Ściany - metamorfozy

Jeśli nie jesteśmy pewni, jak mają wyglądać ściany w naszym domu, dajmy sobie czas na zastanowienie. Na początek pomalujmy je na sprawdzony biały kolor. Z czasem zobaczymy, jak po wnętrzu wędruje słońce, uświadomimy sobie, które elementy chcielibyśmy wyeksponować i które kolory korzystnie na nas wpływają.

(fot. Finezja Studio)

Możliwości jest mnóstwo - od matowej stonowanej farby, tapety w śmiałe wzory, różnego rodzaju tynków, okładzin z kamienia, po panele ścienne, metal, szkło i finezyjne sztukaterie. Odpowiednia aranżacja wpłynie nie tylko na charakter wnętrza, ale przy odrobinie inwencji korzystnie poprawi jego proporcje.

Zmieniamy proporcje

Okazuje się, że kolor, wzory, faktura ścian i sufitu mogą nadać naszemu domowi nowy, często niebanalny wyraz… Dzięki zupełnie prostym zabiegom możemy poprawić to, co nie udało się architektowi. Jasne kolory "oddalą" od siebie ściany, a wnętrze wyda się większe niż w rzeczywistości. Dostrzeżemy w nim piękno mebli czy dekoracji. Barwy ciemne, zdecydowane podkreślą charakter pomieszczenia, ale mogą też optycznie je pomniejszyć.

Ponadto trzeba uważać, aby nie zdominowały wnętrza i ostrożnie dobierać dodatki. Z kolei duże wzory przytłoczą małe czy niskie pokoje, a drobne lub stonowane desenie nie będą widoczne w wielkim salonie. Pomieszczenie zyska głębię, jeśli zastosujemy materiał z fakturą, na przykład tłoczone tapety czy tak modne ostatnio tynki strukturalne.

Luksfery pozwalają uzyskać oryginalne efekty świetlne we wnętrzu; są też piękną dekoracją ściany. Jest to materiał umożliwiający nadanie ścianie nieregularnych kształtów - łuków, krzywizn itp. (fot. Vitrosilicon)	Kamienne płyty na ścianie to wciąż rzadko spotykane i drogie rozwiązanie; najlepiej sprawdzą się w przestronnych wnętrzach, w wybranej części pokoju - tam gdzie w spokoju będzie można podziwiać ich naturalne piękno (fot. Estima)

Zdecydowana aranżacja ścian i sufitu dobrze sprawdzi się w pomieszczeniach nietypowych. Zastosujmy ją na przykład na strychach ze skosami albo w pokojach, gdzie są więcej niż dwa otwory drzwiowe czy różnej wielkości okna. Można wtedy ujednolicić przestrzeń albo przeciwnie - wyeksponować nieregularności. Jeśli na jednej ze ścian położymy tapetę w zdecydowanym, ostrym kolorze, to właśnie ona przyciągnie wzrok. Z kolei pomalowanie pomieszczenia różnymi, ale dopełniającymi się kolorami pozwoli uzyskać efekt kolejnych planów - jak na scenie. Jeśli farbą w mocnym kolorze wyeksponujemy detale architektoniczne (na przykład widoczną więźbę dachową albo okna), pomieszczenie zyska ciekawy rytm.

Jednolita tafla ze szkła wzmocnionego z delikatnym dekorem pełni przede wszystkim role estetyczne, ponadto tworzy symboliczny podział przestrzeni (fot. Opoczno)

Warto zwrócić uwagę na wzory i proporcje. Boazeria czy tapeta, położone do jednej trzeciej wysokości, poszerzą wnętrze. Pionowe pasy dodadzą wysokości, poziome spowodują, że ściany wydadzą się leżeć bliżej siebie. Ale grubość pasów i ich rozmieszczenie trzeba dostosować do wielkości pomieszczenia i wpasować je w otwory drzwiowe i okienne.

Można też eksperymentować z różnymi rodzajami powierzchni zastosowanych materiałów. Na przykład pomalowanie obramowania drzwi i okien farbą błyszczącą, wydobędzie głębię matowych ścian.

Malujemy ściany

Farby to materiał stosunkowo tani, pozwala też w krótkim czasie odmienić wnętrze. Jednak dobór kolorów wcale nie jest łatwy. W pokojach z oknami zwróconymi na południe lub zachód - czyli tam, gdzie słońce świeci najdłużej, można zastosować ciemne nasycone barwy. Mocne światło rozjaśnia kolory i w efekcie te jasne i delikatne tracą swoje walory - wydają się wyblakłe - zaś ciemne, rozświetlone słońcem, ukazują swoją głębię. We wnętrzach z oknami na północ i wschód - tam gdzie słońca jest mało - powinniśmy postąpić odwrotnie - należy rozjaśnić je odpowiednim kolorem. Zatem tu sprawdzą się wszelkie jasne pastelowe barwy.

Aby nadać wnętrzu oryginalny i niepowtarzalny wygląd coraz częściej sięgamy po alternatywne techniki malowania ścian. Pokój pomalowany na jednolity kolor wygląda schludnie i estetycznie, ale mało ciekawie. Dlatego coraz popularniejsze stają się techniki malarskie pozwalające na indywidualne, zgodne z wyobraźnią i inwencją wykonawcy, aranżowanie kolorów i faktur na ścianach (fot. Fox Decorator)

Określone kolory mogą występować w różnorodnych odcieniach i przyjmować najrozmaitsze stopnie nasycenia, w zależności od rodzaju powierzchni. Te chropowate, fakturowe spowodują, że kolor będzie ciemniejszy i mniej intensywny niż w rzeczywistości. Natomiast na gładkich uzyskamy odcień jaśniejszy. Matowa farba sprawi, że kolor wyda się cieplejszy, połyskliwa zaś "ochłodzi" go.

Kładziemy tapetę

Tapeta może być główną ozdobą wnętrza. W dużych pomieszczeniach lepiej wygląda tapeta o dużym wzorze, do małych zaś lepsza będzie ta o drobniejszym. Chociaż równie ciekawe i zaskakujące efekty otrzymamy, robiąc na przekór. Malutka sypialnia na strychu pomalowana na biało może wydać się nudna, a tapeta w ogromne róże nada jej wyrazu. Intrygujące efekty można osiągnąć, łącząc różne wzory, na przykład do jednej trzeciej wysokości - pasy, powyżej - drobne kwiaty. Pomysł ten doskonale sprawdzi się w wąskim małym pokoju.

	Fototapety pozwalają przelać na ścianę nasze zainteresowania i fascynacje. Decydując się na nie, musimy zadbać o to, aby współgrały z pozostałymi elementami wnętrza i aby swoją dekoracyjnością nie zdominowały wystroju (fot. Finezja Studio)
Bogata oferta producentów tapet, sprawia, że możliwości aranżacyjne z zastosowaniem tego materiału są niemalże nieskończone. Na odwrotnej stronie tapet narysowane są strzałki, które ułatwiają przyklejenie odcinków tapety w odpowiednim miejscu - tak, by wzór był powtarzalny (fot. Finezja Studio (góra), Decodore (prawo))

Jeśli spodobała nam się tapeta o zdecydowanym kolorze czy wzorze, kupmy na początek rolkę i przyłóżmy ją do ściany. Czy zachwyca nas tak jak w sklepie? A jak na jej tle prezentują się meble czy rodzinne fotografie? Wreszcie, czy nie męczy oczu? Dopiero gdy twierdząco odpowiemy na te pytania, wzywamy tapeciarza.

Na tapetę warto wydać więcej. Te lepszej jakości są po pierwsze, dobrze zrobione - można je przecierać wilgotną szmatką w razie zabrudzenia, po drugie - te najpiękniejsze wzory projektują artyści, a ornamenty, które tak nas zachwyciły na małym kawałku równie pięknie będą wyglądały powielone wielokrotnie na ścianie.

Ścienne stroje

Tkaniny doskonale nadają się do wnętrz, które chcemy wyciszyć lub w których chcemy stłumić pogłos. Kiedyś tkaniny naciągano na drewniane ramy i przytwierdzano do ściany, dzisiaj są one naklejone na papier i kładzie się je w taki sam sposób, jak tapety. Można też pokusić się o dobranie wzorów na ścianach do tych na zasłonach, poduszkach czy serwetach. Osiągniemy wtedy ciekawy efekt, a wnętrze wyda się precyzyjnie przemyślane. 

Ściana nawiązująca do elementów umeblowania i dekoracji pokoju tworzy zaskakujące i intrygujące efekty. Imitacja tkaniny na ścianie odwraca naturalny porządek i dzięki temu przyciąga uwagę (fot. Decodore, Decodore)

Szlachetnym sposobem ozdobienia ściany jest wyłożenie jej tapetą z naturalnych materiałów. Na papier lub tkaninę naklejony jest wtedy korek, rafa, juta, włókno kokosowe czy inne tworzywa pochodzenia naturalnego. Pamiętać trzeba, że trudniej je ułożyć, a miejsca łączenia mogą być widoczne. Są to też zazwyczaj materiały delikatne, więc nie nadają się do pokoi dziecięcych czy do domów, gdzie są zwierzęta.

Ciekawie wyglądają ściany… tapicerowane. Sprawdzą się one na przykład w sypialniach, które po takim zabiegu będą wyglądały jak dawne buduary. Kolor i wzór możemy dobrać do tego, który jest na obiciu łóżka.

Równie oryginalną ozdobą są fototapety. W Internecie jest mnóstwo sklepów z gotowymi wzorami - od krajobrazów po klasykę fotografii czy malarstwa. Możemy też sami zaprojektować wzór lub zlecić firmie wydrukowanie zdjęcia z wakacji. W sieci znajdziemy zestawy przeróżnych naklejek na ścianę. Zrobione są z samoprzylepnej folii, więc jeśli się nam znudzą, możemy je po prostu delikatnie oderwać.

Ręcznie malowane ściany i kafle mają walory prawdziwego dzieła. Tymi drugimi nie trzeba zapełniać całej ściany - ciekawie zaprezentują się, pojawiając się gdzieniegdzie na tle jednolitych kafli (fot. Drew-Bud, Kafel Art)

Prawdziwe rzemiosło

Coraz częściej wracamy do stylowych aranżacji, w których widać rękę artysty rzemieślnika nawet na ścianach. Taką techniką, choć pracochłonną i kosztowną, są stiuki. Tynk tego typu daje efekt starego muru. Ściana jest błyszcząca, twarda i bardziej wytrzymała od jakiejkolwiek innej okładziny. Takiej powierzchni nie trzeba malować, łatwo też usunąć z niej wszelkie zabrudzenia. Jednak sam proces nakładania - kilka wielokrotnie szlifowanych warstw - jest skomplikowany.

Ciekawie wyglądają powierzchnie z tradycyjnego tynku, czyli mieszanki wapna i piasku. Mają one chropowatą fakturę, zapewniają też utrzymanie w pomieszczeniu odpowiedniej wilgotności (w przeciwieństwie na przykład do ścian wykończonych gipsem). Mokry tynk z powodzeniem można kształtować wedle swoich upodobań przy zastosowaniu specjalnej packi.

Innym naturalnym materiałem jest beton. Pasuje on doskonale do wnętrz nowoczesnych, nie wyobrażamy sobie bez niego loftu. Ma wielką zaletę - nie jest drogi, ale też poważną wadę - aby tak wykończyć ściany, aranżację wnętrza trzeba zaplanować już na etapie budowy. Podobne wymagania stawiają cegły. Już zawczasu powinniśmy wiedzieć, które elementy chcemy zrobić z tego właśnie materiału. Warto wtedy zainwestować w "ładniejszy" materiał, na przykład z rozbiórki. Budujemy z niego tylko te ściany, które będą widoczne.

Okładzina z kamienia - stosuje się ją zazwyczaj na wybranym fragmencie ściany - wokół kominka lub jako dekorację ścian działowych (fot. Ceramika Paradyż)

Coraz bardziej popularne, szczególnie w nowoczesnych wnętrzach, są okładziny z kamienia. Płyty z marmuru, trawertynu albo "cegiełki" z nierówno obrobionego łupka czy piaskowca stosuje się nie tylko w kuchni czy łazience - można ozdobić w ten sposób ścianę kominkową czy tę na wprost głównego wejścia do domu.

Boazerie w nowej odsłonie

Nie kojarzą nam się dobrze, a tymczasem mogą dodać wnętrzu mnóstwo uroku. To, co obecnie jest na rynku, w niczym nie przypomina drobnych listewek ze sklejki, które królowały w naszych domach w latach osiemdziesiątych. Współczesne boazerie robione są z drewna lub paneli z PVC, imitujących naturalne materiały. Ułożone do jednej trzeciej wysokości sprawdzą się w holach, natomiast wyłożenie nimi całej ściany doda powagi domowej bibliotece.

Panele boazeryjne są lekkie, trwałe i estetyczne. Do tej pory najczęściej wykonywane były z drewna, aktualnie coraz popularniejsze są te z płyt LDF lub rzadziej płyt wiórowych pokrytych jednostronnie folią dekoracyjną o różnorodnych kolorach i wzorach. Przeznaczone są głównie do wykonania boazerii ściennych, lecz mogą być również układane na sufitach, poprawiając izolację termiczną i akustyczną pomieszczeń. (fot. Estima)

Metal i szkło

Na fragmentach ścian sprawdza się z powodzeniem stal trawiona. Jednak jest to materiał drogi, wymagający profesjonalnego wykończenia i umocowania. Szybko też matowieje i łatwo się brudzi, potrzebuje zatem systematycznego polerowania. Można też kupić gotowe elementy do montażu, chociażby ze stali młotkowanej. Wysoką cenę rekompensuje prostota przymocowania - wieszamy je na ścianie jak obrazy.

Doskonałym rozwiązaniem, szczególnie w pomieszczeniach słabo oświetlonych, jest szkło - jednolite tafle albo luksfery. Te drugie stosuje się przede wszystkim we wnętrzach pozbawionych dopływu światła dziennego, w pomieszczeniach, w których mogłyby one zastąpić tradycyjną ściankę działową oraz jako uzupełnienie powierzchni otworu drzwiowego.

Furorę robi ostatnio szklana mozaika. Tę przeznaczoną do pomieszczeń bardziej reprezentacyjnych kupujemy nie z metra, ale jako całość. Taka ekstrawagancja pochłonie jednak znaczną część budżetu.

Z cegieł klinkierowych nie tylko można wykonać warstwę dekoracyjną ściany, ale również zbudować ścianę działową wzbogaconą np. o podświetlane wnęki na półki. Do wyboru mamy cegły gładkie lub ryflowane, cieniowane lub w jednolitym kolorze. Podłoże pod cegły klinkierowe nie wymaga specjalnego przygotowania. Ważne jest by było nośne, miało wytrzymałość gwarantującą uniesienie ciężaru cegieł (fot. Sokółka Okna i Drzwi)

Zapomniany sufit

Traktowany jest u nas po macoszemu, tymczasem tworząc ze ścianami jedną całość, wpływa na końcowy efekt. Ciągle modne są sztukaterie, szczególnie te gipsowe. Dają one ogromne pole do popisu. Warto pomalować je na inny kolor, zwłaszcza wtedy, gdy sufit i ściany mają tę samą barwę. W nowoczesnych wnętrzach często zostawia się widoczne elementy więźby dachowej czy konstrukcji stropowej odlanej z betonu, w starszych budynkach odsłania się ceglane stropy.