Ogrzewanie podłogowe i ścienne w domu alergika

Dobre ogrzewanie sprawia, że w domu jest: ciepło, przytulnie i można nosić cienkie ubrania. Niestety taki komfort kosztuje, i to nie tylko w sensie dosłownym, bo pogarsza też samopoczucie, zwłaszcza alergików. Dlaczego?

Bo zimą w ogrzewanych pomieszczeniach jest zwykle za sucho. Optymalna wilgotność powietrza w pomieszczeniach powinna wynosić 40–60%, tymczasem system grzewczy zazwyczaj obniża ją do 30%. W takich warunkach wysychają błony śluzowe, pogarsza się samopoczucie, pojawia się suchy kaszel i inne męczące objawy, szczególnie dokuczliwe dla osób ze skłonnością do alergii.

Powietrze zbyt suche, zwłaszcza w pomieszczeniach z dywanami i miękkimi meblami ma dodatnią jonizację, która negatywnie wpływa na nasze zdrowie i samopoczucie. Powoduje elektryzowanie się dywanów, wykładzin i ubrań. Jest to jonizacja nienaturalna, w przyrodzie bowiem dominuje jonizacja ujemna, do jakiej nasze organizmy są lepiej przystosowane.

Ulgę może przynieść nawilżanie pomieszczeń, ale powszechnie dostępne, najprostsze nawilżacze tylko lokalnie zwiększają wilgotność powietrza: w pobliżu nawilżacza może się ona podnieść nawet do 70–90%, a to powoduje nowy problem, gdyż w takich miejscach zaczynają rozwijać się roztocza – przyczyna kłopotów większości uczuleniowców.

Ogrzewanie płaszczyznowe: podłogowe

W pomieszczeniach z ogrzewaniem podłogowym korzystny jest rozkład temperatury – cieplej jest przy stopach, chłodniej – przy głowie, a wtedy właśnie czujemy się najlepiej. Stopy są jedną z najwrażliwszych na zimno części ciała i utrzymywanie ich w cieple zwiększa poczucie komfortu: wydaje się nam, że jest ciepło, nawet gdy temperatura powietrza wokół głowy jest niższa.

Dzięki temu w pomieszczeniu z ogrzewaniem podłogowym może być o 2°C chłodniej niż w pomieszczeniach z tradycyjnymi grzejnikami, a my nie będziemy tego odczuwać. Zredukowanie temperatury o te dwa stopnie sprawia, że ogrzewanie nie tylko mniej wysusza powietrze, a więc mniej szkodzi alergikom, ale też mniej kosztuje.

Poczucie komfortu cieplnego w pomieszczeniach z ogrzewaniem podłogowym wynika również z tego, że jest ono niskotemperaturowe, co oznacza, że powierzchnie grzewcze są ciepłe, ale ich temperatura nie przekracza temperatury skóry człowieka i jest zbliżona do temperatury powietrza. Takie warunki panują w nieogrzewanym pokoju w czasie pięknych, ciepłych wiosennych dni.

Ogrzewanie podłogowe ma jeszcze jedną zaletę: nie ma w nim powierzchni, na której mógłby się zbierać kurz, a sama powierzchnia grzewcza jest gładka i bez załamań, charakterystycznych dla grzejników wiszących na ścianach. Ogrzewanie jest też niewidoczne i nie zajmuje miejsca na ścianach czy podłodze, zatem zapewnia znacznie większą swobodę aranżacji wnętrz.

Wadą ogrzewania podłogowego jest duża bezwładność cieplna, czyli powolne nagrzewanie się i powolne stygnięcie. Wynika to z budowy grzejnika podłogowego – rury grzewcze ułożone są na dobrze zaizolowanym stropie i przykryte kilkucentymetrową warstwą betonu, który musi się nagrzać, zanim zacznie przekazywać ciepło do pomieszczenia.

Po rozgrzaniu beton długo pozostaje ciepły – nawet gdy odetniemy dopływ ciepłej wody do instalacji. Dlatego w podłogówce trudniej jest dostosowywać do zapotrzebowania ilość ciepła dostarczanego przez instalację grzewczą – zwłaszcza gdy to zapotrzebowanie szybko się zmienia. Może to prowadzić do przegrzewania pomieszczeń, a przez to – do niepotrzebnych strat ciepła. Trudniej też obniżać temperaturę pomieszczeń na czas nieobecności domowników lub w porze nocnej.

A niepotrzebne ogrzewanie kosztuje.

(fot. Raychem)

Tak więc korzystne dla alergików ogrzewanie podłogowe może budzić wątpliwości z ekonomicznego punktu widzenia. Z jednej strony umożliwia oszczędzanie dzięki obniżeniu temperatury powietrza w stosunku do zwykłego ogrzewania grzejnikowego, z drugiej z powodu dużej bezwładności cieplnej – nie reaguje na nagłe zmiany temperatury i wtedy zużywa niepotrzebnie dużo energii.

Pewne ograniczenia dotyczą jedynie wyboru posadzki, bowiem nie każda nadaje się na ogrzewaną podłogę. Niektórym materiałom wykończeniowym może szkodzić podwyższona temperatura, inne mają nadmierną izolacyjność cieplną, a więc utrudniałyby rozchodzenie się ciepła.

Najlepsze na posadzki w pomieszczeniach z ogrzewaniem podłogowym są materiały o wysokim współczynniku przewodzenia ciepła, a więc płytki ceramiczne lub kamień: wszystkie inne w większym lub w mniejszym stopniu utrudniają przekazywanie ciepła do pomieszczeń. Nie znaczy to, że nie można wykończyć części podłogi drewnem, panelami lub wykładziną. Muszą to być jednak materiały dopuszczone przez producentów do stosowania na ogrzewanych podłogach i trzeba je układać zgodnie z ich zaleceniami.

Instalacja ogrzewania podłogowego jest droższa od tradycyjnej i nie wszędzie można ją zastosować: nie da się na przykład ogrzewać w ten sposób pomieszczeń niedostatecznie ocieplonych.

Ogrzewanie podłogowe wymaga zaplanowania aranżacji wnętrza przed ułożeniem przewodów w podłodze, aby nie znalazły się one pod meblami (np. pod ciągiem szafek kuchennych czy garderobianych), wtedy bowiem rozchodzenie się ciepła byłoby utrudnione i ogrzewanie mogłoby się okazać niewystarczające.

Ogrzewanie płaszczyznowe: ścienne i sufitowe

Zasada jego działania jest taka sama jak ogrzewania podłogowego: ciepło jest równomiernie przekazywane przez całą dużą powierzchnię grzejną, z tym że ogrzewane są nie podłogi, lecz ściany lub sufity. Rozkład temperatury jest zupełnie inny niż w pomieszczeniu z ogrzewaniem podłogowym i nie jest on dla nas korzystny – znacząco odbiega od ideału. Niekorzystny rozkład temperatury dotyczy zwłaszcza ogrzewania sufitowego, które powoduje rozwarstwienie powietrza w pomieszczeniu: chłodne opada na dół, a najcieplejsze utrzymuje się pod sufitem.

(fot. Wieland)

Temperatura powierzchni grzejnej może być wyższa niż w podłogówce (sufitu: 50°C, ścian: 35°C). Dzięki temu nie ma obaw, że nie uda się w ten sposób wystarczająco ogrzewać pomieszczeń, jednak niedostatecznego ocieplenia nie należy rekompensować zwiększeniem temperatury ścian, bo byłoby to nie tylko bardzo rozrzutne, ale też zmniejszyłoby poczucie komfortu cieplnego.

Ogrzewanie ścienne osusza ściany, dzięki czemu eliminuje zagrożenia ze strony pleśni i grzybów. Wymusza jednak zaplanowanie aranżacji wnętrza przed ułożeniem rur, gdyż – podobnie jak się zaleca w odniesieniu do podłogówki – meble nie powinny zasłaniać grzejnika. Możliwości przemeblowywania pomieszczeń z ogrzewaniem ściennym będą ograniczone.

Ogrzewanie sufitowe w niczym nie ogranicza aranżacji wnętrza. Jego korzystną cechą z punktu widzenia alergików jest najmniejszy udział konwekcji w rozprowadzaniu ciepła (konwekcyjne ruchy powietrza są mniejsze niż w pozostałych typach ogrzewania płaszczyznowego). Instalacja taka jest jednak najbardziej kłopotliwa w wykonaniu ze wszystkich ogrzewań płaszczyznowych.

Ogrzewanie płaszczyznowe nie musi być powiązane z instalacją centralnego ogrzewania: można je zastosować jako instalację elektryczną w pojedynczych pomieszczeniach, na przykład tylko w pokojach alergików.

Monika Czeczotek