Okap kuchenny

Po co nam okap?

Okap pracujący w trybie otwartym usuwa zanieczyszczone powietrze na zewnątrz budynku.

Podczas gotowania posiłków wydzielają się znaczne ilości pary wodnej. Po pewnym czasie może okazać się, że powietrze w kuchni stanie się z tego powodu niemal namacalnie wilgotne, a meble i okna pokryją małe, wszechobecne kropelki wody. Przygotowywanie potraw zawierających nieco więcej tłuszczu zaowocuje dodatkowo tym, że w najbliższym sąsiedztwie kuchenki pojawią się drobne jego plamki. Do tego dochodzi jeszcze cała gama zapachów, które mogą na długo zadomowić się w firanach, zasłonach i drewnianych elementach wykończenia kuchni.

Co zrobić, by praca w takich warunkach była prawdziwą przyjemnością, a nie codzienną torturą? Rozwiązaniem jest instalacja okapu kuchennego. Praca tego urządzenia polega na pochłanianiu lub całkowitym usuwaniu z pomieszczenia powietrza zawierającego niepożądane składniki. Systemy filtrów potrafią neutralizować zapachy oraz zatrzymywać drobinki tłuszczu unoszące się wraz z parą wodną. Tak więc w zależności od systemu, w jakim będzie pracował okap, powietrze będzie całkowicie usunięte (system otwarty) lub oczyszczone z zapachów i tłuszczów (system zamknięty).

System zamknięty czy otwarty?

W trybie zamkniętym powietrze zasysane jest do wnętrza urządzenia, oczyszczane przez zespół filtrów i oddawane z powrotem do kuchni.

Odpowiedź na to pytanie określi nam podstawowe kryterium, jakie powinniśmy brać pod uwagę wybierając konkretne urządzenie. W każdej kuchni da się zastosować rozwiązanie z systemem zamkniętym; system otwarty, niestety, nie wszędzie się sprawdzi. Większość producentów okapów kuchennych przystosowała swoje urządzenia do pracy w obu systemach.

Otwarty system pracy okapu najprościej scharakteryzować można w następujący sposób: powietrze zasysane przez wentylator zamontowany w urządzeniu usuwane jest na zewnątrz budynku poprzez komin wentylacyjny lub oddzielny kanał. Okap pracuje wówczas jako wyciąg. System zamknięty natomiast zastosujemy tam, gdzie nie mamy dostępu do kanałów wentylacyjnych i nie mamy możliwości lub potrzeby, aby je wykonać.

W takim wypadku zanieczyszczone powietrze trafia do systemu filtrów, skąd po oczyszczeniu wyrzucane jest z powrotem do kuchni. W systemie zamkniętym okap pracuje jako pochłaniacz. Jeżeli mamy możliwość wyboru pomiędzy systemem zamkniętym lub otwartym, zawsze powinniśmy decydować się na otwarty, gdyż ma on większą wydajność.

Są jednak pewne ograniczenia. Okapu pracującego w systemie otwartym nie wolno podłączać do kominów wentylacji zbiorczej (wielopiętrowy dom wielorodzinny lub blok), gdyż może on zakłócić prawidłowe funkcjonowanie systemu wentylacyjnego. Podłączanie okapu do przewodów kominowych odprowadzających spaliny z pieca lub kotła jest również z oczywistych względów zabronione.

Jak dobrać moc urządzenia?

Okap kominowy wykonany z elementów stali szlachetnej i szkła (fot. Gamma)

Wybierając okap do naszej kuchni powinniśmy wiedzieć, jaką maksymalną ilość powietrza urządzenie jest w stanie "przerobić" w ciągu godziny. Parametr ten określa się jako maksymalną wydajność mierzoną w m3/h. Moc wentylatora okapu dobiera się w stosunku do kubatury kuchni. Ogólnie przyjmuje się, że powinien on mieć zdolność przynajmniej sześciokrotnego przefiltrowania całego powietrza z danego pomieszczenia w ciągu jednej godziny.

Oznacza to, że jeżeli kubatura kuchni wynosi np. 50 m3, okapu powinniśmy szukać w ofercie firm oferujących urządzenia o maksymalnej wydajności 300 m3 na godzinę. Nie należy przez to oczywiście rozumieć, że okap zawsze będzie pracował na pełnych obrotach. Chodzi o to, by w razie konieczności (np. dym z przypalonej potrawy) możliwie jak najszybciej oczyścić lub usunąć zanieczyszczone powietrze. Nie należy jednak kierować się zasadą, że im silniejszy wentylator, tym lepiej. Zbyt silny wentylator ustawiony na maksymalne obroty będzie zakłócał proces spalania gazu, bardzo szybko wychłodzi również pomieszczenie.

Jeżeli kuchnia będzie szczelnie zamknięta, wyciąg nie będzie pracował wydajnie. Proporcje powietrza wyrzucanego poza budynek oraz wpływającego do kuchni powinny być zgodne - wentylator o zbyt dużej mocy z pewnością je zakłóci. Istnieje też zagrożenie, że wentylator spowoduje podciśnienie. Jeżeli w domu jest otwarty kominek, w skrajnych przypadkach może to spowodować cofanie się dymu do wnętrza domu.

Podział okapów ze względu na sposób montażu i konstrukcję

Na rynku są dostępne setki modeli okapów kuchennych. Oprócz sposobu wykończenia, sterowania i mocy wentylatora różnią się między sobą miejscem i sposobem montażu oraz konstrukcją. W ofercie rynkowej znajdują się urządzenia należące do następujących podgrup:

• okapy przyścienne, kominowe - mocowane bezpośrednio do ściany, najczęściej pomiędzy szafkami kuchennymi. Występują również w wersji umożliwiającej montaż w narożniku ściany. Podłącza się je do otworu wentylacyjnego poprzez rurę, którą wsuwamy do komina;
  
  
• okapy szufladowe - instaluje się je bezpośrednio pod szafką zamontowaną nad kuchnią. Płyta pochłaniacza przypomina szufladę meblową, którą po zakończeniu gotowania możemy zamknąć;
  
  
• okapy wyspowe - mocuje się je bezpośrednio do sufitu nad kuchenką wyspową (czyli np. na środku pomieszczenia). Oprócz funkcji praktycznej spełniają rolę specyficznego "mebla" istotnie wpływającego na charakter i estetykę wnętrza. Niektóre modele okapów wyspowych mają funkcję regulowania wysokości. Po zakończeniu pracy urządzenie takie można unieść ku górze;
  
  
• okapy podszafkowe wbudowane i uniwersalne - okap wbudowany znajduje się wewnątrz szafki maskującej i widoczny jest jedynie od spodu. Okapy podszafkowe uniwersalne to jedno z częściej spotykanych rozwiązań. Montuje się je bezpośrednio pod szafką nadkuchenną, możliwe jest również umieszczenie bezpośrednio na ścianie;
  
  
• okapy uchylne - montowane nad kuchenką pomiędzy szafkami wiszącymi. Urządzenie wbudowane jest w szafkę z drzwiczkami otwieranymi uchylnie. Ich otwarcie powoduje uruchomienie okapu. Ta grupa urządzeń spełni oczekiwania klientów, którzy chcieliby możliwie najdyskretniej wkomponować okap w otoczenie mebli kuchennych.

Filtry

Okap szufladowy do zabudowy - urządzenie dyskretne i eleganckie. (fot. Gamma)

Filtry węglowe neutralizują zapachy. Jeżeli okap pracuje w trybie otwartym, nie ma potrzeby ich stosowania (fot. Wrozamet).

Filtr metalowy zatrzymuje tłuszcze. Po umyciu w zmywarce nadaje się do ponownego wykorzystania. (fot. Wrozamet)

Sterowanie, wygodne funkcje

Okap rustykalny wykończony drewnem dębowym (for. Grass)

Sterowanie pracą najprostszych i najtańszych okapów może ograniczać się do wciśnięcia przełącznika "włącz/wyłącz" uruchamiającego wentylator. Nawet w skromniejszym modelu niezbędna jest przynajmniej trzystopniowa regulacja pracy wentylatora oraz jeden punkt oświetleniowy.

Bardziej zaawansowane urządzenia mogą mieć nawet dziesięciostopniową regulację wentylatora oraz kilka punktów oświetleniowych, wyposażonych w funkcję regulacji natężenia światła.

Najnowocześniejsze okapy kuchenne mają elektroniczne systemy sterowania (sensory umieszczone są na płycie czołowej), programatory czasu pracy a także wskaźniki zużycia filtrów czy blokady napływu powietrza z zewnątrz. Niektóre z tego typu urządzeń obsługuje się za pomącą pilota.

Estetyka

Rynek okapów kuchennych jest niezwykle bogaty i różnorodny. Bez wątpienia w ofercie którejś z firm znajdziemy model, który stylistycznie będzie pasował do naszej koncepcji aranżacji kuchni. Dziś największą popularnością cieszą się urządzenia wykonane z wysokogatunkowej stali nierdzewnej o nazwie inox, zainteresowanie klientów wzbudza również blacha kwasoodporna.

Tak wykonane okapy, zwłaszcza z połączenia stali inox ze szkłem szczególnie dobrze komponują się w nowocześnie urządzonych kuchniach. Zwolennicy tradycji zapewne zwrócą uwagę na niezwykle interesującą ofertę okapów rustykalnych wykończonych w miedzi, czy drewnie -. Pomiędzy wzorami nowoczesnymi a rustykalnymi znajduje się równie duży wybór urządzeń o zrównoważonej, klasycznej linii wzorniczej.

Podsumowując - naprawdę jest w czym przebierać, zarówno pod względem kolorów, materiałów wykończeniowych, jakości wykonania, dostępnych funkcji jak i ceny.

Opracowanie: Tomasz Dąbrowski