Budujemy Dom
Wykańczanie / Chemia budowlana / Artykuły

Farby do metalu

W budownictwie powszechnie wykorzystuje się kilka rodzajów metali i stopów, podobnie jak wiele jest farb oraz emalii służących do ich zabezpieczania. By wygrać walkę z najgroźniejszym wrogiem elementów metalowych – rdzą, a także móc cieszyć oko ich estetycznym wyglądem, trzeba spośród dostępnych preparatów wybrać ten najwłaściwszy. Każdy z nich ma bowiem odmienne cechy i przeznaczenie.

W domu jednorodzinnym i wokół niego znajdziemy wiele elementów metalowych wymagających malowania. Na zewnątrz zabezpieczenia wymagają zwykle ogrodzenia, balustrady, kraty, ale również stalowe pokrycia dachowe , rynny i parapety, a także meble ogrodowe i inne elementy małej architektury, które mogą wymagać malowania renowacyjnego. Malujemy również we wnętrzach – najczęściej grzejniki, rury, futryny oraz inne drobne elementy wyposażenia domu.

Przeznaczone do tych celów powłoki lakiernicze tworzone są jako pokrycia wielowarstwowe, składające się z podkładu, farby kryjącej oraz emalii nawierzchniowej. Zgodnie z tym standardowym schematem do malowania metalu należałoby użyć co najmniej trzech odrębnych preparatów.

Nie zawsze jednak jest to konieczne, gdyż nowoczesne wyroby lakiernicze łączą w sobie kilka składników, pozwalając na zastosowanie jednego preparatu o złożonym działaniu, gwarantującego wymaganą ochronę i jednocześnie estetyczny wygląd.

Dobra farba nadaje elementom estetyczny wygląd
 Dobra farba nadaje elementom estetyczny wygląd (fot. Beckers)

Trwałość powłoki lakierniczej na metalu zależy głównie od zapewnienia jej dobrej przyczepności do podłoża, a zatem decydujące znaczenie będzie miało odpowiednie przygotowanie przeznaczonej do malowania powierzchni i zastosowanie właściwej farby, charakteryzującej się wysoką przyczepnością.

Co na metal?

Farby podkładowe tworzą na powierzchni metalowej silnie przylegającą do niej warstewkę, a jednocześnie – dzięki zawartym w nich składnikom antykorozyjnym – chronią metal przed utlenieniem. Zależnie od zaleceń, mogą być nakładane na powierzchnie wolne od rdzy bądź lekko skorodowane. Produkowane są na spoiwie chlorokauczukowym, alkidowym lub ftalowym. Nakłada się je pędzlem lub za pomocą natrysku, przynajmniej w dwóch warstwach o łącznej grubości 0,04 mm, co odpowiada zużyciu 0,15-0,20 l/m². Dostępne są w kolorach szarym lub czerwonym i po wyschnięciu (24-48 h) mogą być pokrywane niemal wszystkimi farbami nawierzchniowymi. Wierzchniego pokrycia farbą lub emalią należy dokonać niezwłocznie, gdy tylko podkład wyschnie, gdyż jego porowata struktura nie jest odporna na długotrwałe oddziaływanie czynników atmosferycznych.

Grunt reaktywny to preparat nazywany również przetwarzaczem rdzy. Jest to środek wodorozcieńczalny, wchodzący w reakcję chemiczną z pokrywającą metal rdzą. W jej efekcie na powierzchni metalu tworzy się twarda, silnie przylegająca warstewka ochronna, pełniąca jednocześnie funkcję podkładu pod farbę wykończeniową. Preparat można nakładać pędzlem lub natryskiem pneumatycznym na podłoża o temperaturze nie wyższej niż 30°C, również lekko wilgotne. Podczas przechowywania nie wolno dopuścić do jego zamarznięcia. Do czasu wyschnięcia (ok. 48 h) pomalowane elementy należy chronić przed opadami.

Stwardniała powłoka przybiera czarną barwę i w tej postaci do 6 tygodni może pełnić rolę tymczasowej warstwy ochronnej na elementach zewnętrznych.

Emalie nawierzchniowe – utworzone z nich powłoki powinny charakteryzować się dużą odporności ą na zmienne warunki atmosferyczne, trwałością barwy, gładkością oraz odpornością na zarysowanie i uderzenia. W tej grupie wyrobów lakierniczych dostępne są zarówno materiały rozcieńczalnikowe, jak i wodorozcieńczalne, używane głównie do malowania elementów wewnątrz pomieszczeń. Zasadniczo emalie powinny być nanoszone na powierzchnie uprzednio zagruntowane farbą podkładową, ale produkowane są również wyroby pełniące równocześnie funkcję podkładu i emalii nawierzchniowej, szczególnie przydatne przy pokrywaniu niewielkich powierzchni, gdzie używając jednej puszki preparatu możemy prawidłowo wykonać wszystkie niezbędne roboty lakiernicze.

Dobór odpowiedniej emalii do konkretnego zastosowania powinien uwzględniać warunki użytkowania, oczekiwaną jakość powierzchni i jej wymaganą trwałość. Popularne emalie ftalowe nie stanowi ą wystarczającego zabezpieczenia elementów metalowych użytkowanych na zewnątrz, gdyż z czasem ich powierzchnie matowieją oraz łuszczą się. Trwalsze i bardziej elastyczne są powłoki z farb piliwinitowych lub chlorokauczukowych. Wewnątrz pomieszczeń doskonale sprawdzają się wodorozcieńczalne emalie akrylowe, pozwalające uzyskać półmatową, elastyczną powłokę.

Emalie nawierzchniowe najlepiej nakładać na podłoże metodą natrysku lub wałkiem. Uzyskuje się wtedy warstwę o gładkiej powierzchni i jednolitej grubości. Jeśli zamierzamy malować pędzlem, wybierzmy taki z miękkim włosiem i nakładajmy preparat cienką warstwą, nie dopuszczając do powstawania zacieków. Przy malowaniu dwukrotnym należy przed nałożeniem kolejnej warstwy przeszlifować podłoże drobnoziarnistym papierem ściernym.

Przygotowanie powierzchni

Powierzchnie metalowe nie wykazują żadnej nasiąkliwości, w ich przypadku nie ma zatem mowy o wnikaniu zawartego w farbie spoiwa w strukturę materiału. Powłoka „trzyma się” metalu jedynie dzięki adhezji – przyczepności do podłoża. Oczywiście, jeśli pomiędzy farbą a metalem znajdą się słabo przylegające do podłoża zanieczyszczenia, to i przyczepność powłoki będzie w tych miejscach znikoma. By uzyskać dużą trwałość pokrycia, należy zatem przed malowaniem element dokładnie oczyścić.

Do farb stosowanych na elementach zewnętrznych dodaje się środki chroniące przed kwaśnym deszczem  Metaliczny połysk nadaje powierzchni oryginalny wygląd
 Do farb stosowanych na elementach zewnętrznych dodaje się środki chroniące przed kwaśnym deszczem (fot. Śnieżka)  Metaliczny połysk nadaje powierzchni oryginalny wygląd (fot. Benjamin Moore)

 

Na tych elementach celowo zastosowano farbę "postarzającą"
Na tych elementach celowo zastosowano farbę "postarzającą" (fot. Beckers)

Największy problem na powierzchniach metalowych sprawia rdza, powstająca na skutek korozji żelaza. Stopień skorodowania może być rozmaity – od powierzchniowego nalotu, aż po pokryte łuszczącymi się płatami rdzy, głębokie wżery.

W praktyce, jeśli rdzawy nalot bardzo mocno przylega do metalu, nie wymaga pracochłonnego usuwania, należy natomiast bezwzględnie pozbyć się rdzy luźno związanej z podłożem. Konieczne również będzie usunięcie łuszczącej się starej farby, zaolejenia, zabrudzeń od asfaltu, cementu itp.

Wybór metody przygotowania powierzchni metalowej do malowania zależy głównie od jej kształtu i wielkości oraz od rodzaju zanieczyszczenia.

Najczęściej stosuje się w tym celu techniki czyszczenia mechanicznego, polegające na szczotkowaniu, piaskowaniu bądź szlifowaniu powierzchni. Niekiedy wykorzystuje się również metodę opalania lub chemicznego usuwania zanieczyszczeń rozpuszczalnikami bądź kwasami organicznymi.

Farby specjalne

Oprócz farb i emalii ogólnego przeznaczenia dostępna jest również szeroka gama wyrobów specjalistycznych o szczególnych własnościach. Z tej grupy materiałów malarskich w budownictwie wykorzystuje się głównie farby na podłoża ocynkowane i aluminiowe oraz do grzejników.

Farby przeznaczone na podłoża ocynkowane mają zastosowanie głównie przy renowacyjnym malowaniu dachów z blachy i orynnowania oraz przy wykonywaniu zaprawek na blachodachówkach powlekanych. Preparaty te nie wymagają nakładania warstwy podkładowej; można je nanosić bezpośrednio na nowe lub utlenione podłoża cynkowe. Jednak w miejscach uszkodzenia powłoki cynkowej i korozji blachy stalowej należy nanieść podkład antykorozyjny, a następnie całość pomalować farbą do ocynku.

Farby do grzejników charakteryzują się podwyższoną odpornością na wysokie temperatury i dużą zdolnością krycia. Obecnie są to najczęściej preparaty wodorozcieńczalne na spoiwie akrylowym, zachowujące trwały kolor i dużą elastyczność. Można je nakładać na zmatowione stare powłoki z farb ftalowych, chlorokauczukowych, karbomidowych. Tam, gdzie metal jest odsłonięty, konieczne jest nałożenie warstwy podkładowej z farby gruntującej, co zapobiegnie pojawieniu się rdzawych plam na pomalowanej powierzchni. Farby te można również stosować do malowania innych elementów metalowych pokrytych uprzednio farbą podkładową.

 

Nawierzchniowe farby chlorokauczukowe tworzą trwałą powłokę
 Nawierzchniowe farby chlorokauczukowe tworzą trwałą powłokę (fot. Beckers)

Powłok lakierniczych nie należy nakładać na bardzo gładkie, wypolerowane powierzchnie, gdyż naturalna nieporowata struktura metalu w połączeniu z brakiem chropowatości uniemożliwi „zakotwienie się” farby w mikronierównościach podłoża.

Odpowiednią szorstkość uzyskamy dzięki przeszlifowaniu lub za pomocą piaskowania. Powierzchnie uprzednio lakierowane należy koniecznie zmatowić papierem ściernym, co zapewni nowej powłoce dobrą przyczepność.

Elementów metalowych nie malujemy w temperaturze niższej niż 10°C; najodpowiedniejsze warunki występują przy umiarkowanie ciepłej pogodzie, w przedziale od 15 do 20°C.

Przed malowaniem farbę dokładnie mieszamy – w przypadku niewielkich ilości wystarczy silnie potrząsnąć puszką; jeśli opakowanie ma większe rozmiary, najlepiej wymieszać zawartość wiertarką z zamocowanym mieszadłem. Preparaty dwuskładnikowe łączymy w proporcjach zgodnych ze wskazówkami producenta.

Farba wcześniej używana i niedokładnie zamknięta może podeschnąć; wówczas można spróbować rozrobić ją odpowiednim rozcieńczalnikiem.

Do pokrywania dużych powierzchni najwygodniej użyć pistoletu natryskowego, w przypadku elementów drobnych – jak np. kraty, grzejniki, rury – wystarczy płaski pędzel o średnio sztywnym włosiu.

 Tabela zastosowań
 Rodzaj preparatu Przeznaczenie 
 farba antykorozyjna podkładowa  zabezpieczanie wstępne oczyszczonych, lekko skorodowanych
powierzchni
 grunt reaktywny  podkład na zardzewiałe powierzchnie
 emalia nawierzchniowa  warstwa dekoracyjna na zagruntowanym podłożu
 emalia na rdzę  bezpodkładowa emalia, nakładana bezpośrednio na skorodowane
powierzchnie
 emalia do kaloryferów  do malowania zagruntowanej wcześniej powierzchni
grzejników
 farba na ocynk i aluminium  do malowania nowych i sezonowanych powierzchni ze
stali ocynkowanej, aluminium

 

Cezary Jankowski

aktualizacja: 2016-09-28

Dodaj komentarz

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 

Malowanie w praktyce

Malowanie pomieszczeń nie jest trudne, nie wymaga specjalnego przygotowania zawodowego. Wszystkie prace można wykonywać samodzielnie, nie martwiąc się, że coś się nie uda. Ułatwiają to także nowoczesne farby, które są łatwe w stosowaniu oraz stwarzają duże możliwości trwałego, dekoracyjnego pokrycia ścian i sufitów.
topowe produkty

Ralston: ekologiczne farby do wnętrz

Ralston to niezależna holenderska firma rodzinna, która od 1916 r. odnosi sukcesy w produkcji i sprzedaży farb w 28 krajach. Nasze sukcesy nie biorą się stąd, że trzymamy się utartych schematów. Wręcz przeciwnie - opracowując nasze produkty, stale łączymy tradycyjne rzemiosło z najnowszymi technologiami i odkryciami.
Najbardziej znane marki
Farby wewnętrzne - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Masy samopoziomujące - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Izolacja pod deski tarasowe lub płyty na dystansach z Botament® RD 1 Universal
Izolacja pod deski tarasowe lub płyty na dystansach z Botament® RD 1 Universal Właściwe zabezpieczenie podłoża tarasu przed wykonaniem każdego rodzaju okładziny, czy będą to deski, płyty na dystansach, płytki ceramiczne, ...
Nowy mural z samolotem PZL Łoś 37 w Rzeszowie
Nowy mural z samolotem PZL Łoś 37 w Rzeszowie Elewacje budynków nieustannie narażone są nie tylko na działanie czynników atmosferycznych, lecz również - zwłaszcza w miastach - na ...
Weź udział w kampanii #DodajKoloru i pomóż w odmalowaniu Centrum Onkologii w Warszawie
Weź udział w kampanii #DodajKoloru i pomóż w odmalowaniu Centrum Onkologii w Warszawie Ostatnia szansa, aby Dodać Koloru i pomóc w odmalowaniu Centrum Onkologii w Warszawie razem z AkzoNobel i farbami Dulux.
Zamknij okno x
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.     
Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego;
- porady budowlane;
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl; - zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
Zapisz się do newslettera
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Newsletter BudujemyDom.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!

Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.

Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim: aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego, porady budowlane, najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl, zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
x