Budujemy Dom

Strefa magazynu / Budujemy Dom 04/2006

Kup bieżący numer Kup e-Wydanie Zaprenumeruj e-Prenumerata Na tablety

Energooszczędna i sprawna

Przepływ powietrza w wentylacji grawitacyjnej w domu jednorodzinnym Zasada działania wentylacji grawitacyjnej. Nawiewnik zapewnia wentylację pomieszczenia (fot. Brevis) Higrosterowany nawiewnik i kratka wywiewna (www.aereco.com.pl)Głównym celem wentylacji jest wymiana zużytego powietrza na świeże. Proces wentylacji to również konieczność ciągłego podgrzewania powietrza w pomieszczeniach. A to oznacza duże koszty. Czy można pogodzić potrzebę wentylowania pomieszczeń z ideą energooszczędności? Do czego potrzebna w...
Przepływ powietrza w wentylacji grawitacyjnej w domu jednorodzinnym
Zasada działania wentylacji grawitacyjnej.
Nawiewnik zapewnia wentylację pomieszczenia (fot. Brevis)
Higrosterowany nawiewnik i kratka wywiewna (www.aereco.com.pl)

Głównym celem wentylacji jest wymiana zużytego powietrza na świeże. Proces wentylacji to również konieczność ciągłego podgrzewania powietrza w pomieszczeniach. A to oznacza duże koszty. Czy można pogodzić potrzebę wentylowania pomieszczeń z ideą energooszczędności?

Do czego potrzebna w domu wentylacja i dlaczego jest taka ważna dla naszego dobrego samopoczucia? Otóż powinna nam ona zapewnić:

  • dostarczenie świeżego powietrza zawierającego tlen potrzebny do oddychania ludzi, zwierząt domowych i roślin;
  • usunięcie powietrza zanieczyszczonego wraz z zawartym w nim dwutlenkiem węgla i nadmiarem wilgoci, które powstały m.in. w kuchni w czasie gotowania, w łazience podczas kąpieli oraz w wyniku oddychania;
  • usunięcie wraz z zanieczyszczonym powietrzem szkodliwych związków chemicznych ulatniających się z mebli, lakierów i farb (tak, żeby ich stężenie nie przekraczało wartości akceptowanych przez organizm człowieka), zapachów kuchennych oraz pyłów i zanieczyszczeń mikrobiologicznych;
  • dostarczenie odpowiedniej ilości powietrza do procesów spalania (kotły, podgrzewacze wody, kuchenki, kominki) i usunięcie spalin powstających podczas spalania;
  • właściwy przepływ powietrza przez pomieszczenia – z pomieszczeń, w których powstaje najmniej zanieczyszczeń (sypialnie, jadalnie, salony i inne pokoje) – do pomieszczeń pozostałych (kuchnie, łazienki i WC) – zamontowane w nich są kratki wywiewne połączone z kanałami wentylacyjnymi.
Problem źle działającej wentylacji pojawił się wraz ze szczelnymi oknami i drzwiami, wywołując wiele nieznanych wcześniej objawów u osób przebywających w takich pomieszczeniach. Częste bóle głowy, alergie, ciągłe uczucie senności mogą oznaczać zbyt małą ilość świeżego powietrza w pomieszczeniu. Dawniej ujemne skutki braku wentylacji mechanicznej i nieskutecznej wentylacji grawitacyjnej łagodziła nieszczelność okien i napływ niekontrolowanych ilości powietrza z zewnątrz. Rozcieńczało ono szkodliwe zanieczyszczenia.

Wentylacja – ale jaka?

Jak zatem zapewnić odpowiednią ilość świeżego powietrza w domu?i Musimy zastosować system wentylacji. Do wyboru mamy dwa rodzaje wentylacji: tańszą – grawitacyjną oraz droższą – mechaniczną. Od tego, który model zastosujemy, zależeć będzie jakość powietrza w domu i nasze późniejsze samopoczucie.

Wentylacja grawitacyjna – naturalna

Jest najczęściej stosowana w domach jednorodzinnych. Ruch powietrza odbywa się na zasadzie konwekcji. Lżejsze, ciepłe powietrze jest wypierane z pomieszczeń przez powietrze zimniejsze, o większej gęstości, napływające z zewnątrz budynku. To, ile świeżego powietrza napłynie do środka budynku, zależy od warunków pogodowych. I na tym polega największa wada wentylacji naturalnej. Działa ona tylko wtedy, gdy temperatura otoczenia jest niższa niż wewnątrz domu. Latem, gdy jest bardzo ciepło, nie działa w ogóle. Nie działa także w domach ze szczelnymi drzwiami i oknami, w których nie ma szczelin, przez które świeże powietrze mogłoby wpływać do środka (np. nawiewników). Za to działa, i to bardzo intensywnie, zimą. Jeżeli okna są nieszczelne, przepływa przez nie dużo zimnego powietrza. Tym więcej, im niższa jest temperatura. Powoduje to niepotrzebne wyziębianie pomieszczeń i oznacza wyższe koszty związane z ich ogrzewaniem. I chociaż system wentylacji grawitacyjnej nie wymaga instalowania żadnych urządzeń mechanicznych, dzięki czemu koszty eksploatacyjne prawie nie istnieją, jest to oszczędność tylko pozorna.

Pewną odmianą jest wentylacja grawitacyjna regulowana. W systemie tym wykorzystuje się nawiewniki, umożliwiające kontrowanie ilości napływającego powietrza. Jego ilość dostosowywana jest do ogólnego bilansu powietrza wentylacyjnego oraz chwilowej zmiany stężenia zanieczyszczeń w pomieszczeniach. Jednak nawet taki nawiewnik nie zapewni działania wentylacji w czasie gorących dni.

Można kupić nawiewniki okienne lub ścienne. Najprostszą wersją są nawiewniki bez możliwości regulowania przepływu powietrza, ewentualnie jedynie z opcją ręcznego zamknięcia przepływu. Takie nawiewniki są przeznaczone przede wszystkim do pomieszczeń z kominkiem lub kotłem z otwartą komorą spalania.

Znacznie skuteczniejsze są nawiewniki z regulacją ręczną lub automatyczną. Te ostatnie są dużo wygodniejsze. Wyposażone są w mechanizm, który otwiera i przymyka nawiew powietrza.

Ilość doprowadzanego powietrza może zależeć od poziomu wilgotności w pomieszczeniu – są to wtedy nawiewniki higrosterowane. Nawiewnik otwiera się szerzej, gdy wzrasta wilgotność w pomieszczeniu, np. podczas prania lub prasowania. Gdy wilgotność maleje, nawiewnik przymyka się.

Innym rodzajem regulacji nawiewników jest reagowanie ich na zmianę różnicy ciśnienia na zewnątrz i wewnątrz domu. Tego typu urządzenia przymykają się, gdy różnica ciśnienia rośnie i otwierają, gdy maleje. Dzięki temu intensywność wentylacji zależy wówczas od siły wiatru i ciągu kominowego. Wyposażone są w ruchome przesłony, które poruszają się płynnie lub skokowo.

Nawiewniki mogą być także regulowane za pomocą zamontowanego w nich termostatu. Ilość napływającego powietrza zależy od temperatury panującej na zewnątrz. Gdy spadnie ona poniżej określonej wartości, np. -4°C, napływ powietrza zostanie ograniczony.

Możemy też kupić nawiewniki izolowane akustycznie, zalecane zwłaszcza do pomieszczeń, w których miejsce montażu nawiewnika wychodzi na hałaśliwą ulicę.

{mospagebreak}
Przepływ powietrza w wentylacji wywiewnej
Przepływ powietrza w wentylacji nawiewno-wywiewnej

Wentylacja mechaniczna

Czynnikiem wywołującym ruch powietrza w przewodach wentylacyjnych jest wentylator. W domach jednorodzinnych zastosowanie znalazły dwa systemy wentylacji mechanicznej: wywiewna i nawiewno-wywiewna.

Wentylacja wywiewna. Chociaż napływ powietrza odbywa się w sposób naturalny – przez nawiewniki okienne lub ścienne – jego wywiew odbywa się w sposób mechaniczny. W domu zamontowany jest wentylator, z którym połączone są wszystkie kanały wywiewne. Wymusza on usuwanie zanieczyszczonego powietrza na zewnątrz i w ten sposób zapewnia jego ruch między pomieszczeniami. Ten model wentylacji nie zależy od warunków pogodowych. Natężenie wywiewu można regulować, zmieniając wydajność wentylatora lub przepływ powietrza w kratkach wentylacyjnych.

Powietrze usuwane jest na zewnątrz przez wyrzutnię powietrza zamontowaną na dachu. Zazwyczaj jest to przykryta daszkiem rura stalowa lub z tworzywa sztucznego.

Ze względów bezpieczeństwa, wentylacji wyciągowej nie można stosować w pomieszczeniach, w których zamontowane są urządzenia z otwartą komorą spalania lub otwarte paleniska na paliwa stałe. Są to zazwyczaj kotły, podgrzewacze wody oraz kominki otwarte, pobierające powietrze potrzebne do spalania z pomieszczenia.

Wentylacja nawiewno-wywiewna. Jest to najbardziej skuteczny rodzaj wentylacji. Zarówno napływ świeżego powietrza, jak i usuwanie powietrza zużytego, odbywają się w sposób wymuszony, czyli za pomocą wentylatorów. Dzięki temu intensywność wymiany powietrza można dostosowywać do aktualnych potrzeb.

Najważniejszym elementem tego systemu jest centrala nawiewno-wywiewna. Zasysa ona świeże powietrze z zewnątrz i wtłacza je do pomieszczeń oraz wyrzuca na zewnątrz powietrze zanieczyszczone. Z pomieszczeniami łączy ją sieć kanałów wentylacyjnych. Dlatego decyzję o wyborze takiej wentylacji warto podjąć już na etapie projektowania domu. Dzięki temu unikniemy niepotrzebnych prac remontowych w gotowym budynku.

Zasada działania wentylacji mechaniczno-wyciągowej jest następująca: powietrze pobierane jest z zewnątrz przez czerpnię, którą możemy zamontować w ścianie domu lub w ogrodzie. Usuwane jest przez wyrzutnię powietrza, którą zazwyczaj umieszcza się na dachu budynku. Przy wyborze lokalizacji czerpni warto poszukać wokół domu strefy najczystszego powietrza, czyli z dala od np. ulicy, wywiewek kanalizacyjnych, kominów i wyrzutni zużytego powietrza.

Wadą tego systemu są wyższe koszty inwestycyjne i eksploatacyjne w porównaniu z dwoma pozostałymi rodzajami wentylacji.

Jednak, gdy system wentylacji nawiewno-wywiewnej rozbudujemy o centralę wentylacyjną z odzyskiem ciepła (tzw. rekuperator), będziemy mogli znacznie obniżyć koszty związane z ogrzewaniem powietrza nawiewanego do pomieszczeń.

Iwona Małkowska

Dalszy ciąg artykułu w wydaniu papierowym Budujemy Dom 04/2006
Kup ten numer
Wydanie papierowe Wydanie elektroniczne Przejrzyj ten numer

Budujemy Dom 04/2006

Kup ten numer
Wydanie papierowe Wydanie elektroniczne
Pozostałe artykuły
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze