Budujemy Dom
Stan surowy / Dachy i rynny / Artykuły

11 błędów popełnianych podczas układania pokrycia dachowego i montażu rynien

Pokrycie dachu chroni budynek przed działaniem czynników atmosferycznych a orynnowanie odprowadza z niego wodę. Poza tym powinno umożliwiać niezbędną obsługę dachu – przeglądy kominiarskie, konserwacje i naprawy. Wszelkie błędy przy układaniu dachu, rynien i coraz popularniejszej instalacji przeciwoblodzeniowej mogą spowodować nieszczelności i w ich efekcie usterki całego budynku, które trudno będzie naprawić.

11 błędów popełnianych podczas układania pokrycia dachowego i montażu rynien

1) ŹLE DOBRANE POKRYCIE

O rodzaju materiału na pokrycie dachu nie powinien decydować jedynie gust inwestorów. Choć względy estetyczne są istotne, pod uwagę trzeba wziąć zalecenia wpisane w uchwale miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) oraz kąt nachylenia i kształt dachu. Nie każdy rodzaj pokrycia jest właściwy na każdy dach. Przykładowo lekkie papy stosuje się przy niewielkim nachyleniu od 10 do 30 stopni, natomiast materiały ciężkie, takie jak dachówki ceramiczne i cementowe, raczej na więźbach o pochyleniu od 30 do 50 stopni. Do tego dochodzą niuanse, które wpływają na bardziej precyzyjne zalecenia, niż kąta nachylenia dachu, np. rodzaj poszycia, sposób ułożenia dachówki itp.

W tym względzie trzeba bezwzględnie kierować się wskazaniami producenta pokrycia. Analizując kształt i stopień skomplikowania dachu bierze się pod uwagę możliwości wykonawcze i czynniki ekonomiczne, czyli dobiera się racjonalne rozwiązanie, by odpadów było jak najmniej i by pokrycie nie było zbyt drogie. Projektowaniem pokrycia dachu nowego domu zajmuje się architekt, konsultujący się z inwestorami. Na tym etapie błędy zdarzają się rzadko. Większe prawdopodobieństwo złych wyborów dotyczy domów remontowanych z więźbą dachową w nie najlepszej kondycji. W takim przypadku nie wolno samodzielnie zmieniać rodzaju pokrycia, może to bowiem grozić nawet zawaleniem się dachu.

Przeczytaj także rozmowę Majstra Guru z Dociekliwym Inwestorem:

Wybór dachu? To nie takie proste!

2) NIEDOŚWIADCZONA EKIPA DEKARSKA

Mówi się, że dekarze to elita wśród wykonawców. Zazwyczaj są to specjaliści, którzy bardzo dobrze poznali tajniki swojego fachu. Przy czym najczęściej specjalizują się w pokryciach, które od lat wykonują. Rzadko dekarze są uniwersalni i znają specyfikę układania każdego pokrycia. Większość z nich dysponuje specjalistycznymi i kosztownymi narzędziami, które nie są uniwersalne, np. narzędzia do dachówki nie nadają się do blachodachówki itp. Niemniej jednak zdarza się, że ekipa dekarska podejmuje się ułożenia na dachu materiału, z którym nie ma doświadczenia. W efekcie może się okazać, że dach w jakimś miejscu będzie niewłaściwie wykonany.

Szczególnie narażone na niedoróbki są załamania połaci, kosze, obróbki komina itd. Błędy mogą być trudne do zniwelowania, zwłaszcza że nie zawsze da się je naprawić tylko w uszkodzonym miejscu, na ogół prace trzeba przeprowadzić znacznie rozleglej. Niestety, znane są takie przypadki, że wykonawca nie poradził sobie z pokryciem np. z blachy cynkowo-tytanowej, chociaż układa kilometry kwadratowe pokryć ze zwykłej blachodachówki i paneli z powlekanej blachy płaskiej. Wybierając ekipę dekarską warto upewnić się, że ma ona doświadczenie w układaniu danego pokrycia. Najlepiej obejrzeć kilka wykonanych już dachów i porozmawiać z ich właścicielami. Zatrudnienie solidnej ekipy znacznie zmniejszy prawdopodobieństwo powstania błędów podczas tej inwestycji.

Przeczytaj także: 16 błędów popełnianych podczas wznoszenia konstrukcji dachu

3) USZKODZONE POSZYCIE

W przypadku pokryć dachowych bardzo ważne jest przygotowanie poszycia. Od niego zależy bowiem to, czy dach będzie w 100% dobrze wykonany. I tak na przykład, w przypadku krycia dachówką potrzebne jest poszycie z folii wstępnego krycia (jeśli nie ma deskowania pełnego) albo papy (jeśli ono jest). Ta hydroizolacja jest po to, by wilgoć, która może pojawić się pod dachówką, np. z powodu podwiewania ściekającej wody lub wilgoci skraplającej się pod dachówką, została odprowadzona z budynku.

Dlatego poszycie nie może być uszkodzone, jak to się czasem zdarza w trakcie łacenia dachu. Jeżeli uszkodzi się papę bądź folię, to miejsca te należy naprawić – zgodnie z zalecaniami producenta, np. używając taśm naprawczych lub wstawiając łaty z tych materiałów. Sprawdzenie stanu poszycia jest w interesie dekarzy, którzy udzielają rękojmię na wykonane roboty.

Na niewielkie rozdarcia poszycia nakleja się taśmy naprawcze.
Na niewielkie rozdarcia poszycia nakleja się taśmy naprawcze. Duże uszkodzenia wymagają wstawiania łat z folii

4) NIEWŁAŚCIWIE UŁOŻONE POKRYCIE

Pokrycie dachu oprócz tego, że ma skutecznie zapewniać wodoszczelność i wiatroszczelność, pełni funkcję estetyczną. Ma ona największe znaczenie wtedy, kiedy połacie dachu są wyeksponowane i dobrze widoczne z poziomu działki. Wówczas wszelkie niedoróbki są łatwo dostrzegalne.

Przy układaniu pokrycia należy wziąć pod uwagę właściwe przygotowanie konstrukcji. Każde pokrycie wymaga właściwego jej rodzaju. Jeśli wykonawca nie zastosuje się do zaleceń producenta, np. w kwestii rozstawu łat, to pokrycie nie będzie miało odpowiedniego podparcia, w efekcie czego dach będzie się odkształcać. Na przykład niewłaściwie ukształtowane wole oczka spowodują "jeżenie się" (podnoszenie się) dachówki.

Tego typu błędy będą widoczne z terenu wokół budynku i wyraźnie pogorszą estetykę dachu, a ich naprawa będzie wymagała bardzo kosztownych prac, polegających na zdjęciu pokrycia dachu i poważnej ingerencji w jego konstrukcję. Na przykład mniej znaczącym błędem, ale równie nieestetycznym, jest niestaranne połączenie pokrycia ze ścianą budynku i krokwią koszową.

Podkonstrukcja pod pokrycie musi być równa i stabilna, aby pokrycie tworzyło gładką i równą powierzchnię
Podkonstrukcja pod pokrycie musi być równa i stabilna, aby pokrycie tworzyło gładką i równą powierzchnię
Nieestetyczne wykonanie połączenia pokrycia ze ścianą i krokwią koszową to dość częsty błąd wykonawczy
Nieestetyczne wykonanie połączenia pokrycia ze ścianą i krokwią koszową to dość częsty błąd wykonawczy

5) ŹLE WYKONANE OBRÓBKI BLACHARSKIE

Obróbki blacharskie są konieczne wszędzie tam, gdzie łączy się różne materiały oraz na zakończeniu połaci. Ich zadaniem jest też zakrycie połączeń w miejscach, w których kompensowane są ruchy konstrukcji. Obróbki blacharskie – w postaci pasa podrynnowego, nadrynnowego, rynien i rur spustowych – powinny umożliwić odkształcanie się materiałów z których są wykonane. Ułożenie tych elementów na sztywno, z długich odcinków, na skutek odkształcalności materiałów pod wpływem ekstremalnej temperatury (wysokiej od słońca latem i niskiej zimą), może doprowadzić do ich deformacji.

Bardzo ważne jest przygotowanie obróbek blacharskich – najprościej wykonać szablon z kawałka blachy, oprzeć go na krokwi i dobrać odpowiedni kąt mocowania
Bardzo ważne jest przygotowanie obróbek blacharskich – najprościej wykonać szablon z kawałka blachy, oprzeć go na krokwi i dobrać odpowiedni kąt mocowania. (fot. Blachy Pruszyński)
Prawidłowa obróbka i zagięcie boczne pierwszego pasa nadrynnowego
Prawidłowa obróbka i zagięcie boczne pierwszego pasa nadrynnowego. (fot. Blachy Pruszyński)

6) BRAK SPADKÓW W STROPODACHU

Nie zawsze dach przygotowany jest jako konstrukcja tradycyjna w postaci więźby dachowej. Budynki o nowoczesnej bryle coraz częściej mają stropodachy (dachy płaskie). Na ogół są to konstrukcje żelbetowe, w których istotne jest właściwe ukształtowanie spadków. Niewielkie pochylenie stropodachów powoduje, że woda spływa z nich znacznie wolniej, niż z dachów tradycyjnych. Bardzo ważne jest odpowiednie podzielenie stropodachu na powierzchnie o spadku nie mniejszym niż 5%. Na końcach spadków powinny być ukształtowane leje odpływowe do wody opadowej.

Dużym zagrożeniem na stropodachach jest zalegający śnieg, który może utrudniać lub na-wet uniemożliwić odpływ wody powstałej w wyniku topienia się śniegu. Może ona zamarzać i zatykać odpływy, a zalegający śnieg – nadmiernie obciążać konstrukcję dachu. Dlatego istotne jest, by przy wykonywaniu spadków nie popełnić żadnych błędów. Wspomaganiem odpływów w stropodachach może być zamontowanie specjalnych systemów ogrzewania, które powodują topienie śniegu i lodu.

Jeśli stropodach ma być użytkowany, to musi być odpowiednio do tego przystosowany i wykończony materiałem umożliwiającym chodzenie po nim.
Jeśli stropodach ma być użytkowany, to musi być odpowiednio do tego przystosowany i wykończony materiałem umożliwiającym chodzenie po nim.
Stropodach powinien mieć prawidłowo ukształtowane spadki oraz leje odpływowe umożliwiające odpływ wody z dachu.
Stropodach powinien mieć prawidłowo ukształtowane spadki oraz leje odpływowe umożliwiające odpływ wody z dachu.

7) NIEWŁAŚCIWE POSTĘPOWANIE Z MATERIAŁEM POKRYCIA

Każdy materiał pokryciowy wymaga specyficznego sposobu układania i właściwej obróbki. Niedbanie o materiał podczas wykonywania pokrycia z blachy może doprowadzić do powstania na nim wgnieceń, które będą widoczne po ułożeniu arkuszy na dachu. Natomiast używanie niewłaściwych narzędzi może być przyczyną uszkodzenia warstwy ochronnej pokrycia, wskutek czego będzie ono mniej trwałe. Na przykład, przy cięciu dachówek trzeba stosować różnego rodzaju gilotyny lub piły tarczowe. Wykonawca musi wiedzieć, że przy cięciu piłą, powstaje pył, który bardzo brudzi, i z tego powodu należy posługiwać się piłą z odsysaniem pyłu.

Dla odmiany blach dachowych nie wolno ciąć szlifierką kątową, ponieważ nagrzewa się ona w miejscu cięcia i powoduje zniszczenie powłoki ochronnej, co oznacza powstawanie w tym miejscu korozji Korzystanie z niewłaściwych narzędzi może skutkować tym, że materiał podczas obróbki będzie źle dopasowany, nawet uszkodzony, co pogorszy trwałość i estetykę dachu. Jeżeli np. dachówka jest glazurowana, to bardzo łatwo uszkodzić jej powierzchnię. Dlatego dekarze powinni używać tylko specjalistycznych narzędzi dopasowanych do konkretnego pokrycia.

Pokrycie dachówką powinno być wykonane precyzyjnie, a elementy cięte zabezpieczone specjalną farbą, aby nie odróżniały się kolorystycznie od pozostałych.
Pokrycie dachówką powinno być wykonane precyzyjnie, a elementy cięte zabezpieczone specjalną farbą, aby nie odróżniały się kolorystycznie od pozostałych.

8) BRAK ELEMENTÓW UZUPEŁNIAJĄCYCH POKRYCIE

Ułożenie pokrycia to nie wszystko. Należy również prawidłowo zamontować elementy, które są na nim niezbędne. Chodzi przede wszystkim o te, które zapewnią właściwe użytkowanie dachu oraz bezpieczną jego obsługę. Wykonując dach nie wolno zapomnieć np. o śniegołapach, czyli specjalnych drabinkach zabezpieczających przed zsuwaniem się śniegu. Ich brak może spowodować oderwanie się i osunięcie czapy śniegu, co – szczególnie w przypadku połaci pochylonej w kierunku wejścia do budynku – może być bardzo niebezpieczne dla osób wchodzących do domu.

Kolejnym elementem są drabinki i stopnice umożliwiające bezpieczne wejście na dach. Przydatne podczas przeglądów kominiarskich, czyszczenia rynien czy drobnych napraw pokrycia.

Tego typu elementy muszą być tak zamontowane, by nie uszkodziły pokrycia. Powinny być to składowe systemu pokrycia, które jest układane. Każdy producent oferuje komplet pasujących do siebie akcesoriów.

Na prawie każdym dachu potrzebne są elementy ułatwiające jego obsługę oraz zapewniające bezpieczeństwo, np. śniegołapy chroniące przed osuwaniem się czap śniegu
Na prawie każdym dachu potrzebne są elementy ułatwiające jego obsługę oraz zapewniające bezpieczeństwo, np. śniegołapy chroniące przed osuwaniem się czap śniegu
Błędem jest brak stopni kominiarskich, umożliwiających bezpieczne poruszanie się po dachu nie tylko kominiarzowi.
Błędem jest brak stopni kominiarskich, umożliwiających bezpieczne poruszanie się po dachu nie tylko kominiarzowi.

9) NIEWŁAŚCIWE UŻYTKOWANIE DACHU

Błędy można popełnić nie tylko na etapie wykonawstwa. Zdarzają się też w trakcie użytkowania budynku. Należy pamiętać, że jeśli dach pokryty jest papą lub membraną dachową, to nie należy bez potrzeby na niego wchodzić, ponieważ można w ten sposób mechanicznie uszkodzić (przerwać) takie pokrycie – profesjonalni dekarze mają odpowiednie obuwie przeznaczone do poruszania się po dachu.

Podczas eksploatacji budynku czasem zachodzi potrzeba zainstalowania na dachu anteny, kolektorów słonecznych lub innych elementów. Aby nie uszkodzić pokrycia dachowego, używa się specjalnych systemów – składających się z ram, grzybków instalacyjnych i innych akcesoriów. Wszystkie tego typu elementy są przygotowane do różnego rodzaju pokryć.

10) ŹLE ZAMONTOWANE RYNNY

Rynny powinny być tak zamocowane, by skutecznie odprowadzały wodę opadową z dachu. Przekroje rur spustowych, ich liczba oraz wymiary rynien muszą być dobrane do powierzchni dachu, a rynny zamontowane z właściwym spadkiem, by woda się nie przelewała, co zdarza się w miejscach zakrętów rynien i w narożach budynku.

Rynny muszą też mieć odpowiednią sztywność, żeby śnieg zsuwający się z dachu ich nie uszkodził. Rozstaw haków rynnowych (czyli ich liczba) powinien być odpowiedni. Należy poza tym zadbać o właściwy zakład długich fragmentów rynien, przy uwzględnieniu kompensacji oraz odkształcalności pod wpływem niskiej i wysokiej temperatury. Należy również zamontować pas nadrynnowy i podrynnowy.

Łączniki mocujące rury spustowe powinny być przytwierdzone do warstwy nośnej muru i dostosowane do jego rodzaju (bloczki lub pustaki). Najczęstszym błędem jest osadzanie przelotek do rur spustowych w warstwie styropianu, co nie zapewnia stabilnego mocowania. W rynnach i rurach spustowych warto zainstalować system przeciwoblodzeniowy.

Spadek rynny powinien być ukształtowany w kierunku rury spustowej.
Spadek rynny powinien być ukształtowany w kierunku rury spustowej.
Źle zamontowana rynna spowoduje zalewanie elewacji wodą opadową, spływającą z dachu.
Źle zamontowana rynna spowoduje zalewanie elewacji wodą opadową, spływającą z dachu.
Brak pasa nadrynnowego i podrynnowego przy dużych opadach może skutkować przelewaniem się wody z rynny
Brak pasa nadrynnowego i podrynnowego przy dużych opadach może skutkować przelewaniem się wody z rynny

11) BRAK INSTALACJI PRZECIWOBLODZENIOWEJ

Na terenach z intensywnymi opadami śniegu, w miejscach załamania połaci i na dachach o niewielkim spadku mogą powstawać tzw. worki śnieżne, przez które dochodzi do zatrzymania się i gromadzenia coraz większej ilości śniegu (zlodowaceń) i problemów z jego zsuwaniem się. Ponadto zalegający śnieg i lód nadmiernie obciążają dach i powodują niedrożność systemu odwodnienia. Aby temu zapobiec, warto wyposażyć dach w system przeciwoblodzeniowy. Instalacja w postaci przewodów grzewczych topi zalegający śnieg w rejonach najbardziej na to narażonych. Przewody układa się na ogół w okapach, rynnach, oraz w rurach spustowych. Powinny być zamontowane solidnie, zgodnie z zaleceniami producenta, aby osuwający się śnieg lub lód ich nie uszkodził.

Brak instalacji przeciwoblodzeniowej na dachu może powodować powstawanie worków śnieżnych
Brak instalacji przeciwoblodzeniowej na dachu może powodować powstawanie worków śnieżnych.

tekst i zdjęcia Tomasz Rybarczyk

aktualizacja: 2017-07-26

Dodaj komentarz

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
Dachówki ceramiczne płaskie - nowoczesność tkwi w prostocie
Dachówki ceramiczne płaskie - nowoczesność tkwi w prostocie Wybór odpowiedniego pokrycia dachowego to spore wyzwanie. Na rynku dostępnych jest wiele rozwiązań. Jednym z nich są, cieszące się coraz ...
Firma Pruszyński wyróżniona w III edycji rankingu Indeks Patriotyzmu Polskiego Biznesu
Firma Pruszyński wyróżniona w III edycji rankingu Indeks Patriotyzmu Polskiego Biznesu Podczas uroczystej gali III edycji rankingu Indeks Patriotyzmu Polskiego Biznesu firma PRUSZYŃSKI Sp. z o.o. otrzymała nagrodę w kategorii ...
Nowość: panele dachówkowe Icopal Quadro
Nowość: panele dachówkowe Icopal Quadro Icopal Quadro jest pierwszą na rynku blachodachówką o płaskim profilu. Wyróżnia ją elegancki minimalizm, precyzyjnie zaprojektowany profil ...
Najbardziej znane marki
Dachówki ceramiczne - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Folie dachowe - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze