Kto i w jakich sytuacjach ma prawo pierwokupu działki?

Odpowiedź eksperta: Prawo pierwokupu może wynikać z ustawy lub umowy. Umowne prawo pierwokupu powinno być ujawnione w księdze wieczystej, jakkolwiek nawet ujawnienie tego prawa nie powoduje niemożności sprzedaży nieruchomości innej osobie.

Jeżeli nie ma innych zastrzeżeń może być wykonane przez miesiąc od zawiadomienia o zamiarze sprzedaży nieruchomości. Złożenie przez uprawnionego oświadczenia o zamiarze skorzystania z tego prawa, zobowiązuje zbywcę do zawarcia umowy na takich samych warunkach, jak z potencjalnym kupcem.

Ustawowe prawo pierwokupu – m.in. nieruchomości rolnej – przysługuje pod pewnymi warunkami Agencji Nieruchomości Rolnych, współwłaścicielom, dzierżawcy nieruchomości rolnej.

Prawo pierwokupu nieruchomości przysługuje też w pewnych wypadkach Gminie, co do:

1. nieruchomości niezabudowanych, nabytych uprzednio od Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego;
2. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości;
3. własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków;
4. własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne (lub nieruchomości, dla której została wydana decyzja o lokalizacji celu publicznego).
   

Ważne jest też zróżnicowanie skutków sprzedaży bezwarunkowej. Jeżeli prawo pierwokupu przysługuje z mocy ustawy Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego, współwłaścicielowi albo dzierżawcy, sprzedaż dokonana bezwarunkowo jest nieważna.