Impregnaty do drewna

Impregnacja drewna, zwłaszcza użytkowanego na zewnątrz lub w miejscach trudno dostępnych, jest zabiegiem niezbędnym, który znacznie przedłuża jego żywotność, zabezpiecza je przed niszczeniem przez owady - szkodniki drewna, rozwojem pleśni i grzybów, a także w pewnym stopniu przed ogniem.

Drewno, samo w sobie odporne na działanie wody, poddawane przez dłuższy czas zawilgoceniu i pozbawione możliwości naturalnego oddania nadmiaru wilgoci, stanie się doskonałą pożywką dla mikroorganizmów.

Zaatakowane przez uszkadzające jego strukturę grzyby, wkrótce utraci swoją wysoką wytrzymałość. Szkodzą drewnu również pleśnie; wprawdzie atakują jedynie jego powierzchnię, nie obniżając własności konstrukcyjnych, jednak porażenie pleśnią bardzo szpeci elementy drewniane, a także, co nie mniej ważne, tworzy w pomieszczeniach szkodliwy dla zdrowia mikroklimat, sprzyjający alergiom i wielu innym poważnym schorzeniom.

Zarówno grzyby, jak i pleśnie najkorzystniejsze warunki znajdą w drewnie, którego wilgotność przekracza 20%, zatem jako zabezpieczenie przed nimi najlepiej stosować impregnaty do drewna -  zarówno środki ochrony biologicznej, jak i impregnaty wodochronne. 

(fot. Tikkurila)

Stopień zawilgocenia nie ma większego znaczenia dla owadów, które równie chętnie składają jaja w materiale wilgotnym, jak i suchym. Wylęgające się z nich larwy, dla których drewno stanowi doskonałą, apetyczną pożywkę, mogą po pewnym czasie poważnie zdegenerować jego strukturę. Zabezpieczają przed nimi (podobnie jak przed grzybami, pleśniami, a także glonami i porostami) impregnaty ochrony biologicznej.

Wybierając impregnaty do drewna, warto zwrócić uwagę na spis objętych jego działaniem organizmów, na rynku dostępne są bowiem środki „wyspecjalizowane” w zwalczaniu jednego lub kilku określonych gatunków.

Drewno należy też chronić przed ogniem. Służą do tego ogniochronne preparaty chemiczne, w znacznym stopniu utrudniające jego zapalenie bądź ograniczające rozprzestrzenianie się płomieni w już zajętych elementach.

Dobór impregnaty do drewna powinien uwzględniać przewidywane warunki użytkowania elementów drewnianych, stopień ich zagrożenia porażeniem, a także - pożądany wygląd.

Ze względu na podstawowe własności, impregnaty do drewna dzielą się na przeznaczone do stosowania wyłącznie na zewnątrz oraz dopuszczone do zabezpieczania drewna we wnętrzach mieszkalnych.

Jak wybrać i przygotować drewno?

Skuteczność impregnacji zależy głównie od tego, jak głęboko impregnat wniknie w strukturę drewna, dlatego bardzo ważny jest zarówno wybór drewna dobrej jakości, jak i jego odpowiednie przygotowanie. Mechanizm wnikania impregnatu oparty jest na „ssącym” działaniu włókien drewna. Ssanie owo jest tym silniejsze, im drewno lepiej wysuszone. Dlatego impregnacji należy poddawać drewno powietrzno-suche o wilgotności nie większej niż 18%.

Nie trzeba przekonywać, dlaczego należy zabezpieczać elementy drewniane i metalowe wystawione na działanie czynników zewnętrznych.

Zabezpieczanie drewna mokrego mija się z celem, gdyż powierzchniowe powleczenie, zwłaszcza preparatami solnymi, nie daje praktycznie żadnej ochrony. Do impregnacji nie nadaje się również drewno uprzednio malowane, ponieważ powstała powłoka uniemożliwia wnikanie preparatu w głąb włókien.

Nie warto impregnować drewna przed ostatecznym pocięciem lub ostruganiem, obróbka usunie bowiem warstwę impregnowaną i drewno pozostanie w tych miejscach niezabezpieczone. Wyjątek stanowi tu pokrywanie preparatami zapobiegającymi powstawaniu na świeżym drewnie sinicy, jednak zabieg ten z reguły wykonywany jest bezpośrednio w tartaku.

Powierzchnia drewna przeznaczonego do impregnacji barwiącej powinna być ostatecznie wygładzona, gdyż po nałożeniu preparatu nie powinno się jej już szlifować - w przeciwnym razie wystąpi zatarcie rysunku drewna i jego faktura stanie się mniej wyrazista. Oczywiście, impregnować w ten sposób można jedynie drewno surowe lub zabezpieczane wcześniej bezbarwnymi preparatami solnymi bądź wodorozcieńczalnymi.

Impregnat, żeby skutecznie zabezpieczył drewno. musi głęboko wniknąć w jego strukturę. (fot. Dekspol)

Różne metody impregnacji

Impregnaty solne

Po impregnacji przez zanurzenie suszymy drewno w luźnych stosach. (fot. Petrykozy)

Impregnaty wodorozcieńczalne

Impregnaty rozcieńczalnikowe

Główny obszar zastosowania impregnatów rozcieńczalnikowych to impregnacja płotów, altan i innych elementów architektury ogrodowej. (fot. Gartenholz H&H)

Impregnaty barwiące