Grzejniki stalowe

Powierzchnie zewnętrzne grzejników stalowych pokrywa się lakierem proszkowym wypalanym piecowo (fot. Instal-Projekt)

Lakier pełni też istotną funkcję ochronną. Stal bowiem nie jest odporna na korozję tak, jak żeliwo. Od wewnątrz zostaje zabezpieczona niejako samoczynnie w trakcie użytkowania. W ciągu kilku dni po napełnieniu wodą, pokrywa się warstwą tlenku żelaza, chroniącą przed korozją (pasywacyjną). Utrzymuje się ona, dopóki woda zachowuje odczyn zasadowy. Rozpuszcza się, jeśli odczyn zmieni się na kwasowy.

Mimo tej ochrony należy dbać o to, żeby woda instalacyjna zawierała jak najmniej tlenu. Jego przenikanie z zewnątrz jest możliwe, jeśli przewody są wykonane z polietylenu sieciowanego (PEX) lub polibutylenu (PB). Należy więc zadbać, by były zaopatrzone w warstwy antydyfuzyjne. Nie ma natomiast żadnych ograniczeń w przypadku instalacji z innych tworzyw oraz ze stali i miedzi.

Po stronie zewnętrznej nie ma warunków do powstania pasywacyjnej warstwy tlenku. Mogłoby więc dojść do skorodowania grzejnika. W środowisku skrajnie wilgotnym (np. w łazience nad wanną) nawet ochronna powłoka lakiernicza może okazać się niewystarczająca. Należy więc unikać instalowania grzejników płytowych w takich miejscach.

Elementy grzejne grzejników powstają przez zgrzanie dwóch arkuszy blachy stalowej walcowanej na zimno, uformowanej tak, że powstają kanaliki, którymi przepływa woda.

Typy grzejników płytowych i ich oznaczenia

Grubość blachy najczęściej wynosi 1,25 mm (minimalną, normy te określają na 1,11 mm). Do płyt mogą być dogrzane elementy konwekcyjne z blachy, rozwijające powierzchnię oddawania ciepła.

Jednym z ciekawszych rozwiązań jest system, który oparto na zasadzie 2 do 1 – do każdego kanału wodnego są przyspawane dwa segmenty wysokowydajnych płytek konwekcyjnych. Nadaje to grzejnikowi niskotemperaturowemu doskonale wyważony stosunek ciepła unoszonego i wypromieniowywanego oraz wyższą wydajność przy tych samych wymiarach.

Płyty łączy się w różne konfiguracje, nazwane typami. Do ich oznaczania przyjęło się używać kombinacji dwóch cyfr. Pierwsza oznacza liczbę płyt grzejnych, druga – liczbę elementów konwekcyjnych. I tak najprostszy – typ 10 – to po prostu pojedyncza płyta grzejna. Tego rodzaju grzejnik szczególnie nadaje się do pomieszczeń o podwyższonych wymaganiach higienicznych (np. sypialnia dziecka podatnego na alergię), ponieważ łatwo go utrzymać w pełnej czystości.

Z punktu widzenia użytkowego najkorzystniejsze są grzejniki stalowe z tylnym ożebrowaniem konwekcyjnym. Odsłonięta licowa strona płyty bez przeszkód przekazuje energię do pomieszczenia, a blacha konwekcyjna ogranicza jej wypromieniowywanie na ścianę.

Istotną cechą stalowych grzejników płytowych jest względnie niska pojemność wodna – rzędu 2–3 l/kW (w członowych grzejnikach żeliwnych mieści się ona między 8 i 10 l/kW). 

Mocy grzewczej tych urządzeń nie można kalkulować przez ujmowanie lub dodawanie członów, jak to się robi w wypadku grzejników żeberkowych. Każdy typ grzejnika wytwarza się w różnych wymiarach.

Grzejnikom stalowym można nadawać różne kształty, ale najczęściej mają budowę panelową. (fot. Eurotherm)

Nie powinno zatem dziwić, że producenci mają w swojej ofercie nawet i pół tysiąca wersji, różniących się liczbą płyt, wymiarami, systemem zasilania. Spotyka się też grzejniki stalowe z wbudowanym, niewidocznym z zewnątrz zespołem zaworowo-przyłącznym, co pozwala uniknąć prowadzenia przewodów instalacyjnych przy ścianie.

Maksymalne ciśnienie robocze mieści się zwykle w przedziale 0,6-1 MPa. Temperatura wody została w Polsce ograniczona do 95°C. W innych krajach, jak Niemcy czy Finlandia, dopuszcza się zasilanie niektórych takich grzejników wodą o temperaturze 110°C.

Zasadniczo, grzejniki stalowe płytowe są pomyślane do instalacji z wymuszonym obiegiem wody (czy innej cieczy grzewczej). Mogą jednak pracować także w niewielkich instalacjach z obiegiem grawitacyjnym. Ze względu jednak na względnie duże opory przepływu wszystkie grzejniki stalowe powinny być tego samego rodzaju.

W przeciwnym razie mogłoby dochodzić do zakłóceń przepływu: np. grzejnik żeberkowy "kradłby" wodę płytowemu.

W Europie stalowe grzejniki płytowe są najbardziej popularne. W naszym kraju długo odnoszono się do nich nieufnie, ale dzisiaj i u nas zyskały pozycję lidera. Ocenia się, że na pięć grzejników instalowanych w domach jednorodzinnych, cztery to właśnie urządzenia tego rodzaju.