Instalacje 
 |
Czujki alarmowe
| Czujki alarmowe |
Czujki alarmowe to podstawowy element systemu alarmowego wyzwalającym jego działanie. Rozróżniamy czujki alarmowe przeciwwłamaniowe i czujki pożarowe.
Dobór odpowiednich elementów systemu jest bardzo ważny dla prawidłowego jego zadziałania. Poniżej omawiamy zasady działania czujek najczęściej stosowanych. Czujki alarmowe przeciwwłamaniowe
Czujka wykrywa zmiany temperatury w swoim polu widzenia. Jeżeli w pomieszczeniu, w którym wszystkie ściany mają temperaturę 18°C, pojawi się człowiek o temperaturze 36°C, czujka natychmiast wykryje zmianę temperatury. Pasywne czujki podczerwieni znane są również pod nazwą PIR (Passive Infra Red) lub PID (Passive Infrared Detector). Najczęściej stosowanymi są pasywne czujki szerokokątne o polu widzenia 90-130° i zasięgu działania od 12 do 15 m. Można kupić czujki alarmowe przeciwwłamaniowe, które nie reagują na obecność zwierząt, zwłaszcza niedużych, takich jak koty. Dostępne są też czujki alarmowe przeciwwłamaniowe: kurtynowe, które wysyłają jedną wiązkę w kierunku poziomym lub pionowym, stosowane np. w przejściach; korytarzowe o wąskim kącie widzenia i zasięgu 20-50 m; sufitowe o kącie widzenia 360°. Istnieją też czujki alarmowe przeciwwłamaniowe o budowie bardzo zaawansowanej technologicznie, analizujące np. wielkość i szybkość poruszania się obiektu albo również jego kształt. Aktywne bariery (tory) podczerwieni – działanie bariery opiera się na tym, że wiązki promieniowania między nadajnikiem a odbiornikiem przecina nieprzezroczysta przeszkoda, np. przechodzący człowiek. Odległość od nadajnika do odbiornika może wynosić 1-50 m. Ze względu na konstrukcję rozróżnia się bariery podczerwieni wysyłające wiązkę promieniowania w sposób ciągły lub impulsowy. Mogą być one stosowane zarówno na zewnątrz budynku, jak i w środku.
Czujki ultradźwiękowe – w ich działaniu wykorzystuje się tzw. zjawisko Dopplera – zmiany częstotliwości fali w wyniku odbicia jej od obiektu, który się porusza. W pomieszczeniu znajdują się obok siebie nadajnik i odbiornik, tworząc tzw. ultradźwiękowy detektor radarowy. Nadajnik wysyła falę ultradźwiękową o częstotliwości powyżej 20 kHz (20 kHz jest górną granicą słyszalności dźwięku przez człowieka). Odbiornik odbiera falę odbitą od ścian i przedmiotów w pomieszczeniu. W przypadku pojawienia się intruza częstotliwość fali ulega zmianie. Gdy zbliża się on do czujki, częstotliwość wzrasta, a gdy oddala – maleje. Zmiana częstotliwości wyzwala alarm. Czujki te są bardzo wrażliwe na wszelkie ruchy powietrza. Należy je umieszczać naprzeciw okien lub drzwi. Promieniowanie ultradźwiękowe nie przenika przez szkło, dzięki temu ruch za oknem nie uruchamia fałszywego alarmu.
Mikrofale mogą przenikać przez cienkie ścianki działowe. Detektory nie powinny być kierowane na ściany zewnętrzne, gdyż promieniowanie mikrofalowe przenika przez nie, a także przez plastik i szkło, powodując uruchomienie alarmu na skutek ruchu osób lub samochodów na zewnątrz. Czujki wibracyjne – zbudowane są z elementów piezoelektrycznych i reagują na drgania podłoża, do którego są przymocowane, a także na pojedyncze silne wstrząsy, pochodzące od okien, drzwi czy ścian pomieszczenia. Tak więc np. drgania pojawiające się podczas kucia, wiercenia czy uderzenia młotkiem inicjują zadziałanie czujki. Czas trwania, częstotliwość i amplituda sygnału wytworzonego w czujce jest analizowana w procesorze. Czujki inercyjne (bezwładnościowe) – reagują na drgania z zakresu 10-5000 Hz i przemieszczanie się przedmiotów, do których są przymocowane. Próba sforsowania przez intruza zamków drzwi lub okien za pomocą łomu czy wiertarki powoduje powstanie drgań o wysokiej częstotliwości. Drgania te przemieszczając materiał, do którego jest przymocowana czujka, powodują jej zadziałanie. Czujki stłuczeniowe szkła – są odmianą czujek mikrofonowych. Zastosowanie wielostopniowych wzmacniaczy selektywnych czyni je bardzo czułymi na dźwięk pękania szkła (powyżej 100 Hz) i uderzenia podczas jego tłuczenia (5-30 kHz). Inne dźwięki, jak np. trzaskające drzwi, są filtrowane i nie powodują reakcji. Czujki te mogą zabezpieczać jednocześnie kilka szyb i nie muszą być montowane bezpośrednio na szkle.
Dostępne są również kontaktrony garażowe, chroniące wjazd do garażu i odporne na kurz oraz pył. Są one natomiast wrażliwe na wstrząsy i dlatego nie należy montować ich na drzwiach, które są zatrzaskiwane lub samoczynnie się poruszają (np. pod wpływem przeciągów). Wymagania najwyższej, czwartej grupy urządzeń alarmowych spełniają detektory klasy S. Są wyposażone w układy dostosowujące się do pracy w warunkach zmiennych i zakłóconych oraz układy do samokontroli sprawności. Nie można ich zneutralizować nawet przy użyciu specjalnie konstruowanych narzędzi - przy takich próbach powinien być wywołany alarm. Muszą więc mieć one kompletną ochronę przeciwsabotażową oraz podwyższoną odporność na zakłócenia elektromagnetyczne. Niektóre detektory w klasie S są wyposażane w wewnętrzne rejestratory zdarzeń pełniące rolę „czarnej skrzynki”. Rejestruje on wszystkie zdarzenia związane z chronionym obiektem oraz zmiany stanu detektora (np. wystąpienie alarmu, zmiana trybu pracy, zmiana sygnału z centralki, zerowanie). Zdarzenia są zapamiętywane na czas jednego do kilku miesięcy.
Najczęściej sygnały z obydwóch czujek są sprzęgnięte za pomocą bramki logicznej AND, która powoduje, że sygnał alarmowy jest wyzwalany pod warunkiem pojawienia się sygnałów z obydwóch czujek. Czasami wykorzystywane są czujki dualne z bramką logiczną OR. Wyzwolenie czujki następuje wtedy już po zadziałaniu jednego czujnika. Zastosowanie czujek dualnych pozwala na wykluczenie fałszywych alarmów. Przyciski napadowe – zakłada się w pomieszczeniach, w których często przebywają domownicy, tak żeby osobie napadanej łatwo było uruchomić alarm. Dogodnym miejscem zamontowania może być szafka nocna przy łóżku lub wybrane miejsce w kuchni czy w salonie. Istnieją też przyciski w formie przenośnej – piloty, którymi można uruchomić alarm z dowolnego miejsca w domu lub z terenu wokół niego. Czujki pożarowe
Obie te fazy są wykrywane za pomocą czujek jonizacyjnych lub optycznych. W trzeciej fazie pojawia się otwarty płomień, wykrywany przez czujki jonizacyjne i czujki płomienia. W fazie czwartej gwałtownie wzrasta temperatura otoczenia, co wykrywają czujki temperaturowe (ciepła). Jonizacyjne czujki dymu – w ich działaniu jest wykorzystane zjawisko jonizacji powietrza w komorze pomiarowej czujki, przez umieszczone w niej źródło promieniotwórcze o bardzo małej aktywności. Wnikający do czujki dym powoduje zakłócenie płynącego w komorze prądu jonizacji, co jest wykrywane przez układ elektroniczny czujki. Te czujki pożarowe są czujkami punktowymi – wykrywają dym w swoim otoczeniu – stąd bardzo istotne jest miejsce ich zainstalowania. Optyczne czujki dymu – ich działanie jest oparte na zasadzie pomiaru rozproszonego przez dym światła w zakresie podczerwieni. Dobrze wykrywają pożary rozpoczynające się od tlenia materiału i niskich przyrostów temperatury. Optyczne czujki rozproszeniowe są, podobnie jak jonizacyjne, czujkami punktowymi. Liniowe czujki dymu – są zbudowane z nadajnika i odbiornika widma podczerwonego, znajdujących się w pewnej odległości. Jeżeli na tej linii – między nadajnikiem a odbiornikiem – pojawi się dym, wyzwala on alarm. Czujki temperaturowe (ciepła) – reagują na temperaturę otoczenia. Sposób reakcji zależy od rodzaju czujki pożarowej. Czujki nadmiarowe włączają alarm po przekroczeniu określonej temperatury. Czujki różnicowe reagują na tempo wzrostu temperatury w określonym czasie. Czujki nadmiarowo-różnicowe zaś są czujkami dualnymi z bramką logiczną OR i zadziałają zarówno po przekroczeniu temperatury progowej, jak i przy szybkim jej wzroście w pomieszczeniu. Czujki płomienia – działają na zasadzie detekcji promieniowania emitowanego przez płomień w paśmie od dalekiego nadfioletu (100 nm) do dalekiej podczerwieni (czyli 1000 nm). Pojawienie się promieniowania w tym zakresie w polu widzenia czujki powoduje jej zadziałanie. W systemach sygnalizacji włamaniowej wykorzystuje się najczęściej czujki dymu, dostosowane do napięcia zasilania 12 V i z przekaźnikiem wyjściowym, którego zestyk łatwo włączyć w linię dozorową centralki. Większe instalacje sygnalizacji pożarowej w zależności od potrzeb wykorzystują różne rodzaje czujek pożarowych i odrębne centrale sygnalizacji pożarowej, stąd dobór elementów instalacji wymaga konsultacji ze strony specjalistycznej firmy instalacyjnej. Marcin Nowak |
|||||||||||||||
|
dodano: 07.10.2008. |
|||||||||||||||
| zmieniono: 17.09.2009. | |||||||||||||||
|
Wszystkie komentarze: 1
Komentarze
Autor: qwertd
więcej
Krótko, zwięźle i na temat! Tego szukałe ... |
SŁOWA KLUCZOWE
system, alarmowy, czujki
|
Dom bezpieczny i inteligenztny - Satel
Artykuł sponsorowany
|
WIĘCEJFORUM DYSKUSYJNE
Ostatnie tematy:
Ostatnie posty:
- T. Brzęczkowski: Certyfikacja energetyczna zakłada średnie zużycie dzienne ciepłej wody na osobę 35-45 litrów - i tak się zużywa ( przy zwykłych bateriach...
- gsmphone: Witam,Byłem na prezentacji tych urządzeń do ogrzewania. Bardzo fajna rzecz. Super wszystko wytłumaczyli. Co prawda nie mam tego w domu ale mogę...
Topowe produkty w artykule
| Topowe produkty |
|---|
SATEL - Inteligentne systemy alarmowe Firma SATEL jest zdecydowanym liderem na rynku elektronicznych systemów zabezpieczeń posiadającym ponad 17-letnie doświadczenie w branży. więcej |
| zobacz więcej |
