Budujemy Dom

Strefa magazynu / Budujemy Dom 6/2009

Kup bieżący numer Kup e-Wydanie Zaprenumeruj e-Prenumerata Na tablety

Wybór okien

Okna to specyficzny rodzaj przegród zewnętrznych. Nie tylko muszą chronić dom przed stratami ciepła, hałasem, nieproszonymi gośćmi (podobnie jak ściany i dach), ale jeszcze zapewniać dostęp światła dziennego i wspomagać wentylację. Na dodatek mają wielkie znaczenie dla wyglądu budynku. Ich różnorodność jest ogromna i dlatego wszelkie rozważania dotyczące właściwego wyboru należy przeprowadzać na etapie projektowania domu.

Wybór okien
(fot. Jasno Shutters)
Jest kilka możliwości zapewnienia świat­ła dziennego w domu jednorodzinnym. Najczęściej są to zwykłe okna umieszczone w ścianach zewnętrznych, ewentualnie okna dachowe. Nie można jednak zapominać o ściankach szklanych, świetlikach dachowych, lukarnach, wykuszach itp. Właściwy wybór zależy od wielu czynników: stylu budynku, usytuowania względem stron świata, liczby kondygnacji, rodzaju dachu, wielkości działki czy ukształtowania terenu.

Kryteria doboru okien

Każde pomieszczenie w domu wymaga innego sposobu oświetlania światłem dziennym. Dla sypialni, kuchni, łazienki czy klatki schodowej stosuje się bowiem odmienne kryteria. Ważna jest nie tylko powierzchnia pomieszczenia i doświetlających je okien, ale również miejsce ich wstawienia.

Powierzchnia okien – określona jest w „Warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie”. W pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi (sypialnie, kuchnie, pokoje dzienne) powinna wynosić przynajmniej 1/8 powierzchni podłogi. Natomiast w pomieszczeniach pomocniczych (korytarze, łazienki, pomieszczenia techniczne itp.) – min. 1/12 powierzchni podłogi. Oczywiście powierzchnia okien liczona jest w świetle ościeżnicy – czyli przy skrzydłach otwartych na oścież.

Powierzchnia maksymalna nie jest określona, jednak ze względu na spore straty energii cieplnej nie zaleca się, aby była większa niż 1/6 powierzchni podłogi. Wyjątkiem są elewacje południowe w domach pasywnych, które mogą być całe przeszklone.

Warto też pamiętać, że w typowych oknach drewnianych lub z PVC powierzchnia szyb stanowi zaledwie 50–60% powierzchni otworu w murze i około 80% powierzchni mierzonej w świetle ościeżnicy.

Miejsce wbudowania okien oraz ich kształt (wąskie, szerokie, okrągłe, pod sufitem albo tuż nad posadzką) mają równie duże znaczenie dla właściwego oświetlenia pokoju, co ich powierzchnia.

W typowych pomieszczeniach mieszkalnych (sypialniach, pokojach dziecinnych) wskazane jest, aby okno umieszczone było centralnie i zajmowało połowę szerokości ściany, a parapet znajdował się 85 cm nad podłogą. Wtedy zapewniona będzie dobra widoczność, pokoje będą równomiernie oświetlone oraz ustawne.

W pomieszczeniach reprezentacyjnych (pokoje dzienne, jadalnie) wskazane jest stosowanie okien większych, usytuowanych 30–60 cm nad posadzką, ewentualnie balkonowych. Zwykle dobrze spełniają tu funkcje okna wykuszowe, narożne lub o nietypowych kształtach i wymiarach (trójkątne, łukowe, wąskie ustawione w szereg itp.). W dużych przestrzeniach doskonale sprawdzają się okna umieszczone w dwóch ścianach narożnych bądź przeciwległych.

Z kolei w pomieszczeniach pomocniczych, w których przebywa się krótko, najlepiej stosować niewielkie okna umieszczone wysoko (okna połaciowe, świetliki tunelowe). Wtedy ilość światła dziennego jest wystarczająca. Możliwe jest zabudowanie całej powierzchni ścian i jednoczesne ograniczenie strat energii cieplnej.

Ważne cechy okien

Dostępnych jest wiele rodzajów okien spełniających różne wymagania techniczne oraz estetyczne. Z tego względu różnica w cenie podobnie wyglądających okien, ale o różnych parametrach, może wynosić nawet 100% wartości. To ważne, jeśli uwzględni się fakt, że w typowym domu jednorodzinnym jest zwykle kilkanaście okien. Poza tym inwestorzy mają różne wymagania i możliwości ich realizacji, czasami zależne od przepisów lub regionu kraju.

Izolacyjność termiczna – okien i drzwi balkonowych powinna być jak najlepsza. Warto bowiem pamiętać, że przegrody te charakteryzują się współczynnikiem przenikania o 4 do 10 razy gorszym od ścian czy dachu. A przecież od strat energii zależą wydatki na ogrzewanie. Dodatkowo wymagania wobec stolarki uzależnione są od regionu kraju, w którym zbudowany jest dom. Dostępne na rynku wyroby standardowe mają współczynnik U=1,3–1,5 [W/(m2•K)], ale oferowane są również tzw. okna pasywne o współczynniku U=0,6–0,8 [W/(m2•K)].

Izolacyjność akustyczna – to inaczej zdolność tłumienia dźwięków. Zwykle jest tym lepsza, im materiał przegrody jest cięższy lub zrobiony z bardziej włóknistego materiału. Oczywiście okna mają zdecydowanie gorsze właściwości od ścian zewnętrznych i najczęściej to ich parametry decydują o wypadkowej izolacyjności akustycznej całej przegrody. Zatem powinien je cechować możliwie najwyższy wskaźnik projektowy izolacyjności akustycznej właściwej R’A2 lub klasa akustyczna OK2.

Warto zapamiętać, że okna o dobrej izolacyjności akustycznej tłumią hałas zewnętrzny o około 30 dB, a słabe – tylko nieco więcej niż 20 dB. Na dodatek różnica pomiędzy izolacyjnością akustyczną ściany zewnętrznej i stolarki nie powinna być większa niż 10 dB. Oczywiście warto pamiętać, że wszelkie nawiewniki i systemy mikrowentylacji dość znacznie obniżają izolacyjność akustyczną okien.

 

Tadeusz Lipski

Pełny artykuł w PDF: Wybór okien

Dalszy ciąg artykułu w wydaniu papierowym Budujemy Dom 6/2009
Kup ten numer
Wydanie papierowe Wydanie elektroniczne Przejrzyj ten numer

Budujemy Dom 6/2009

Kup ten numer
Wydanie papierowe Wydanie elektroniczne
Pozostałe artykuły
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze