Kocioł jedno- czy dwufunkcyjny?

•  w wyniku podgrzewania wody w sposób przepływowy w kotle dwufunkcyjnym,
•  z zasobnika, w którym jest przechowywana po ogrzaniu w kotle jednofunkcyjnym.

Kotły dwufunkcyjne. Są tak zaprojektowane, żeby ogrzewać dom i przygotowywać ciepłą wodę użytkową. Są to najczęściej kotły wiszące, podgrzewające c.w.u. w systemie przepływowym. Latem kocioł tylko przygotowuje ciepłą wodę, zimą jego podstawowym zadaniem jest ogrzewanie domu. Jeżeli jednak odkręcimy kurek z ciepłą wodą, kocioł przełączy się na podgrzewanie wody pobieranej z kranu tak długo, jak długo z niej korzystamy, a z chwilą zakręcenia kurka wróci do ogrzewania wody do c.o.

Pewną niedogodnością kotłów dwufunkcyjnych jest to, że powinny mieć moc większą, niż wynika to z zapotrzebowania budynku na ciepło. W czasie, kiedy nie pobieramy c.w.u., moc kotła nie jest w pełni wykorzystana, a więc jego sprawność spada. Dodatkowym minusem jest uruchamianie się tych kotłów po każdym odkręceniu kurka z ciepłą wodą.

Przykładowe wykresy sprawności kotłów w zależności od obciążenia kotła:
a) kocioł tradycyjny o parametrach 90/70°C z palnikiem jednostopniowym,	b) kocioł nowoczesny niskotemperaturowy o parametrach 75/60°C i z palnikiem modulowanym,
c) kocioł kondensacyjny o parametrach 75/60°C z palnikiem modulowanym,	d) kocioł kondensacyjny o parametrach 40/30°C z palnikiem modulowanym

Zaletą kotłów dwufunkcyjnych jest przede wszystkim ich cena i prostsza, czyli również tańsza, instalacja. Zajmują one mniej miejsca, gdyż nie trzeba magazynować ogrzanej wody – jest ona podgrzewana „na bieżąco”. Niestety ma też wady – ogrzana woda nie płynie od razu – potrzeba chwili na jej ogrzanie, ponadto nawet minimalny pobór ciepłej wody powoduje uruchomienie kotła, a jego moc musi być wyższa niż kotła jednofunkcyjnego do tej samej instalacji. Oznacza to, że kocioł zazwyczaj pracuje ze sprawnością dużo niższą od nominalnej.

W kotłach tradycyjnych bez płynnej modulacji mocy wpływa to negatywnie na ich sprawność.

Kocioł dwufunkcyjny najlepiej jest zamontować w łazience: będzie dzięki temu najbliżej głównego poboru ciepłej wody użytkowej.

Kocioł jednofunkcyjny (po lewej, fot. Buderus) współpracuje z osobnym zasobnikiem (środek, fot. Galmet). Zazwyczaj kocioł i zasobnik kupuje się od jednego producenta – tworzą one wtedy elegancką całość. Można także kupić kocioł i zasobnik umieszczone w jednej obudowie (po prawej, fot. Vaillant)

Kotły jednofunkcyjne. Podstawowym ich zadaniem jest ogrzewanie wody do centralnego ogrzewania. Moc takiego kotła dobiera się do zapotrzebowania domu do celów grzewczych. Kocioł jednofunkcyjny może także ogrzewać wodę użytkową. W tym celu podłącza się do niego zasobnik c.w.u., do którego doprowadzana jest ogrzana w kotle gorąca woda i tam – przez wymiennik ciepła – ogrzewa ona wodę dostarczaną następnie do kranów.

Kotły jednofunkcyjne pracują z priorytetem c.w.u., co oznacza, że w momencie, gdy trzeba podgrzać wodę użytkową, zostaje przerwane ogrzewanie pomieszczeń. Dopiero po zakończeniu podgrzewania wody włącza się ponownie obieg centralnego ogrzewania. Kocioł jednofunkcyjny ma moc taką, jaka wynika z obliczeń lub nieznacznie większą, dzięki czemu w czasie sezonu grzewczego pracuje z założoną mocą.

Ze względu na komfort, rozwiązaniem lepszym jest podgrzewanie wody w zasobniku. Jeżeli pojemność zbiornika dobierzemy odpowiednio do potrzeb, gorąca woda, która jest w nim magazynowana, umożliwi jednoczesne, komfortowe korzystanie z ogrzanej wody w kilku miejscach w domu. Będzie zatem możliwe, że w tym samym czasie jedna osoba w kuchni zmywa, a inna w łazience bierze kąpiel.

Pośrednim rozwiązaniem ogrzewania c.w.u. są kotły z wbudowanym małym zasobnikiem ciepłej wody użytkowej. Umożliwiają one pobór niewielkich ilości ogrzanej wody natychmiast po odkręceniu kurka. Mniejsza jest wtedy liczba włączeń kotła – kiedy zużycie wody jest niewielkie, kocioł korzysta z rezerw w zbiorniku i musi się włączać.

Monika Czeczotek