Budujemy Dom
Wykańczanie / Chemia budowlana / Artykuły

Jak i kiedy impregnować drewno?

Drewno to materiał szlachetny, ale niezbyt trwały. Wykonane z niego przedmioty, szczególnie te wystawione na działanie wody i słońca, należy solidnie zabezpieczyć. Impregnaty chronią drewno przed szkodliwym działaniem czynników atmosferycznych, insektów i grzybów. Mogą także nadawać mu kolor.

Jak i kiedy impregnować drewno?

Dobrze wysuszone, nienarażone na wilgoć i działanie szkodników drewno może przetrwać wieki. Zawilgocone i zaatakowane przez insekty zniszczeje w kilka lat.

Drewniane płoty, tarasy, ściany szop na narzędzia i elementy małej architektury, takie jak ławki czy pergole, muszą stawić czoło jesiennym deszczom, opadom śniegu i słońcu, które latem rozgrzewa ich powierzchnię do kilkudziesięciu stopni Celsjusza, grzybom i owadom.

Bez naszej pomocy nie dadzą rady - dlatego co kilka sezonów powinniśmy je odnowić. Impregnacja drewna przedłuża jego żywotność i poprawia wygląd. Chroni je przed szkodnikami, grzybami, a nawet ogniem.

RODZAJE IMPREGNACJI DREWNA

Do nakładania impregnatu najlepiej użyć pędzla
Do nakładania impregnatu najlepiej użyć pędzla. fot. Lakma

Najskuteczniejsza jest impregnacja próżniowo-ciśnieniowa (wgłębna). Przeprowadza się ją w specjalnych urządzeniach zwanych autoklawami. Z komórek drewna odsysane jest powietrze, a jego miejsce zajmuje impregnat. Dzięki tej metodzie środek wnika bardzo głęboko i zabezpiecza drewno na 15, 20 lat. Przy czym jest ona wykorzystywana wyłącznie na skalę przemysłową, co znaczy, że nie zaimpregnujemy w ten sposób naszej starej, drewnianej ławki. Na impregnację ciśnieniową warto się natomiast zdecydować, gdy kupujemy większą partię drewna na więźbę dachową czy płot.

W domowych warunkach stosujemy najczęściej prostszą z dwóch pozostałych metod, czyli malowanie.

Drewno można również impregnować zanurzeniowo, ale nie wszystkim będzie się chciało wykopać dół, wyłożyć go folią i wypełnić impregnatem. Taka kąpiel zabezpiecza drewno na kilka lat (5 do 8).

Wrócimy jednak do najprostszego malowania - te może zrobić każdy. Metoda ta jest niestety najmniej skuteczna - środek wnika w głąb drewna maksymalnie na kilka milimetrów i zabezpiecza je na 2, 3 lata.

Impregnat nakładamy zgodnie z kierunkiem słojów. Najlepiej robić to pędzlem, który moczymy mniej więcej do 1/3 długości włosia, a preparat rozprowadzamy długimi, płynnymi ruchami. Możemy też użyć wałka. W większości przypadków trzeba nałożyć przynajmniej 2 warstwy środka, który schnie od kilku do kilkudziesięciu godzin. Producenci zalecają nakładanie kolejnej warstwy przed całkowitym wyschnięciem poprzedniej. Na drewno surowe najpierw nakładamy głębiej penetrujący impregnat bezbarwny.

KIEDY IMPREGNOWAĆ DREWNO?

Impregnat tym lepiej wnika w drewno, im jest ono suchsze. Zabezpieczać można drewno powietrzno-suche (wyschnięte na wolnym powietrzu) o wilgotności nie większej niż 18%.

Jeśli materiał będzie mokry, po prostu nie wchłonie impregnatu. Nie uda się mu także przeniknąć przez warstwy starej farby, dlatego przed impregnowaniem malowanych kiedyś sztachet należy je przeszlifować.

Prace najlepiej prowadzić w temperaturze od 5 do 20°C. I wtedy gdy jest sucho - impregnowane powierzchnie nie powinny być narażone na deszcz.

Duże znaczenie dla chłonności drewna ma jego gatunek. Drewno twarde (drzewa liściaste - dąb, olcha, jesion) szybciej wchłania wodę i wolniej schnie, dlatego jest wykorzystywane głównie we wnętrzach. Drewno miękkie (przede wszystkim gatunki iglaste - sosna, świerk, ale i np. topola) szybciej wysycha, lecz i szybciej niszczeje.

W ogrodach oprócz gatunków rodzimych (altany z sosny, płoty z olchy) pojawia się drewno egzotyczne (tek, merbau), najczęściej w postaci mebli i desek tarasowych. Drewno egzotyczne na ogół jest twardsze i ze względu na większą zawartość substancji oleistych bardziej odporne na wilgoć.

Wodę łatwiej chłonie drewno szorstkie i nieobrobione, dlatego lepiej stosować elementy heblowane lub szlifowane.

Drewno w ogrodzie narażone jest na ekstremalne warunki pogodowe: mróz, śnieg, deszcz, ostre słońce i wysoką temperaturę.
Drewno w ogrodzie narażone jest na ekstremalne warunki pogodowe: mróz, śnieg, deszcz, ostre słońce i wysoką temperaturę. Fot. Bondex

CO SZKODZI DREWNU?

Drewnu szkodzi woda, której uda się w nie wniknąć, bo wskutek zmian jej zawartości materiał pęcznienie i się kurczy, co prowadzi do osłabienia jego struktury.

Promieniowanie UV niszczy ligninę, jeden z podstawowych składników drewna, łączący jego komórki i odpowiadający za wytrzymałość i sztywność. Materiał szarzeje, staje się porowaty i podatny na działanie wody.

Zawilgocone drewno to doskonała pożywka dla grzybów. Niektóre z nich powodują jego rozkład (drewno butwieje), inne tylko siniznę, która nie obniża wytrzymałości elementów, ale brzydko wygląda. Pleśnie i inne grzyby najlepiej rozwijają się w materiale, którego wilgotność przekracza 20%.

Dla owadów żerujących w drewnie jego wilgotność nie ma znaczenia. Spuszczel, kołatek, drwalnik, kornik i inne równie dobrze czują się w środowisku suchym i mokrym. Drążone przez nie korytarze pogarszają właściwości fizyczne drewna.

Regularnie konserwowane drewno będzie dobrze wyglądać przez wiele lat
Regularnie konserwowane drewno będzie dobrze wyglądać przez wiele lat. fot. Viadron

JAKI IMPREGNAT WYBRAĆ?

Wybierając impregnat, należy sprawdzić, jak działa - większość chroni drewno przed wilgocią i promieniowaniem UV oraz zapobiega rozwojowi pleśni i innych grzybów. Te, które zwalczają szkodniki mogą mieć różną zawartość substancji biobójczych. Są i takie, które zabezpieczają powierzchnię elementów drewnianych przed ogniem. Oczywiście nie sprawią, że drewno stanie się materiałem niepalnym, ale wystawione na działanie płomieni zapali się później niż materiał niezabezpieczony impregnatem.

Przede wszystkim trzeba sprawdzić, czy środek jest przeznaczony do stosowania wewnątrz czy na zewnątrz.

Impregnaty dzielą się na wodorozcieńczalne i rozpuszczalnikowe. Preparaty wodorozcieńczalne są prawie bezwonne (dlatego poleca się je do wnętrz) i można je nakładać na lekko wilgotne drewno. Są bezpieczne - można nimi malować np. zabawki i szybciej schną.

Rozpuszczalnikowe sprawdzą się lepiej przy konserwacji starego, bardzo wysuszonego materiału, w przypadku którego wodorozcieńczalne mogłyby powodować pęcznienie. Są też skuteczniejsze jako baza środków owadobójczych.

Impregnaty mogą być bezbarwne (uwaga: nie mają filtra UV) lub koloryzujące (gdy zawierają pigmenty). Są transparentne, co znaczy, że nie maskują rysunku drewna. I nie tworzą lakierowej powłoki, dlatego impregnacja w zasadzie powinna być tylko pierwszym etapem konserwacji drewna. Jeżeli chcemy zabezpieczyć je lepiej, na zaimpregnowany materiał nałóżmy warstwę lakieru, lakierobejcy albo emalii. Ich nałożenie będzie niezbędne, gdy drewno użytkowane na zewnątrz zabezpieczamy impregnatem wodnym.

Na rynku pojawiają się także impregnaty z różnymi dodatkami, np. woskiem ("odpycha" wodę), nanocząsteczkami (wnikają głęboko i tworzą warstwę, która nie przepuszcza wilgoci).

JAK USUWAĆ MECH Z DREWNA?

Mchy i porosty bardzo często pojawiają się na elementach drewnianych z ekspozycją północną. Często popełnianym błędem jest ich zeskrobywanie i zdzieranie papierem ściernym. Do ich usuwania przeznaczone są specjalne środki. Zazielenione powierzchnie należy spryskać odpowiednim preparatem, odczekać (dzień do tygodnia, w zależności od preparatu), a potem spłukać płot lub deski wodą. Gdy wyschną, możemy zabrać się za odnawianie.

Zeszlifować trzeba natomiast stare, łuszczące się powłoki malarskie. Przed zakupem warto też czytać etykiety produktów. Impregnat do drewna sprawdzi się w przypadku altan, płotów i pergoli, czyli generalnie powierzchni pionowych. Do zabezpieczania tarasu już byśmy go nie polecali, bo nie tworzy twardej powłoki i nie zabezpiecza drewna przed ścieraniem. Z kolei do konserwacji drewna egzotycznego lepszy będzie olej.

Janusz Werner
Na zdjęciu otwierającym: Meble ogrodowe i tarasy coraz częściej wykonuje się z drewna egzotycznego (fot.: Lakma)

aktualizacja: 2017-08-02

Dodaj komentarz

Zobacz też:

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
Olej do Mebli oraz Olej do Tarasów - nowe produkty marki VIDARON
Olej do Mebli oraz Olej do Tarasów - nowe produkty marki VIDARON Piękno oraz ochronę meblom ogrodowym i innym elementom wykończenia czy wyposażenia balkonów i tarasów nadadzą nowe produkty marki VIDARON ...
Konkurs marki MAGNAT. Do wygrania 21 iRobotów Roomba!
Konkurs marki MAGNAT. Do wygrania 21 iRobotów Roomba! Każdy, kto do 27 sierpnia 2017 r. kupi dwie puszki farby MAGNAT Sypialnia Pokój Dziecka o pojemności 2,5 l i na wskazany numer wyśle SMS ...
Nowe masy szpachlowe Knauf G-K Start i Knauf G-K Finish
Nowe masy szpachlowe Knauf G-K Start i Knauf G-K Finish Knauf wprowadził na rynek dwie nowe masy szpachlowe - Knauf G-K Start do krawędzi płyt gipsowo-kartonowych oraz Knauf G-K Finish do szpachlowania ...
Najbardziej znane marki
Kleje do płytek ceramicznych - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Masy samopoziomujące - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze