Budujemy Dom
Stan surowy / Fundamenty i piwnice / Artykuły

Jak prawidłowo wykonać fundament?

Jak prawidłowo wykonać fundament?

Fundament to podstawa każdego domu i jego najbardziej obciążona część. Aby skutecznie pełnił swoją rolę, musi być dopasowany do przewidywanych obciążeń. Jak prawidłowo wykonać fundament i na co zwracać uwagę?

Budowa typowego fundamentu
Budowa typowego fundamentu

Obliczając parametry fundamentu, pod uwagę bierze się wielkość budynku, szczególnie liczbę kondygnacji, technologię budowy i rodzaj użytych materiałów. Ale to nie wszystko. Bardzo wiele zależy też od gruntu na działce.

Sposób fundamentowania różni się bowiem w zależności od tego, jak stabilne i nośne jest podłoże. Znacznie łatwiej budować na zwartych skałach, żwirach i piaskach, niż na podłożach niestabilnych, o bardzo słabej nośności.

Przykładowo, grunty nasypowe czy torf albo w ogóle nie nadają się pod budowę, albo wymagają specjalnych sposobów posadowienia. Dlatego w razie wątpliwości co do nośności gruntu, należy zlecić jego przebadanie.

Z powyższych względów, fundamenty zawsze projektuje się indywidualnie. Nawet wybierając projekt z katalogu, mamy obowiązek dostosować go do warunków gruntowych. Ponadto dokumentacja projektowa musi obecnie zawierać opinię geotechniczną, określającą warunki posadowienia budynku.

Głębokość posadowienia fundamentu

Strefy przemarzania gruntu w Polsce
Strefy przemarzania gruntu w Polsce

Budynki posadawia się przeważnie poniżej tzw. strefy przemarzania. Jej głębokość jest w naszym kraju zróżnicowana – w zachodniej części wynosi ok. 0,8 m, w centralnej i w większej części wschodniej – 1–1,2 m, a w polskim "biegunie zimna", w okolicach Suwałk, nawet 1,4 m.

Taki sposób budowy wynika to z tego, że zamarzający grunt zwiększa swoją objętość, co może skutkować pękaniem fundamentów i ścian. Dotyczy to jednak tylko tzw. gruntów wysadzinowych, zawierających duże ilości drobnych cząstek. To głównie grunty gliniaste oraz z domieszkami organicznymi (np. torf).

W przypadku gruntów niewysadzinowych, np. grubego piasku czy żwiru, budynek można bez obaw posadowić płyciej – 50–60 cm poniżej poziomu terenu. Choć w Polsce dominują grunty niepowodujące wysadzin mrozowych, płytkie posadowienie nie jest zbyt popularne. Z czego to wynika? Przede wszystkim, większość inwestorów nie zdaje sobie sprawy z takiej możliwości. Poza tym, na potrzeby płytkich fundamentów, trzeba zrobić wiele próbnych wykopów, ponieważ grunt może być inny nawet w odległości kilku metrów, pomiędzy krańcami budowli.

Tymczasem płytsze fundamentowanie to nie tylko oszczędności (tym większe, im większy jest budynek), ale i mniejsze ryzyko podmywania w miejscach, w których poziom wód gruntowych okresowo się podnosi.

Ława fundamentowa i ściany

W budownictwie jednorodzinnym, wykonuje się przeważnie fundament składający się z dwóch elementów – ław oraz ścian fundamentowych. Ława to pozioma belka, najczęściej z betonu wzmocnionego zbrojeniem. Dzięki temu jest odporna zarówno na ściskanie, jak i na rozciąganie.

To ważne, ponieważ grunt pod budynkiem jest zazwyczaj niejednolity – w jednym miejscu ustępuje pod naciskiem nieco mniej, w innym więcej. Również nacisk wywierany przez nadziemną część budowli nie jest jednakowy. Dzięki zbrojeniu, fundament radzi sobie z tymi siłami i nie pęka.

Niektóre fragmenty ławy są ściskane, a inne rozciągane. Ława fundamentowa pracuje więc jako nierównomiernie obciążona belka z wieloma punktami podparcia. Dlatego potrzebne jest zbrojenie przejmujące siły rozciągające, bo sam beton jest odporny tylko na ściskanie
Niektóre fragmenty ławy są ściskane, a inne rozciągane. Ława fundamentowa pracuje więc jako nierównomiernie obciążona belka z wieloma punktami podparcia. Dlatego potrzebne jest zbrojenie przejmujące siły rozciągające, bo sam beton jest odporny tylko na ściskanie

Szerokość ław fundamentowych w obrębie jednego budynku może być różna. Z reguły ławy pod wewnętrzne ściany nośne są szersze, ponieważ przenoszą obciążenie opartych na nich stropów, a także dachów. W przypadku domów częściowo podpiwniczonych lub przylegających do innego budynku, wykonuje się ławy schodkowe. Elementy te, o długości co najmniej 1 m, są zbrojone wzdłużnie na całej długości, a wysokość ich stopni nie powinna być większa niż 30 cm.

Na ławach fundamentowych spoczywają ściany fundamentowe, które są oparciem dla ścian nadziemia. Sposób budowy tych pierwszych różni się, w zależności od tego, czy budynek jest bez piwnicy, czy też jest podpiwniczony. W przypadku domów z piwnicą, ściany fundamentowe są wyższe przynajmniej o 1 m i zwykle wymagają wzmocnienia w postaci zbrojenia. Inaczej w domach niepodpiwniczonych – ściany fundamentowe są obustronnie obsypane ziemią, dlatego napór gruntu się równoważy i zbrojenie nie jest wymagane.

Grunt pod fundamentem należy zagęścić – w przeciwnym razie, konstrukcja będzie pękać Ciężar powinien się rozkładać proporcjonalnie na całej szerokości ławy fundamentowej. Nie zawsze więc ława szersza (a) będzie lepsza od węższej (b), ale równomiernie obciążonej
Grunt pod fundamentem należy zagęścić – w przeciwnym razie, konstrukcja będzie pękać Ciężar powinien się rozkładać proporcjonalnie na całej szerokości ławy fundamentowej. Nie zawsze więc ława szersza (a) będzie lepsza od węższej (b), ale równomiernie obciążonej

Do wykonania ścian fundamentowych wykorzystuje się następujące materiały:

  • bloczki betonowe z betonu dobrej jakości; charakteryzują się bardzo dużą wytrzymałością na ściskanie oraz niską nasiąkliwością, nie zapewniają jednak izolacyjności termicznej;

  • bloczki keramzybetonowe – lepiej izolują cieplnie, ale są mniej wytrzymałe i bardziej wrażliwe na działanie wody, dlatego nie zaleca się stosować ich na fundamenty budynków, wokół których wody gruntowe mogą sięgać okresowo powyżej ław;

  • beton – wzniesione z niego ściany są bardzo wytrzymałe i najlepiej zabezpieczają przed przenikaniem wody, dlatego warto go stosować w przypadku budynków podpiwniczonych (dodatkowo można zastosować specjalne dodatki uszczelniające); wadą tego materiału jest konieczność wykonania deskowania, co jest pracochłonne;

  • pustaki zasypowe – po ustawieniu wypełnia się mieszanką betonową, dla której są tzw. szalunkiem traconym (czyli takim, którego się nie rozbiera);

  • kształtki styropianowe – ustawia się je podobnie jak pustaki zasypowe, a następnie wypełnia mieszanką betonową; po jej związaniu, uzyskuje się ścianę betonową obustronnie izolowaną styropianem, który – analogicznie jak pustaki zasypowe – jest szalunkiem traconym.

Norbert Skupiński
fot. otwierająca: Lafarge

aktualizacja: 2015-02-16

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

6 godzin temu, Gość max1 napisał: Jeśli fundament nam popęka to w szczeliny przedostaną się czynniki agresywne i przyspieszą zniszczenie fundamentu Co za brednie. To że popęka to nic, ale że dostaną się jakieś  agresywne czynniki to już nie dobrze. ...

mhtyl

01 Sie 2017, 15:47

Jeśli fundament nam popęka to w szczeliny przedostaną się czynniki agresywne i przyspieszą zniszczenie fundamentu

Gość max1

01 Sie 2017, 09:36

  Cytat z artykułu: Szerokość ław fundamentowych w obrębie jednego budynku może być różna. Z reguły ławy pod wewnętrzne ściany nośne są szersze, ponieważ przenoszą obciążenie opartych na nich stropów, a także dachów . Prawie dobrze.  Wewnętrzne ...

zenek

01 Lut 2017, 21:55

Najlepszy moment aby pomyśleć w tedy np o zrobieniu podwójnej kanalizacji, może kanał samochodowy w garażu jako dodatkowa piwniczka, schowek na opony

Gość ABCSZamba

31 Sty 2017, 16:06

Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl

Zobacz też:

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
Firm Schöck i Fiberline łączą siły
Firm Schöck i Fiberline łączą siły Specjaliści Schöck AG z siedzibą w Baden-Baden i Fiberline Composites A/S z Middelfart w Danii rozpoczęli wspólną działalność biznesową. ...
Nie ma śmieci - są surowce
Nie ma śmieci - są surowce Tegoroczna Akcja Sprzątanie świata (15-17 września 2017 r.) odbywa się pod hasłem "Nie ma śmieci - są surowce". O tym, że wiele przedmiotów ...
CEMEX Polska wyróżniony Branżowym Znakiem Jakości - Solidne Kruszywa
CEMEX Polska wyróżniony Branżowym Znakiem Jakości - Solidne Kruszywa CEMEX Polska został laureatem pierwszej edycji konkursu Solidne Kruszywa - Branżowy Znak Jakości, zorganizowanego przez Polski Związek Producentów ...
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze