Bezpieczeństwo w instalacji, w której pracuje kocioł na paliwo stałe

Zgodnie z obowiązującymi przepisami instalacja, w której pracuje kocioł na paliwo stałe, musi być zabezpieczona za pomocą otwartego naczynia wzbiorczego, inaczej w razie przegrzania wody i wzrostu ciśnienia mogłoby dojść nawet do rozerwania kotła.

Zamknięte naczynia wzbiorcze są przewidziane do pracy w instalacjach zasilanych przez kotły gazowe i olejowe. Łatwiej w nich zapobiec nadmiernemu wzrostowi temperatury wody, bo można błyskawicznie wygasić ogień, odcinając dopływ paliwa.

Kocioł na paliwo stałe musi mieć własną rurę bezpieczeństwa o średnicy wewnętrznej co najmniej 25 mm, prowadzącą do naczynia wzbiorczego; na rurze tej nie wolno montować zaworów odcinających ani żadnych innych. Naczynie wzbiorcze musi znajdować się min. 0,5 m ponad najwyżej położonym punktem instalacji, a w pomieszczeniu, gdzie jest zainstalowane, temperatura nie może spadać poniżej 0°C, by zamarzająca woda nie „zakorkowała” instalacji. Jeśli w instalacji zastosujemy wymiennik płytowy, by za jego pomocą rozdzielić otwarty obieg kocioł–wymiennik od zamkniętego wymiennik–grzejniki, to oczywiście te wymagania będą dotyczyć tylko obiegu kocioł–wymiennik.

Niestety wbrew podanym przepisom niektórzy instalatorzy montują w instalacjach z kotłami na paliwa stałe zamknięte (przeponowe) naczynia wzbiorcze oraz zawory bezpieczeństwa. Jest to praktyka naganna, gdyż żaden taki zawór nie jest wystarczająco sprawny i bezawaryjny, by stanowił dostateczne zabezpieczenie instalacji – jest ona jak uzbrojona bomba. Ponadto w takiej zamkniętej instalacji dochodzi do przedwczesnego zużywania się kotła, nawet w ciągu 2–3 lat, bo skoki ciśnienia wody powodują nadwyrężenie i rozszczelnienie połączeń w jego części wodnej.

Nowe przepisy, wchodzące w życie w lipcu tego roku, pozwolą na instalowanie kotłów na paliwo stałe w instalacjach wyposażonych w zamknięte naczynie wzbiorcze, jednak pod warunkiem że kocioł ma dodatkowe zabezpieczenia odprowadzające nadmiar ciepła. Zgodnie z Polskimi Normami takim zabezpieczeniem jest wężownica schładzająca umieszczona w przestrzeni wodnej kotła oraz zawór termiczny otwierający dopływ zimnej wody wodociągowej do wężownicy w razie nadmiernego wzrostu temperatury. Producenci takich specjalnych kotłów zwykle wyposażają je ponadto w urządzenie umożliwiające odcięcie dopływu powietrza do spalania.

Dobre (czyli bezpieczne) wykonanie takiej instalacji z zamkniętym naczyniem wzbiorczym jest trudne i tylko niektóre kotły mogą w niej pracować.

Jarosław Antkiewicz