Jakie są zalety i wady płyt gipsowo-kartonowych?

Oprócz ogólnych zalet związanych z wyeliminowaniem robót mokrych, dla wielu osób bardzo ważne jest to, że gips jest materiałem ekologicznym. To po prostu naturalny materiał mineralny (skała) uformowany w płyty i oklejony papierem. Nie zawiera więc substancji chemicznych, które mogłyby być szkodliwe dla zdrowia lub środowiska.

Ważną zaletą gipsu jest jego zdolność do wchłaniania nadmiaru wilgoci z powietrza i oddawania jej, gdy powietrze jest zbyt suche. Dzięki temu w pomieszczeniach tworzy się korzystny mikroklimat. Dawniej ta cecha była wykorzystywana w szpitalach (szczególnie dziecięcych), w których wykonywano tynki gipsowe, a nie znacznie mocniejsze cementowe lub cementowo-wapienne.

Ta specyficzna właściwość gipsu powoduje, że jest on bardzo dobrym materiałem ogniochronnym. Podczas pożaru musi bowiem nastąpić odparowanie prawie całej wody zawartej w gipsie, aby zniszczona została jego struktura (pokruszy się). A na to, oczywiście, potrzeba dość dużo czasu. Z tego względu w domach jednorodzinnych nawet cienkie płyty (grubości 12,5 mm) stanowią wystarczające, przeciwogniowe zabezpieczenie konstrukcji.

Poza tym płyty gipsowo-kartonowe mają niemal idealnie gładką i równą powierzchnię, która jest nieosiągalna dla tynków tradycyjnych. Z tego względu po zagruntowaniu stanowią doskonałe podłoże dla wszystkich rodzajów farb, tapet, płytek ceramicznych itp. Płyty mają tak dobrane wymiary i ciężar, żeby łatwo było je przenosić i montować, a jednocześnie, żeby praca postępowała szybko. Są także łatwe w obróbce, bo można je ciąć zwykłym nożem. Poza tym uszkodzone płyty można w każdej chwili wymienić – wystarczy przecież odkręcić kilka wkrętów i w jej miejsce zamontować nową.

Jednak płyty gipsowo-kartonowe mają również wady. Przede wszystkim nie są odporne na bezpośredni kontakt z wodą, ani z mocno zawilgoconym powietrzem. Nawet płyty impregnowane (potocznie nazywane wodoodpornymi) są przeznaczone do pomieszczeń, w których wilgotność powietrza nie może przekraczać 85% w czasie dłuższym niż 10-12 godzin.

Nieprzestrzeganie tych wymogów spowoduje, że płyty spęcznieją i trzeba je będzie wymienić na nowe. Płyty gipsowo-kartonowe nie są również zbyt odporne na wszelkie uszkodzenia mechaniczne. To dlatego, że gips jest materiałem stosunkowo miękkim i kruchym, który łatwo zarysować, spowodować wgniecenie lub pęknięcie.