Ściany zewnętrzne - ważne parametry

Co prawda, architekt zrobił to już znacznie wcześniej. Ale szczególnie w przypadku projektów katalogowych warto się upewnić, czy jego wybór był zgodny z naszymi preferencjami.

Izolacyjność cieplna – powinna być jak najlepsza, ponieważ ma bezpośredni wpływ na koszty użytkowania domu. Określana jest przez współczynnik przenikania ciepła U, którego wartość powinna być jak najniższa. Zgodnie z obowiązującymi normami:

• ściany jednowarstwowe U<0,3 W/(m2•K);
• ściany warstwowe U<0,3 W/(m2•K).

Ale trzeba zdawać sobie sprawę, że prawdopodobnie za kilka lat przepisy zostaną zmienione i wartości te będą kolejny raz obniżone. Należy również uwzględnić stosunek ponoszonych nakładów do osiąganych efektów. Dlatego obecnie za najbardziej racjonalne uważa się ściany o współczynniku U=0,2 do 0,25 W/(m2•K), choć technicznie możliwe jest wykonanie przegród o współczynniku U<0,10 W/(m2•K). Dla porównania: ściany wielu domów budowanych jeszcze w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku mają współczynnik U>1,0 W/(m2•K).

Izolacyjność akustyczna – to ważny i niedoceniany parametr, który ma duży wpływ na komfort użytkowania domu. Szczególnego znaczenia nabiera w rejonach o zwiększonym poziomie hałasu zewnętrznego (centra nawet niewielkich miast, w pobliżu drogi szybkiego ruchu, linii kolejowej, zakładu przemysłowego, warsztatu usługowego, lotniska). Właściwości akustyczne ścian są określane przez tzw. wskaźnik oceny przybliżonej izolacyjności akustycznej właściwej R’A2 – im jest on większy, tym przegroda lepiej chroni przed hałasem. Zgodnie z obowiązującymi normami skrajne wartości dla muru w ścianie z oknem (maks. 50% powierzchni ściany) wynoszą:

• R’A2<20 dB na terenach leśnych, wiejskich;
• R’A2<45 dB w centrach miast z komunikacją autobusową lub tramwajową.

Trzeba przy tym wiedzieć, że nie są to wartości zbyt rygorystyczne. Dlatego nawet budując dom w cichej okolicy warto wybrać ściany o współczynniku ‘A2=48 do 51 dB. Nie wiadomo bowiem, czy za kilka lat warunki zewnętrzne nie zmienią się np. z powodu wybudowania nowej drogi czy warsztatu.

Paroprzepuszczalność przegród budowlanych potocznie określana jest jako zdolność „oddychania ścian”. Nie jest to cecha najbardziej istotna, ale bardzo pożądana przez wielu użytkowników, ponieważ ma wpływ na korzystny mikroklimat pomieszczeń. Paroprzepuszczalności ścian nie są stawiane żadne wymagania normowe. Można ją jednak określić podając, ile gramów pary wodnej przenika przez przegrodę w ciągu określonego czasu. Niestety, wyniki badań bardzo często się różnią, ponieważ zależą od przyjętych warunków zewnętrznych (głównie wilgotności i temperatury powietrza). Ta niejednoznaczność jest czasami wykorzystywana przez producentów materiałów w ulotkach reklamowych. Na przykład ta sama membrana dachowa charakteryzuje się następującą paroprzepuszczalnością: :

• 1300 g/m2/24h, przy temperaturze powietrza 23°C i wilgotności względnej 50%;:
• 1800 g/m2/24h, przy temperaturze powietrza 23°C i wilgotności względnej 85%;
• 3000 g/m2/24h, przy temperaturze powietrza 38°C i wilgotności względnej 85%.

O wiele bardziej miarodajny jest tzw. współczynnik oporu dyfuzyjnego Sd. Określa on grubość warstwy powietrza równoważną dyfuzyjnie dla badanego materiału (w przytoczonym przykładzie Sd=0,02 m, czyli tyle co warstwa powietrza grubości 2 cm). Za ścianę dobrze paroprzepuszczalną można uznać przegrodę, której wszystkie warstwy (w tym wykończeniowe oraz tynk, powłoka malarska, tapeta) charakteryzują się współczynnikiem Sd=1 do 0,04 m (100 do 1000 g/m2/24h – 23°C/85%).

Akumulacyjność cieplna – kolejna cecha ścian nieokreślana przez żadne normy, ale pożądana przez użytkowników.

Bezpośrednio przyczynia się do niwelowania dobowych skoków temperatury powietrza w pomieszczeniach. Pozwala to na cykliczną pracę urządzeń grzewczych w zimie i zapewnia przyjemny chłód w lecie.

Nasiąkliwość i mrozoodporność – parametry dotyczące głównie materiałów elewacyjnych, narażonych na oddziaływanie warunków atmosferycznych. Ich odporność określa się liczbą cykli kolejnego zamrażania i ogrzewania w ustalonych warunkach. Materiały o dobrej mrozoodporności powinny wytrzymać bez oznak uszkodzeń przynajmniej 20 cykli. Wtedy charakteryzują się zwykle nasiąkliwością nie większą niż 10%.

Trwałość domów jednorodzinnych określa się na co najmniej 40-50 lat. Oznacza to, że przez ten czas będą funkcjonowały bez potrzeby wykonywania generalnego remontu; dotyczy to również warstw wykończeniowych. Jednak okres technicznego zużycia budynku w dużej mierze zależy nie tylko od jakości wykonania i zastosowanych materiałów, ale też od bieżącej konserwacji.

Przyjmuje się, że prawidłowo użytkowany i zadbany tradycyjny dom murowany ma trwałość około 100-150 lat, a wybudowany z materiałów lekkich – 80-100 lat.

Wytrzymałość wszystkich materiałów przeznaczonych do murowania ścian jest wystarczająca do budowy domów jednorodzinnych, ponieważ budynki te mają zwykle nie więcej niż dwie kondygnacje, a rozpiętości ścian (stropów) rzadko przekraczają 6 m.

Odporność na żywioły – pożar, powódź, huragan to cechy materiałów, których najczęściej się nie uwzględnia, ponieważ nikt nie zakłada, że spotka go takie nieszczęście. O tym myślą dopiero ci, którzy muszą odbudowywać lub remontować swój dom zniszczony w wyniku klęski żywiołowej. Warto być przezornym i na taką ewentualność przygotować się zawczasu.

Koszt wykonania ściany to często czynnik decydujący o wyborze konkretnego materiału lub technologii. Zależy od możliwości finansowych oraz od sposobu wykończenia elewacji.

Redakcja BD