Żaluzje, rolety, markizy

W zależności od potrzeb można wybrać osłony wewnętrzne – żaluzje lub rolety, albo zewnętrzne – rolety bądź markizy.

Żaluzje

Drewniana żaluzja jest bardzo efektowna, ale dość ciężka i nie nadaje się do osłaniania dużych powierzchni (fot. Akant)

Rolety wewnętrzne

Rolety wewnętrzne znakomicie zastępują zasłony – dobrze chronią pomieszczenia przed słońcem i są dostępne w takim wyborze materiałów, wzorów i kolorów, że można dopasować je do każdego wnętrza (fot. Anwis)

Roleta to tkanina lub mata zasłonowa umocowana na obrotowym drążku trwale przymocowanym do ościeżnicy okna lub na ścianie powyżej ościeża. Na rynku są rolety z tkanin bawełnianych lub poliestrowych.

Maty mogą być zrobione ze słomy, z drewnianych listewek lub kijków bambusowych. Na dole są one obciążone listwą, która ułatwia równomierne odwijanie rolety. Nowoczesne mechanizmy sprawiają, że rolety można instalować do każdego typu okna, do ścian, sufitów i framug. Właściciele nowych okien z PVC mogą nie obawiać się zniszczenia framugi. Są systemy przytwierdzania kaset do okna bez konieczności wywiercania dziur.

Rolety zwijane mogą mieć mechanizmy łańcuszkowy lub sprężynowy samoblokujący. Najprostsze rolety zwijane mają na ogół mechanizm sprężynowy umożliwiający unoszenie i opuszczanie przesłony za pomocą linki mocowanej na dolnym pręcie rolety. Zwój rolety może być odkryty lub schowany w kasecie. W tzw. systemach kasetowych można zamontować prowadnice biegnące wzdłuż okna, dzięki czemu roleta dobrze przylega i nie łopocze.

Najprostsze rolety podnoszone nie mają mechanizmu zwijanego. Podnoszą się za pomocą ściąganych z tyłu linek. Ciekawie wygląda w oknie kilka podnoszonych zasłon umieszczonych warstwowo – można je podciągnąć do różnej wysokości. Innym rozwiązaniem są rolety podwiązywane. Nie mają one systemu sznurków. Są od dołu podtrzymywane paskami materiału. Jeśli chcemy odsłonić okno, to po prostu zbieramy tkaninę i podwiązujemy ją długimi trokami do górnego pręta.

Inaczej działają rolety marszczone. Materiału nie zwija się w rulon, lecz układa w fałdy za pomocą linek przeciągniętych z tyłu przez rzędy kółeczek. Dolny brzeg zasłony może być bogato zdobiony falbankami, chwostami, obszyciami, frędzlami.

Ostatnio bardzo modne są rolety rzymskie. Tworzy się je, wszywając w poprzek zasłony, w regularnych odstępach, cienkie listewki lub pręty. Wzdłuż każdej listewki przyszywa się małe metalowe lub plastikowe kółeczka. Przy podciąganiu układają się w równe fałdy. Ich wygląd zależy od rodzaju materiału, z którego zostały wykonane. Mocujemy je do ściany lub sufitu.

Roleta dachowa zmniejsza ilość przenikającego ciepła nawet do 50% (fot. Fakro)

Rolety do okien dachowych, oprócz standardowych z bocznymi prowadnicami, mogą też być plisowane, wykonane ze specjalnego, mocnego, odpornego na zabrudzenia materiału. Od strony szyby mogą być pokryte powłoką thermostop, która zmniejsza ilość przenikającego ciepła nawet do 50%. Takie rolety można też zastosować w oknach o nietypowych kształtach – okrągłych, trójkątnych. Ich zaletą jest również mechanizm pozwalający nie tylko podciągnąć je do góry, ale także „oderwać” od górnej krawędzi okna i ściągnąć w dół, tworząc na oknie zazdrostkę.

Na rynku dostępne są też specjalne rolety przyciemniające i zaciemniające. Mają one specjalne prowadnice wyposażone w uszczelki uniemożliwiające dopływ światła. W połączeniu z tkaniną pokrytą nieprzepuszczającą światła powłoką uzyskuje się możliwość całkowitego zaciemnienia wnętrza. Są praktyczne do sypialni i salonów telewizyjnych.

Natomiast  rolety z tkaniną typu screen (bardzo gęsta siatka) pozwalają na swobodny przepływ powietrza, równocześnie chroniąc przed owadami i pyłkami roślin. Co ciekawe, tkaniny tego typu przepuszczają taką ilość światła, że mimo zaciągniętych rolet na parapecie można uprawiać rośliny.

W roletach instalowanych podczas budowy nowego domu, kaseta jest niewidoczna (fot. Aluprof)

Rolety zewnętrzne

Rolety nawijane są na wał schowany w kasecie (fot. Krispol)

Częścią rolety zewnętrznej jest ukryty w kasecie walec do nawijania płaszcza. Kaseta wykonana z PVC lub aluminium montowana jest bezpośrednio nad oknem lub na murze. Rolety można zamontować podczas budowy nowego domu lub w już istniejącym.

Płaszcz rolety wsuwa się do kasety wzdłuż prowadnic, które mogą być przymocowane do elewacji lub przy ramie okna. Roleta z prowadnicami umieszczonymi na elewacji izoluje lepiej, ponieważ od szyby dzieli ją grubsza warstwa powietrza, niż w rolecie z prowadnicami zamontowanymi przy ramie okiennej.

Roletami steruje się ręcznie lub elektrycznie. Rodzaj napędu zależy od wielkości i rodzaju rolety. Dla standardowych i dosyć lekkich (do 10 kg) wystarczy napęd ręczny na taśmę. Większe wymagają zwijacza z korbą. Do wszystkich rodzajów rolet można zainstalować znacznie droższy, ale dużo wygodniejszy napęd elektryczny – najprostszy uruchamia się przełącznikiem ściennym.

Można też zastosować napęd z pilotem do zdalnego sterowania. Do każdego napędu możliwe jest dokupienie sterowników, pozwalających na przykład na opuszczanie lub podnoszenie rolet pod nieobecność gospodarzy. Najlepsze sterowniki mierzą siłę wiatru, temperaturę zewnętrzną i wewnętrzną, nasłonecznienie i opady. Dzięki temu mogą automatycznie opuszczać rolety w części domu narażonej na silne wiatry, deszcz czy nadmierne nasłonecznienie.

Do okien połaciowych producenci oferują specjalne rolety zewnętrzne (fot. Roto Frank Okna Dachowe)

Markizy

Markiza balkonowa ma dwa słupki podpierające konstrukcję (fot. Sunżal)

• balkonowe – polecane do osłaniania silnie nasłonecznionych okien, balkonów, loggii, małych tarasów. Mają stałą (nie1 składaną) konstrukcję metalową w kształcie daszka z pionowymi podparciami (słupkami) i ze zwijanym poszyciem,
  
  
• tarasowe – ze względu na duży wysięg (nawet do 3,5 m) stosowane są do osłaniania dużych tarasów i ogródków letnich. Mają składane przegubowo ramiona (można je rozkładać i składać), poszycie z impregnowanego materiału i regulowany kąt nachylenia . Maksymalna długość markiz balkonowych i tarasowych dostępnych w sprzedaży to 7 metrów (większe konstrukcje byłyby niestabilne);
  
  
• koszowe – mają charakterystyczny półokrągły kształt i najczęściej są stosowane do ozdabiania okien, witryn i wejść do lokali użyteczności publicznej. Dobrze też wyglądają nad wejściem do domu. Mogą być stałe lub składane.

Poszycie markiz najczęściej jest wykonane z impregnowanej tkaniny akrylowej. Jest ona odporna na rozerwania i płowienie oraz nie przepuszcza wody i promieni UV. Należy jednak pamiętać, żeby nie zwijać ich, gdy są mokre, ponieważ zapleśnieją. Wzornictwo nie jest wyszukane – najczęściej spotyka się markizy jednokolorowe lub z paskami różnej szerokości. Poszycie markiz koszowych może być również wykonane z folii zbrojonej.

Markizy tarasowe są montowane do stalowych belek przytwierdzonych w wielu punktach do elewacji. Balkonowe mają zazwyczaj dwa wieszaki, bo konstrukcję wzmacniają dodatkowo pionowe słupki podpierające daszek. Konstrukcja markiz jest wykonana z aluminium malowanego proszkowo na różne kolory, pasujące do poszycia. Markizę rozwija się i zwija – za pomocą taśmy, korby ręcznej lub elektrycznego silniczka – na walec, który może być odsłonięty lub schowany w półkasecie, kasecie albo pod daszkiem ochronnym.

Sterowanie elektryczne może być uruchamiane klawiszami lub przy pomocy pilota. Do markiz, podobnie jak do rolet, można zainstalować różnego rodzaju sterowniki, które będą je automatycznie zwijać i rozwijać w zależności od nasłonecznienia, siły wiatru lub opadów. Utrzymanie i odpowiednie naprężenie materiału zapewnia sprężynowy naciąg bocznych ramion.

Markizy tarasowe chronią przed deszczem, osłaniają taras i wnętrze domu przed słońcem, a dodatkowo są ozdobą fasady domu (fot. Dragon)

Markizy do okien dachowych bardzo skutecznie chronią wnętrze przed nadmiarem ciepła (fot. Velux)

Zupełnie inaczej wyglądają markizy przeznaczone do okien połaciowych. Bardziej przypominają rolety. Wykonane są z wytrzymałego, odpornego na czynniki atmosferyczne tworzywa o strukturze tkaniny. Półprzezroczysta mocna siateczka odbija padające na dach promienie słoneczne, nie dopuszczając do nagrzania szyby. Wielką zaletą używanej latem markizy jest to, że chroniąc przed słońcem, jednocześnie nie zasłania widoku.

Chociaż markiza montowana jest na zewnątrz, pod blachą nad oknem, rozsuwa się ją ręcznie od wewnątrz. Po otwarciu okna obrotowego trzeba ją pociągnąć i zaczepić do haczyków znajdujących się w dolnej, zewnętrznej krawędzi okna. Przy zamykaniu okna markiza sama się rozwinie i w zależności od położenia okna będzie się automatycznie wysuwać lub chować.

Jak wybierać?

Podczas każdych zakupów stajemy przed dylematem – co wybrać. W przypadku osłon przeciwsłonecznych nasz wybór uzależniony będzie nie tylko od naszych potrzeb, ale również od etapu budowy domu oraz od zasobności portfela.

Jeśli potrzebna jest ochrona przed słońcem w jednym pokoju lub tylko w części domu, warto pomyśleć o żaluzjach lub roletach wewnętrznych. Będzie to rozwiązanie niedrogie (chociaż ceny rolet i żaluzji są bardzo zróżnicowane i wybierając produkty z górnej półki musimy się liczyć ze sporymi wydatkami), a do tego nie wymagające korzystania z usług specjalistycznych firm montażowych. Jeśli trzeba zamontować żaluzje lub rolety na oknie uchylnym, warto zdecydować się na droższą wersję z bocznymi prowadnicami. W przeciwnym razie, nie będą one przylegać do okna w pozycji uchylonej. Są też specjalne żaluzje do montażu w szybie zespolonej. Można je zainstalować w oknach i przeszklonych drzwiach wykonywanych zarówno z PVC, jak i drewna czy aluminium.

Ciekawym rozwiązaniem na ochronę wnętrza domu przed przegrzaniem są markizy, które jednocześnie tworzą przyjemną osłonę tarasu. Jednak markizy są osłonami ciężkimi, ich wielkość nie jest dowolna, a wybór należy skonsultować z fachowcem.

Kiedy zależy nam nie tylko na ochronie przed słońcem, ale również przed wpływem warunków atmosferycznych i włamaniami, wtedy warto pomyśleć o roletach zewnętrznych. Pamiętajmy jednak, że niektóre ich rodzaje producenci oferują do montażu tylko w nowo budowanym domu, inne można zainstalować później.

Dominika Surewicz