Budujemy Dom
Stan surowy / Dachy i rynny / Artykuły

Jak doświetlić poddasze? Lukarnami, oknami połaciowymi a może świetlikami dachowymi

Do oświetlenia pomieszczeń poddasza można wybrać jedno z czterech typowych rozwiązań. Są to tradycyjne okna ­umieszczane w ścianach zewnętrznych (najczęściej szczytowych ścianach budynku), lukarny, okna połaciowe oraz różnego rodzaju świetliki dachowe.

Okna fasadowe

Oczywiście najtańsze jest osadzenie dobrych okien w ścianach zewnętrznych.

  • Są tanie i powszechnie dostępne, w bardzo dużej gamie rozmiarów, kolorów, ­rodzajów wykończenia itd.   
  • Dzięki pionowemu ustawieniu praktycznie nie ma groźby jakichkolwiek przecieków, poza tym nie brudzą się zbyt szybko i łatwo je umyć.   
  • Ich montaż jest łatwy i właściwie nikomu nie sprawia kłopotów.   
  • Parapet znajduje się na standardowej wysokości 85-90 cm nad podłogą co umożliwia ustawienie biurka lub stołu, a także swobodę oglądania „świata” za oknem, a nie tylko nieba.   
  • Możliwe jest tradycyjne wykończenie okna przez zawieszenie firanek, zasłon lub typowych rolet. 
Okna w ścianie szczytowej (fot. Rigips)
Okna w ścianie szczytowej (fot. Rigips)
Okna w ścianie szczytowej to rozwiązanie najtańsze, najbardziej typowe, do którego wszyscy jesteśmy przyzwyczajeni. (fot. Rigips, Martens)

Lukarny

Z kolei budowa lukarny to najdroższa i najbardziej skomplikowana metoda doświetlenia poddasza, ponieważ zwykle wiąże się z poważną przeróbką konstrukcji więźby dachowej. Jednak warto je stosować zwłaszcza w domach z ­dachami wielospadowymi o stosunkowo niewielkim kącie nachylenia około 30-40º.

Po prostu przy dużej szerokości lukarny znacznie powiększa się przestrzeń o wysokości stania, czyli funkcjonalność wnętrza. Poza tym pomieszczenie jest dość równomiernie doświetlone. Dzięki usytuowaniu okna w pionie rozwiązanie to zachowuje wiele zalet typowych dla stolarki osadzonej w ścianach zewnętrznych.

Lukarna (fot. Schuco)
Lukarna (fot. Fels-Werke)
 Lukarna to konstrukcja pozwalająca w atrakcyjny sposób oświetlić poddasze, ale pod warunkiem, że jest bardzo szeroka. (fot. Schuco, Fels-Werke)

Okna połaciowe

Najmniej kłopotów związanych z montażem jest przy oknach połaciowych. Może właśnie z tego względu, tak wielu inwestorów nie wyobraża sobie poddasza bez tego rodzaju stolarki. Jednak ­należy zdawać sobie sprawę, że i to rozwiązanie niepozbawione jest wad.

Okna te dobrze oświetlają pomieszczenia, gdy kąt nachylenia połaci dachu jest duży (powyżej 50º) lub są umieszczone bardzo wysoko np. pod kalenicą. Jednak pojedyncze okno (zwykle o szerokości 80 cm) najczęściej nie jest wystarczające do oświetlenia nawet niewielkiej sypialni. Jest to szczególnie zauważalne i uciążliwe w dachach o niewielkim kącie nachylenia. Dlatego niemal normą jest stosowanie przynajmniej dwóch, a często czterech okien ­połaciowych w jednym pomieszczeniu. 

Okno połaciowe (fot. Fakro)
Okno połaciowe (fot. Velux)
Okna połaciowe dobrze oświetlają wnętrze i są atrakcyjne ale tylko wtedy, kiedy jest ich dużo, a to powoduje, że rozwiązanie to jest kosztowne. (fotografie od lewej: Fakro, Velux)

Świetliki dachowe

Świetliki dachowe to niedoceniane i dość rzadko stosowane rozwiązanie. Główną ich wadą jest dość wysoka cena. Jednak znakomicie nadają się do oświetlenia niewielkich pomieszczeń takich jak łazienki, garderoby, czy korytarze, w których otwieranie okien nie jest konieczne.

Dlatego warto pamiętać, że nowoczesne ­świetliki o średnicy zaledwie 25-35 cm z powodzeniem zastępują okna połaciowe. Na dodatek, dzięki elastycznemu kanałowi wykonanemu z materiału, który doskonale odbija światło można je instalować w stropodachach o grubości dochodzącej do 2 m. Przy tym zainstalowany w suficie raster rozpraszający światło sprawia, że nie ma efektu studni.

Aby przedstawić działanie świetlika tunelowego została przygotowana animacja pokazująca zmiany oświetlenia w pomieszczeniu w zależności od pogody (dzień słoneczny lub zachmurzony). (fot. Velux)

Zasady doboru okien na poddaszu

  • Do zapewnienia dostatecznej ilości światła w pomieszczeniu wystarczy okno w ścianie szczytowej lub lukarnie o powierzchni 1/6–1/8 powierzchni pokoju.
  • Szerokość okna powinna być zbliżona do połowy szerokości ściany szczytowej.
  • W celu równomiernego oświetlenia pomieszczenia, ściana czołowa lukarny powinna być około 2 razy szersza od zamontowanego w niej okna.
  • Okna wąskie i wysokie, jak np. drzwi balkonowe są wskazane do doświetlania pomieszczeń o dużej „głębokości”.
  • W zależności od przeznaczenia pomieszczenia parapety okien powinny znajdować się na wysokości 55-105 cm nad posadzką, natomiast nadproża na wysokości 205-245 cm.
  • Powierzchnia okien połaciowych umieszczonych centralnie i na dużej wysokości może wynosić zaledwie 1/10–1/12 powierzchni pomieszczenia (np. w łazienkach, garderobach itp.).
  • Do prawidłowego oświetlenia nawet niewielkiego pokoju na poddaszu zwykle konieczne jest stosowanie co najmniej  dwóch (często trzech, czterech) okien połaciowych.
  • Dolną krawędź okna połaciowego zaleca się umieścić na wysokości 85-115 cm nad ­posadzką, a górną na wysokości 185-205 cm.
  • W celu równomiernego oświetlenia pomieszczenia oknami połaciowymi, ich dolne ościeża powinny być pionowe, a górne poziome. 
 
Redakcja BD
aktualizacja: 2009-11-17

Dodaj komentarz

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
MEDAL EUROPEJSKI 2017 dla PIRTECH firmy Blachy Pruszyński
MEDAL EUROPEJSKI 2017 dla PIRTECH firmy Blachy Pruszyński 7 czerwca 2017 r. w Salach Redutowych Teatru Wielkiego - Opery Narodowej w Warszawie odbył się finał 28 Edycji Medalu Europejskiego. Podczas ...
Płyty termoizolacyjne THERMANO
Płyty termoizolacyjne THERMANO THERMANO to płyty termoizolacyjne zapewniające najniższy współczynnik przewodzenia ciepła wśród powszechnie stosowanych materiałów ...
Braas Złotą Budowlaną Marką Roku 2017
Braas Złotą Budowlaną Marką Roku 2017 Podczas XIII edycji Gali "Budowlana Marka Roku" przyznano wyróżnienia markom przez lata cieszącym się uznaniem wykonawców. Również w tym ...

Zmieniam blachodachówkę na gonty bitumiczne

Postanowiłem zmienić zaprojektowane pokrycie dachowe z blachodachówki na gonty bitumiczne. Jak w takiej sytuacji powinien być przygotowany dach pod to pokrycie i jaki materiał jest najlepszy do ułożenia poszycia?

topowe produkty

Systemy rynnowe Plastmo Polska - zaprojektowane dla polskiego klimatu

System rynnowy, poza funkcją dekoracyjną, to ważny czynnik, odpowiadający za prawidłowe funkcjonowanie każdego budynku. To on chroni elewację zewnętrzną przed wodą, a w następstwie przed wilgocią i niszczeniem tynku.
Najbardziej znane marki
Dachówki ceramiczne - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Folie dachowe - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze