Budujemy Dom
Stan surowy / Dachy i rynny / Majster Guru


Czemu rynny są aż tak ważne?

Czemu rynny są aż tak ważne?

Rozmowy Dociekliwego Inwestora z Majstrem Guru. Majster prosto i zrozumiale tłumaczy, a Inwestor zadaje coraz bardziej dociekliwe pytania… Tym razem wyjaśnia czemu współczesny dom nie może być bez orynnowania i podopowada, jakie Inwestor ma możliwości wyboru.

Pobierz całość w PDF

Dociekliwy Inwestor: - Omówiliśmy kształt dachu, konstrukcję, pokrycie i podkład. To już chyba wszystko?

Majster Guru: -- Nie całkiem, bo zapomnieliśmy o najważniejszym uzupełnieniu dachu, czyli orynnowaniu.

- Rzeczywiście. Ale czemu rynny są aż tak ważne?

- Bez nich woda spływałaby z dachu, zalewając ściany zewnętrzne. Czasem w zaniedbanych budynkach widzi się skutki tego, do czego może doprowadzić jedna urwana rynna. Woda zalewa ścianę. Ta z kolei - mokra i przemarzająca - staje się podatna na atak grzybów i po prostu zniszczenie przez mróz, bo zamarzająca w porach materiału woda wytwarza ogromne ciśnienie. Proszę pamiętać, że typowe materiały budowlane są mrozoodporne, ale tylko w stanie suchym.

- Coś mi się tu jednak nie zgadza. Pamiętam, że na rycinach i zdjęciach dawne wiejskie chałupy nie miały rynien!

- Gratuluję spostrzegawczości. Ale proszę zauważyć, że te domy miały bardzo szerokie i schodzące nisko nad ziemię okapy. Jaki współczesny dom ma takie? Właśnie z tego względu rynny nie były konieczne. Jakiś czas temu załamałem ręce, czytając w jednej z gazet, że przy pokryciu dachu strzechą rynny są zbędne. Ktoś pewnie zauważył to samo, co pan i dopowiedział sobie do tego fałszywy wniosek. Ale wróćmy do orynnowania.

Najpowszechniej montowane są rynny zewnętrzne, wewnętrzne - prowadzone podobnie do pionów kanalizacyjnych wewnątrz budynku - stosuje się czasem do odwodnienia dachów płaskich. Najpopularniejsze są rynny wiszące o przekroju półokrągłym, czasem spotyka się także rynny prostokątne. Woda z rynien trafia do pionowych rur spustowych, a potem wsiąka w ziemię na terenie działki, trafia do kanalizacji deszczowej, studni chłonnej lub zbiornika deszczówki.

Producenci dostarczają wszystkie niezbędne elementy w ramach tzw. systemu rynnowego.

- A jak dobiera się taki system do budynku?

- Przekroje rynien i rur spustowych muszą być tak dobrane, by woda nawet w czasie najbardziej ulewnego deszczu nie przelewała się przez krawędź rynny, a cały przekrój rury spustowej nie został wypełniony wodą - jeżeli do tego dojdzie, woda nie będzie płynąć równomiernie, lecz utworzą się tzw. korki wodne rozdzielone pęcherzami powietrza. W takiej sytuacji rura spustowa zaczyna wibrować, co może doprowadzić do rozluźnienia połączeń orynnowania.

- No dobrze, ale jak to osiągnąć w praktyce?

- Przekroje rynien i rur spustowych dobiera się zwykle, posługując się wskaźnikiem zwanym efektywną powierzchnią dachu (EPD). Jeżeli nachylenie połaci nie przekracza 10°, przyjmuje się, że EPD jest taka sama jak powierzchnia dachu. Jeśli dach jest bardziej stromy, korzysta się ze wzoru:

EPD = (W + ½H) • L

gdzie:

EPD - efektywna powierzchnia dachu;
W - szerokość odwadnianej połaci;
H - wysokość dachu;
L - długość dachu (wzdłuż okapu);

EPD dla budynków o takiej samej powierzchni rzutu jest tym większa, im bardziej stromy jest ich dach.

Przekroje rynien i rur spustowych dobiera się zwykle, posługując się wskaźnikiem zwanym efektywną powierzchnią dachu (EPD)

- A to dlaczego?

- To uzasadnione, bo chociaż na oba dachy trafi mniej więcej tyle samo wody, to z bardziej stromego będzie ona spływać szybciej. Niebezpieczeństwo jej spiętrzenia się i przelania przez rynnę będzie większe.

Jednak kierowanie się w doborze orynnowania tylko wartością EPD może prowadzić do poważnych błędów. Ponadto różni producenci orynnowania podają, że dla tych samych wartości EPD potrzebne są odminne przekroje rynien i rur. Szczególnie w przypadku dużych i skomplikowanych dachów, obliczenia orynnowania powinien wykonać projektant, uwzględniając natężenie ulewnych deszczów występujących w danym regionie. Nie chodzi o średnią roczną sumę opadów, lecz o najintensywniejsze deszcze.

- Ale zwykle nie jest chyba potrzebna aż taka dokładność? Nieraz słyszałem, że rynny znajomym dobierali po prostu dekarze.

- Dlatego właśnie zastrzegłem, że duże i bardzo skomplikowane dachy są przypadkiem szczególnym. Generalnie, przekroje orynnowania w domach jednorodzinnych i tak są niewielkie. Warto trzymać się zasady, że średnica zarówno rynien, jak i rur spustowych nie powinna być mniejsza niż 10 cm. Inaczej łatwo ulegają zapchaniu przez liście, gałązki i lód.

Trudniejszym zadaniem, niż wyznaczenie efektywnej powierzchni dachu, jest często właściwe rozmieszczenie rur spustowych. Najłatwiej zrobić to na dwuspadowym dachu bez lukarn - zwykle wystarczają wówczas cztery rury w narożach budynku.

Na dachach o skomplikowanych kształtach zaleca się montowanie dodatkowych rur spustowych w pobliżu koszy, bo w tych miejscach zawsze spływa więcej wody. To ważne, bo inaczej woda mogłaby się przelewać z rynny miejscowo nawet przy niezbyt intensywnym deszczu.

- Wiem, że nie lubi pan takich pytań, ale jednak zapytam: które rynny są lepsze - stalowe czy plastikowe?

- Ja zaś odpowiem jak zwykle: zależy, pod jakim względem. Wybierając rynny z określonego materiału staramy się, żeby pasowały do pokrycia dachu oraz do elewacji. W pewnych sytuacjach istotne mogą być też konkretne cechy użytkowe.

Rynny plastikowe są całkowicie odporne na korozję i niewrażliwe na drobne zarysowania, np. przez gałęzie rosnących blisko domu drzew. Za to łatwiej je uszkodzić mechanicznie, szczególnie w niskiej temperaturze, bo tworzywo staje się kruche.

Rynny stalowe są zaś bardziej wytrzymałe i pod wpływem uderzenia raczej się odkształcają niż pękają. Za to są podatne na korozję w miejscach, gdzie fabrycznie naniesione powłoki zostały uszkodzone.

Musi pan sam zdecydować, jakie cechy są w konkretnej sytuacji ważniejsze.

- No to wreszcie dobrnęliśmy do końca. Będę miał o czym myśleć, zanim ostatecznie zdecydujemy z żoną, jak ma wyglądać dach. Po raz kolejny serdecznie dziękuję za rozmowę.

- Ależ proszę bardzo i zapraszam na kolejne spotkania.

Na pytania odpowiadał: Jarosław Antkiewicz
fot. otwierająca: Plannja

Czym się kierować wybierając pokrycie dachowe?

Dach jest istotnym elementem architektoniczno-dekoracyjnym, dlatego zdefiniowanie przekrycia odbywa się już na etapie projektowania domu. Architekt bierze pod uwagę następujące czynniki...

topowe produkty

Prace dekarskie z MFP®

Przy budowie dachów potrzebne są skuteczne i niezawodne rozwiązania - takie, które nie komplikują prac i pozwalają na uniknięcie błędów czy usterek. Płyty MFP®, ze względu na swoje znakomite parametry oraz prostotę stosowania, to produkt idealny do zastosowań dekarskich.
Najbardziej znane marki
Bitumiczne: gonty, papy i płyty - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Dachówki cementowe (betonowe) - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Galeco na targach BUDMA 2017
Galeco na targach BUDMA 2017 W dniach od 7-10 lutego w Poznaniu odbyły się Międzynarodowe Targi Budownictwa i Architektury BUDMA 2017. Cykliczne wydarzenie gromadzi każdego ...
Odpływ uszczelkowy w systemie bezokapowym
Odpływ uszczelkowy w systemie bezokapowym Aby woda mogła być efektywnie odbierana z rynien i kierowana do rury spustowej – niezbędny jest dobrze dopasowany odpływ. Ma to szczególne ...
Nowość Blachotrapez: panel dachowy Retro Pladur Relief Wood
Nowość Blachotrapez: panel dachowy Retro Pladur Relief Wood Aby dostarczać inwestorom najlepsze rozwiązania dachowe, dopasowane do potrzeb współczesnej architektury, firma Blachotrapez sukcesywnie ...
Zamknij okno x
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.     
Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego;
- porady budowlane;
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl; - zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
Zapisz się do newslettera
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Newsletter BudujemyDom.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!

Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.

Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim: aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego, porady budowlane, najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl, zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
x