Okna - sposób na chwytanie słońca

(fot. Schűco)

Kiedy rosną ceny opału i elektryczności, temat „okna” prowokuje do rozmów o energooszczędności. Mimo ciągłych poszukiwań i ulepszeń, wprowadzanych przez producentów, okna są wciąż najsłabszymi termicznie miejscami w budynku.

Co to znaczy energooszczędne okna

Szklenie

• od 0,9 W/(m²•K), gdy przestrzeń ta ma szerokość 10 mm,
• do 0,5 W/(m²•K), gdy ma 16 mm.

Profile

Budowa profilu przystosowanego specjalnie do domu pasywnego. Rozwiązanie dla właścicieli dobrze ocieplonych domów z minimalnymi stratami ciepła (fot. Aluplast)

Budowa okna (fot. Sokółka Okna i Drzwi)

Połaciowe okno panoramiczne. Rozmiary okna oraz kąt uchylenia skrzydła powodują, że może ono służyć jako ewakuacyjne (fot. Fakro)

Ze względu na naturalnie niejednorodną strukturę drewna powierzchnia profili drewnianych może pękać czy ulegać drobnym uszkodzeniom: aby temu zapobiec, pokrywa się ją kilkoma warstwami ochronnych powłok. Są to z reguły akrylowe preparaty wodorozcieńczalne.

Utworzona przez nie paroprzepuszczalna elastyczna powłoka zabezpiecza drewno przed działaniem szkodliwych czynników zewnętrznych. Nadaje mu też pożądany kolor lub – jeśli jest przezroczysta – uwypukla jedynie rysunek słojów. Mimo tych zabezpieczeń okna drewniane wymagają okresowej konserwacji. Powierzchnię drewnianych ram i okiennic pomalowaną przezroczystym lakierem należy odnawiać co 2 do 5 lat, a powłokę z farb kryjących co 5 do 8 lat.

Lakiery i farby stosowane do malowania okien drewnianych to głównie produkty akrylowe. Umożliwiają one oddychanie drewna, przepuszczają parę wodną i są bardzo elastyczne. Powłoki takie nie pękają, nie łuszczą się i nie odpryskują, a okna nimi zabezpieczone łatwo się odnawia. Przed renowacją należy jedynie przetrzeć je papierem ściernym, by zwiększyć przyczepność nowej powłoki do starej.

Jeśli ukryjemy okna drewniane pod daleko wysuniętym okapem dachu, chroniącym przed wodą opadową, warstwy zewnętrzne profili dłużej pozostaną niezniszczone. Można też zainwestować w droższe profile drewniano-aluminiowe, w których zewnętrzną stronę ram i ościeżnicy chroni okładzina z aluminium. Takich profili nie będzie trzeba co kilka lat odnawiać, łatwiej też będzie utrzymać je w czystości. Dobrym zabezpieczeniem okien z drewna są też okapniki aluminiowe, chroniące dolny ramiak ościeżnicy (w niektórych oknach dodatkowa listwa osłania także dolną poprzeczkę ramy skrzydła).

Okna kolankowe montuje się razem z dachowymi – takie rozwiązanie sprawia, że pomieszczenie jest dobrze oświetlone, a kontakt wzrokowy z przyrodą zagwarantowany (fot. Fakro)

Profile kompozytowe. Znane są też jako okna "z fiberglasu", ponieważ ich tworzywem jest kompozyt łączący włókno szklane i żywicę poliestrową. Materiał ten zapewnia profilom wysoką wytrzymałość mechaniczną, a także dobrą izolacyjność – współczynnik przenikalności cieplnej okien kompozytowych nie przekracza 1,7 W/(m²•K).

Z powodu dość wysokiej ceny okna te nie są u nas popularne. Do ich zalet można dołączyć odporność na zmiany temperatury, a w porównaniu z PVC profile kompozytowe są węższe, dzięki czemu przy tym samym wymiarze zewnętrznym okna zwiększa się powierzchnia przeszklenia i ilość światła w pomieszczeniu.

Okna połaciowe

1. z giętymi ramkami dystansowymi z polipropylenu pokrytego cienką powłoką metalową, wypełnione gazem szlachetnym; jego grubość to 32 mm, a współczynnik przenikania ciepła U = 0,5 W/(m²•K),
2. z jedną przestrzenią międzyszybową wypełnioną gazem szlachetnym, a drugą – z próżnią. Grubość pakietu próżniowego to 24 mm – a współczynnik przenikania ciepła U wynosi 0,6 W/(m²•K).

W gabinecie najważniejszą rolę odgrywa dobrze oświetlone stanowisko pracy. Aby zapewnić dostęp światła naturalnego przez jak najdłuższą część dnia, pomieszczenie to powinno być usytuowane od strony południowej bądź zachodniej (fot. Velux)

Otwieranie. Poszczególne rodzaje okien dachowych różni sposób otwierania. Dużą popularnością wśród kupujących cieszą się okna obrotowe. Oś ich obrotu umiejscowiona jest w połowie wysokości skrzydła. W czasie otwierania górna część okna odchyla się do wnętrza poddasza, a dolna na zewnątrz.

Zewnętrzna powierzchnia szyb jest łatwo dostępna do mycia – po maksymalnym obróceniu skrzydła. Okna obrotowe powinny być montowane w taki sposób, aby oś ich obrotu znajdowała się na poziomie oczu stojącego człowieka. Umożliwia to swobodne wyglądanie przez okno oraz wyklucza niebezpieczeństwo przypadkowego uderzenia skrzydłem w czasie otwierania.

Od kilku lat w ofercie handlowej są okna obrotowe wysokoosiowe, w których oś przesunięta jest do ¾ wysokości skrzydła. W czasie otwierania jest ono lekko unoszone ponad połać dachu dzięki zastosowaniu siłowników. W oknach uchylnych oś obrotu umieszczona jest w górnej krawędzi ramy. Powinna być ona usytuowana mniej więcej na wysokości głowy stojącego człowieka.

Okna połaciowe rozwieralne otwierają się dzięki zawiasom zamontowanym na jednej z bocznych krawędzi ramy (w związku z tym występują w wersji prawej lub lewej). Ponieważ mogą służyć również jako włazy dachowe, montowana jest w nich blokada, która uniemożliwia zatrzaśnięcie się otwartego okna.

Szczególny rodzaj okien połaciowych – kolankowe, przeznaczone są do oświetlania pomieszczeń poddaszy ze ściankami kolankowymi. Okna te montuje się w połączeniu z oknami dachowymi, co umożliwia dobre oświetlenie pomieszczeń, a mieszkańcom zapewnia kontakt wzrokowy z otoczeniem.

Uwaga! W pogodne dni nadmiar światła i ciepła słonecznego może być uciążliwy. Dlatego do okien połaciowych produkuje się markizy zewnętrzne, żaluzje, zasłony i rolety. Te ostatnie odcinają zupełnie dostęp światła do pomieszczenia, zatem po ich opuszczeniu wewnątrz robi się ciemno.

Emilia Rosłaniec