Sztuka efektownego dekorowania stołu

Jadalniany dobry obyczaj jest nie tylko konwenansem towarzyskim. To także ważny element naszej spuścizny cywilizacyjnej. Rytuał jedzenia ma swoją rangę i wiele znaczeń. Jego wartość trudno zanegować nawet zdeklarowanym zwolennikom nowoczesności. Bo jedzenie bez pośpiechu, w dobrym towarzystwie i w pięknym otoczeniu to po prostu wielka przyjemność.

Podstawą będzie tu stół.

Jego rozmiary i usytuowanie muszą pozwolić na wygodne biesiadowanie i łatwe odsuwanie krzeseł. A także – na wykwintną dekorację. Jeśli mebel jest duży, a jadalnia średniej wielkości, na czas uroczystego spotkania poszukajmy mu lepszego miejsca. Od ścian krawędź blatu powinno dzielić min. 75 cm, od drzwi zaś więcej niż metr. Na jedno nakrycie potrzeba miejsca szerokości ok. 60 cm.

Ozdabianie stołu to temat otwierający pole dla inwencji.

Niecodzienne okazje, a także spotkania towarzyskie wymagają obrusa. Na uroczystości rodzinne i święta wybieramy garnitur oficjalny – z haftowanej lub żakardowej bawełny, satynowy, jedwabny, lniany – niekoniecznie biały, ale w stonowanych odcieniach. Obiad albo wieczór z przyjaciółmi to okazja by pofantazjować; wtedy łączymy kolory i faktury, lniany podkład nakrywamy jedwabiem, muślinem lub koronką, mieszamy grube sploty z delikatnym ściegiem.

Powab bieli. Cienka porcelana wygląda doskonale na tle obrusa w mocnym kolorze wina, który podkreśla jej delikatność. Elementy zestawu do kawy i herbaty Carmen mają ponadczasowe formy; będą pasowały zarówno do nowoczesnych sztućców, jak i do starych lub stylizowanych sreber (fot. Gerlach)	Szachowa zagrywka. Mieszając naczynia z kompletów różniących się tylko kolorami, skomponujemy nakrycie eleganckie i efektowne, ale niezobowiązujące. Z kolekcji 365+, wykonanej z porcelany skaleniowej, zaprojektowanej przez Susan Pyrke, wybrano naczynia w odcieniach beżowym, białym i ciemnoszarym. Wszystkie nadają się do kuchenki mikrofalowej i zmywarki (fot. IKEA)

Podobne zasady rządzą doborem zastawy: ponadczasowe wzory – porcelana i delikatny fajans, gładkie, zdobione cienką kreską lub finezyjnym ażurem – są doskonałe na wielkie okazje. Przy innych polecamy zabawę tworzywem i kolorem. Moda premiuje dziś odwagę: najwięcej szyku zadamy komponując zestaw fusion, złożony z elementów różnych kompletów.

Takie eksperymenty wypadają najlepiej w wersji „z myszką”. Umiejętnie zestawione przepiękne kryształowe kieliszki „nie do pary”, barwione szkło, ćmielowska porcelana w połączeniu ze współczesnymi talerzykami – to dziś dowód wyrafinowanego smaku.

Ozdoby z ogrodu. Stół na każdą okazję możemy udekorować kwiatami, ziołami i owocami. Im bardziej niesztampowa i autorska będzie kompozycja, tym lepiej. Uwaga, używamy tylko świeżych roślin; sztuczne kwiaty – wykluczone! Zastawa stołowa Biały Len projektu Brytyjczyka Jonathana Smitha łączy subtelność tworzywa i barwy z nowoczesnością – talerzyki mają formę czworoboku. Powierzchnię naczyń zdobi drobne, lekko wyczuwalne żłobienie (fot. Villa Italia)

Kreacja na przyjęcie. Stołowe tekstylia są równie ważne, jak naczynia. Na dużym obrusie, którego brzegi powinny sięgać ok. 30 cm poniżej blatu, można ukośnie położyć mniejszy. Możemy też wybrać gotowe bieżniki. Ważne by pasowały do obrusa, a także do serwetek, które umieszczamy z lewej strony nakrycia lub na talerzu. Możemy je złożyć w trójkąt albo zwinąć i opasać obrączką – niekoniecznie z drogiego sklepu. W cenie są pomysły: serwetki przewiązane pasemkiem rafii, sznurem koralików lub kryształków, owinięte tiulową wstążką... Jadalni dodadzą też szyku sukienki na krzesła, wiązane z tyłu na strojną kokardę. Tu kremowo-zielone tekstylia z kolekcji Odisea (fot. Dekoria)

Savoir vivre jest niezbędny

Planując elegancki posiłek złożony z kilku dań, pod każdym nakryciem powinniśmy ułożyć drewnianą, metalową lub ceramiczną podstawkę (tzw. podtalerz), która wraz z serwetą będzie stanowić podkład dla wymienianych talerzy. Zasady rządzące układem sztućców są proste: kładziemy je zawsze po stronie, z jakiej będą używane. Po prawej układamy zatem łyżki i noże (ostrzami do nakrycia), po lewej widelce (grzbietami do dołu).

Do jedzenia ryb (poza śledziami i rybami wędzonymi) używamy widelca i noża do filetowania, w kształcie łopatki; dwa widelce uważane są dziś za przeżytek i symbol minionej epoki. Kolejność ułożenia sztućców – począwszy od zewnątrz – powinna odpowiadać kolejności potraw: zakąski zimne, gorące, zupy, dania rybne i mięsne, desery, owoce, kawa i herbata.

U góry nakrycia układamy sztućce do deserów: łyżeczkę skierowaną w lewo oraz widelczyk – odwrotnie. Obok nich, po prawej stronie stawiamy szklanki do napojów i kieliszki do win oraz likierów – również w kolejności serwowania trunków.

Agnieszka Rezler