Budujemy Dom
Przed budową / Domy pasywne / Artykuły

Zasady projektowania domu energooszczędnego

Jeśli sami chcemy zorganizować proces inwestycyjny budowy domu, powinniśmy się do tego procesu dobrze przygotować i postępując według opisanych poniżej wskazówek dokonać właściwych wyborów.

Zasady projektowania domu energooszczędnego

1. Działka o odpowiednim ukształtowaniu terenu

Szukając działki, warto zwrócić uwagę na możliwość wykorzystania (na pierwszy rzut oka nieatrakcyjnych) jej naturalnych warunków terenowych, wszelkich zagłębień, skarp, nachylenia terenu, a nawet drzew. Wszystkie te elementy powinny przysłużyć się oszczędzaniu energii, podobnie jak precyzyjne zorientowanie budynku względem stron świata.

2. Dobrze wykonany projekt - katalogowy lub indywidualny

Zanim zdecydujemy się na konkretny projekt gotowy albo postanowimy zlecić jego wykonanie architektowi, zastanówmy się wspólnie z członkami rodziny, czego potrzebujemy, jakie mamy potrzeby i sprecyzujmy oczekiwania. Pomyślmy, ile metrów kwadratowych ma mieć dom, ile pokoi i łazienek, oraz czy garaż ma być zintegrowany z domem czy wolnostojący i ile samochodów będzie w nim parkować.

Wybór projektu gotowego z katalogu czy indywidualnego wynika z oczekiwań i wizji inwestorów. W tej chwili na rynku istnieje wiele firm, które oferują gotowe projekty domów energooszczędnych w najwyższych standardach. Należy jednak pamiętać, że każdy gotowy projekt wymaga adaptacji do danej lokalizacji. Czasami łączny koszt takiego taniego projektu i koniecznych zmian może wynieść tyle, co opracowanie projektu indywidualnego, na miarę naszych potrzeb (8-20 tys. zł - w zależności od wielkości domu, stopnia skomplikowania jego bryły, technologii budowania i zastosowanych rozwiązań).

3. Optymalna wielkość i prosty kształt budynku

Im większy dom, tym większa powierzchnia przegród zewnętrznych, większe straty energii i droższe ogrzewanie. Żeby te wydatki nie były nadmierne, przede wszystkim nie warto stawiać zbyt dużego domu. Powierzchnia przegród wynika jednak nie tylko z wielkości budynku, ale także jego kształtu - im bardzie zwarty, tym mniejsza jest powierzchnia jego przegród zewnętrznych i odwrotnie - domy o wymyślnych kształtach (z licznymi przybudówkami, wykuszami i załamaniami ścian oraz skomplikowanym, łamanym dachem) mają powierzchnię przegród większą, niż domy tej samej wielkości zaprojektowane na rzucie prostokąta.

Jeśli dom ma być energooszczędny, powinien mieć prostą, zwartą bryłę. Decyzja co do tego, czy ma być piętrowy czy parterowy, nie ma wpływu na jego efektywność energetyczną. Jest ona związana z walorami architektonicznymi budynku i działki (orientacja, nasłonecznienie, widoki z okien) i preferencjami przyszłych mieszkańców. Dom parterowy bez problemów można uczynić energooszczędnym. Wystarczy zastosować odpowiednio grubą warstwę izolacji w dachu, by zapobiec nadmiernym stratom ciepła przez tę przegrodę.

4. Sprawdzona technologia budowy

Przy aktualnych wymaganiach dotyczących efektywności energetycznej, preferowane są technologie budowy ścian dwuwarstwowych i lekki szkielet drewniany lub metalowy. Rodzaj izolacji i materiał, z jakiego są zbudowane ściany konstrukcyjne, zależy w zasadzie od wyboru inwestora. Dachy w domach jednorodzinnych to najpowszechniej konstrukcja drewniana, nierzadko ocieplona w celu wykorzystania poddasza.

Coraz częściej spotyka się też płaskie stropodachy. Nie zaleca się budowania piwnic, ale warto dobrze ocieplić podłogę na gruncie. Obecnie oferta okien i drzwi przeznaczonych do domów energooszczędnych jest bogata, dlatego ich wybór wiąże się właściwie z ceną i preferencjami materiałowymi inwestora (drewno, PVC, aluminium). Należy zadbać, aby w budynku ograniczyć do minimum mostki termiczne (to obowiązek projektanta i wykonawcy). Są to miejsca zaizolowane gorzej od reszty przegrody, której część stanowią.

Przez mostki termiczne ucieka znacznie więcej ciepła, niż przez pozostałe partie przegrody, wymagają zatem szczególnie starannego ocieplenia. Przez nie przenika również najwięcej pary, tam też łatwo się ona skrapla i powoduje zawilgocenie, które jeszcze pogarsza właściwości termiczne tych miejsc, może także przyczyniać się do rozwoju pleśni.

Mostkami termicznymi są najczęściej:

  • połączenia podłogi na gruncie ze ścianą fundamentową;
  • połączenia płyty fundamentowej ze ścianą zewnętrzną;
  • miejsca osadzenia okien i drzwi;
  • połączenie dachu ze ścianą kolankową;
  • płyty balkonowe;
  • podciągi wystające ze ścian zewnętrznych;
  • konstrukcje wsporcze, np. miejsca zamocowania stalowych balustrad, wsporników, anten satelitarnych, a nawet aluminiowe listwy startowe, stosowane w metodzie lekkiej mokrej.

5. Ekonomiczny system grzewczy i wentylacyjny

Dobór rodzaju ogrzewania domu zależy od wielu lokalnych czynników (dostępność sieci gazowej, sieci ciepłowniczej itp.) i należy go dokonać dla konkretnego budynku. Systemy ogrzewania, ze względu na rodzaj źródła ciepła, możemy dzielić na:

  • gazowe;
  • olejowe;
  • węglowe;
  • elektryczne (oporowe i do napędu pompy ciepła);
  • zdalaczynne (ciepło z miejskiej sieci cieplnej);
  • oparte na źródle odnawialnym (biomasa, słońce, wiatr).

Z uwagi na sposób i mechanizm rozprowadzenia ciepła w budynku, wyróżniamy trzy systemy wewnętrznych instalacji grzewczych:

  • wodne;
  • powietrzne;
  • elektryczne (oporowe).

Generalnie można powiedzieć, że sposób ogrzewania domu zależy od jego klasy energetycznej. Czym bardziej energooszczędne rozwiązania konstrukcji budynku wykorzystano, tym bardziej opłaca się stosowanie systemów grzewczych o niskich kosztach inwestycyjnych, np. urządzeń elektrycznych.

W domu energooszczędnym sprawdzi się tylko wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła. Instalacja wentylacji mechanicznej nawiewno- wywiewnej wymaga zastosowania dwóch układów. Przez system kanałów wentylacyjnych i nawiewników świeże powietrze z centrali wentylacyjnej dostaje się do pomieszczeń, natomiast oddzielnymi kanałami do centrali wraca zanieczyszczone powietrze.

Centrala wentylacyjna zawiera zazwyczaj rekuperator, czyli urządzenie składające się z wymiennika ciepła (krzyżowego, przeciwprądowego, obrotowego), dwóch wentylatorów (nawiewnego i wywiewnego), filtra powietrza. Świeże zimne powietrze zasysane z zewnątrz przechodzi przez wymiennik ciepła, ogrzewając się od zużytego powietrza, usuwanego z wnętrza budynku na zewnątrz, również przepływającego przez ten wymiennik. Przepływy są prawie bezgłośnie i odbywają się samoczynnie.

6. Doświadczony wykonawca i kierownik budowy

Domu energooszczędnego nie należy stawiać systemem gospodarczym, zatrudniając przypadkowych wykonawców. Budowę powinno się powierzyć firmie z dużym doświadczeniem potwierdzonym referencjami, które można zweryfikować. Liczba błędów, które wykonawcy mogą popełnić przy budowie domu prawie niezużywającego energii jest tak duża, a ich skutki jeszcze większe, że nie warto ryzykować. Koszty napraw i spraw sądowych będę dużo wyższe, niż oszczędności wynikające z zaangażowania taniej, niedoświadczonej ekipy. Zdecydowanie należy zatrudnić kierownika budowy (jak również inspektora nadzoru inwestorskiego) z doświadczeniem w prowadzeniu tego typu budów.

Dr inż. Arkadiusz Węglarz
Właściciel samodzielnie zbudowanego domu energooszczędnego
fot. otwierająca: ©ONIDJI/FOTOLIA

aktualizacja: 2017-07-21

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

2 godziny temu, Gość Tomasz Brzęczkowski napisał: No cóż, lobby okazało się silniejsze. Może więc warto powrócić do wiedzy sprzed komputerów i OZC. JEŻELI W XXI WIEKU ZUŻYCIE kWh/m2 PRZEKRACZA 20 TO INSTALACJA JEST ŹLE WYKONANA Mało tego… instalacja zużywająca ...

zenek

21 Wrz 2017, 07:50

Opracowana została na podstawie liczników, klasyfikacja energetyczna domów z instalacją bezpośrednią. -A+ - dom produkujący więcej energii niż potrzebuje -A - dom autonomiczny -B - 1-15 kWh/m2 rocznie- dom izolowany -C - 16-30 kWh/m2 rocznie - stare budownictwo -D - > 30kWh/m2 ...

Gość Tomasz Brzęczkowski

21 Wrz 2017, 06:06

Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl

Zobacz też:

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
Rusza kolejna edycja Funduszu Naturalnej Energii
Rusza kolejna edycja Funduszu Naturalnej Energii GAZ-SYSTEM ogłosił VIII edycję konkursu grantowego Fundusz Naturalnej Energii. Do podziału na najlepsze projekty będzie 50 tys. zł w każdym ...
RENEXPO® Poland 2017 - zbliża się siódma edycja targów poświęconych OZE
RENEXPO® Poland 2017 - zbliża się siódma edycja targów poświęconych OZE Targi Energii Odnawialnej i Efektywności Energetycznej już od kilku lat są miejscem spotkań specjalistów z branży, wymiany doświadczeń ...
Wienerberger prozentuje unikalną koncepcję domu energooszczędnego e4
Wienerberger prozentuje unikalną koncepcję domu energooszczędnego e4 Myśląc o budowie lub zakupie domu, współczesny inwestor poszukuje przede wszystkim komfortu, rozumianego jako połączenie bezpieczeństwa, ...
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze