Oświetlenie wewnątrz domu

Wyposażanie domu w lampy może być wspaniałą zabawą. Dzięki przemyślanemu ich dobieraniu i rozmieszczaniu można uzyskać niezwykłe efekty. Będą one jeszcze większe, gdy pokusimy się o eksperymenty, tak z lampami o konkretnym przeznaczeniu, jak i z tymi nietypowymi. Trochę podpowiemy, jak poruszać się w tym rozjaśnionym świecie...

Od ogółu do szczegółu

Alabastrowa kolumna i taka sama lampka to bardzo elegancki detal (fot. Ramko)

Światło lamp pełni we wnętrzu przede wszystkim funkcje praktyczne. Zastępuje nam bowiem światło słoneczne, przedłużając tym samym dzień. W tym aspekcie musi być więc dostosowane do funkcji, jaką będzie pełniło w danym punkcie domu.

W każdym pomieszczeniu niezbędne jest oświetlenie ogólne. Wyłącznik powinien znajdować się w pobliżu drzwi. Równomiernie rozjaśniając wnętrze, oświetlenie to ułatwia w nim orientację i umożliwia sprzątanie. Oświetlenie ogólne nie musi być bardzo mocne, może też być odbite np. od sufitu.

Oświetlenie miejscowe to oświetlenie robocze. Ułatwia pracę (np. czytanie, szycie, golenie), sprzątanie czy gotowanie. Będzie najbardziej użyteczne, gdy odpowiednio silnie zostanie nakierowane na konkretne miejsca.

Do budowania nastroju służy przede wszystkim oświetlenie dekoracyjne, nazywane czasami przez architektów wnętrz oświetleniem ekspozycyjnym. Jego zadaniem jest bowiem właśnie eksponowanie konkretnego przedmiotu – rzeźby, obrazu, mebla, rośliny czy fragmentu pomieszczenia.

Takie światło powinno być skupione, ale nie musi być szczególnie jasne. Stosuje się w tym celu reflektorki halogenowe, specjalne lampy bezcieniowe na wysięgnikach, zaś do oświetlania obrazów także świetlówki o naturalnej barwie światła.

Budowanie nastroju

Światło może służyć nie tylko do celów praktycznych. Dzięki niemu stworzymy w naszym domu niepowtarzalny klimat. Ukrywając źródło światła za taflą szkła lub chociażby płytą gipsowo kartonową, uzyskamy światło delikatne i rozproszone. Można też kupić kinkiety z gipsu, które pomalowane farbą są niewidoczne na tle ściany. Podobny efekt uzyskamy, kierując światło „zwykłej” lampy na ścianę lub sufit. W tym przypadku bardzo ważny jest kolor tych powierzchni, gdyż zabarwią one odbity strumień światła, a zatem i wnętrze.

Ażurowe klosze lamp tworzą interesujące efekty świetlne (fot. Galeria Ruffles)

Ciekawe efekty możemy też uzyskać starannie dobierając lampy i klosze do nich. Zabawę światłem umożliwią przede wszystkim klosze ażurowe, z kolorowych szkiełek typu witraż lub np. plecione z wikliny 1. Modne jest ostatnio umieszczanie w suficie podwieszanym światłowodów, które zapalając się sekwencyjnie, imitują np. rozgwieżdżone niebo.

Na określoną powierzchnię światło możemy kierować bezpośrednio lub pośrednio. Siłę działania światła bezpośredniego skupionego, zwiększą klosze z nieprzezroczystych materiałów oraz żarówki z odbłyśnikami. Takie światło jest ostre i trzeba je umiejętnie stosować, gdyż powoduje powstawanie silnych kontrastów światła i cienia. Z kolei dla efektu oświetlenia rozproszonego należy stosować klosze z materiałów przepuszczających światło oraz żarówki matowe lub mleczne.

Światło pośrednie jest odbijane od ścian lub sufitów. Nie daje głębokich cieni, ale jest słabsze niż światło bezpośrednie.

Oświetlamy wnętrze domu

Wśród bogatej oferty handlowej znajdziemy dużo kompletów lamp . W identycznym wzornictwie kupimy zatem lampę sufitową do oświetlenia ogólnego (żyrandol lub niemal przylegającą do sufitu plafonierę), lampy stojące (podłogową i biurkową), a często także kinkiet (lub półplafonierę) i lampkę nocną. Nie oznacza to jednak, że musimy kupować lampy wyłącznie „w zestawach”. Każda bowiem może być inna, trzeba tylko uważać na to, żeby pasowały do wystroju wnętrza. Kupując pojedyncze lampy – a niektóre z nich to prawdziwe dzieła sztuki – możemy uzyskać oryginalny efekt artystyczny.

W każdym pomieszczeniu potrzebny jest żyrandol lub plafoniera do oświetlenia ogólnego. Jednak pozostałe lampy powinny być bardziej wyspecjalizowane.

Wiatrołap i hol

Tutaj nie jest potrzebne szczególnie mocne światło, zaś kształt i wielkość tych pomieszczeń nie uzasadniają wieszania żyrandoli. Najkorzystniejsze będą więc kinkiety – te bardziej płaskie nazywane są też półplafonierami. Warto też umieścić oddzielną lampę przy lustrze.

Uwaga. W korytarzu pamiętajmy o zainstalowaniu dwóch włączników, tzw. krzyżowych, na jego początku i na końcu. Takie włączniki są także potrzebne przy schodach. Dzięki nim możemy włączyć światło jednym, a wyłączyć drugim. W holu wystarczy jeden wyłącznik.

Gdy w domu są małe dzieci, możemy drogę do łazienki lub sypialni rodziców oświetlić słabymi lampkami, np. na diody LED.

Oświetlenie w salonie

Lampka nocna nie powinna przeszkadzać śpiącej obok osobie (fot. Mebel Rust)

Tu mogą się przydać niemal rodzaje lamp. Koło fotela powinna znaleźć się lampa podłogowa. Coraz częściej mają one dwa źródła światła na ramionach stałych lub regulowanych – jednym skierowanym na sufit, drugim w dół.

Pamiętajmy, żeby kinkietów nie wieszać nad kanapą czy fotelami, gdyż niepotrzebnie i brzydko będą oświetlały głowy siedzących. Im większe pomieszczenie, tym kinkietów może być więcej. Warto, żeby były włączane jednocześnie, pojedynczo lub grupowo. Przydadzą się też ściemniacze.

Do oświetlenia salonu można też wykorzystać zestawy reflektorków na drutach lub linkach. Kąt padania światła powinien być wówczas regulowany. Również sprawdzą się tutaj wszelkiego rodzaju gzymsy oraz sufity podwieszane z wpuszczonymi w nie reflektorkami.

Oświetlenie w pokojach

Podłużny stół dobrze jest oświetlić dwiema lampami (fot. ID Point)

Oświetlenie w kuchni

Oświetlenie w łazience

W łazience szczególną uwagę trzeba zwrócić na oświetlenie lustra (fot. Markslojd)

Źródła światła

Żarówki tradycyjne

Żarówki halogenowe

Małe halogeny nadają się do nietypowych lamp dekoracyjnych. Dzięki małej mocy nie oślepiają (fot. Paulmann)

Świetlówki

Dobrze, jeśli lampa biurkowa ma ruchome ramię (fot. Milantex)

 Hanna Czerska