terenu, może się okazać, że nie da się na niej wybudować domu w oparciu o typowy projekt. Zanim zdecydujemy się na jedno z rozwiązań, warto zapoznać się z różnymi projektami. Taki przegląd z pewnością będzie cennym źródłem inspiracji i pomysłów.

Każdy projekt powinien być odpowiednio szczegółowy. Bardzo ważne są detale, miejsca trudne dla wykonawcy, takie jak węzły konstrukcyjne, izolacje fundamentu, sposób wykonania tarasu czy szczegóły konstrukcji dachu.

Norbert Skupiński
fot. otwierająca: Dreamstime

aktualizacja: 2015-02-03

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

Projekt indywidualny to suknia szyta na miarę a typowy to...kalesony po cioci, które trzeba przerobić na kreację wieczorową.

Gość: miap

29 Gru 2015, 15:01

Zanim wybierzemy projekt wg upodoban, najpierw (najlepiej przed zakupem działki jeszcze) sprawdzic jaki dom mozemy postawic - Warunki Zabudowy lub MPZP. A potem wybierac piętrowy, parterowy itp.

Gość: ja

29 Gru 2015, 11:08

Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl
Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 

Dobudowa wiatrołapu - cztery rozwiązania. Formalności

Choć wiatrołap pełni w domu rolę śluzy chroniącej wnętrze przed falami zimnego powietrza, niektórzy inwestorzy rezygnują z tego pomieszczenia. Taka decyzja nie jest jednak nieodwołalna. Co można zrobić, jeśli po pewnym okresie użytkowania domu stwierdzimy, że wiatrołap jest nam niezbędny?

Nowe wydanie katalogu ARCHON+ Domy Które Kochacie
Nowe wydanie katalogu ARCHON+ Domy Które Kochacie Najnowsze wydanie katalogu Biura Projektów ARCHON+ w całości poświęcone jest kolekcji projektów domów parterowych. Pracownia prezentuje ...
WIELKI FINAŁ urodzinowej promocji ARCHON+ z RABATEM 300 zł
WIELKI FINAŁ urodzinowej promocji ARCHON+ z RABATEM 300 zł Promocja jubileuszowa z okazji 26-lecia Biura Projektów ARCHON+ dobiega końca, jednak Pracownia przygotowała dla Inwestorów prawdziwą niespodziankę! ...
IV edycja targów Warsaw Build za nami
IV edycja targów Warsaw Build za nami Ponad 2100 odwiedzających i 89 wystawców z 13 krajów Europy i Azji, prezentujących najnowsze produkty i rozwiązania z zakresu budownictwa ...
Zamknij okno x
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.     
Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego;
- porady budowlane;
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl; - zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
Zapisz się do newslettera
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Newsletter BudujemyDom.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!

Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.

Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim: aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego, porady budowlane, najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl, zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
x