Budujemy Dom
Instalacje / Instalacje elektryczne / Artykuły

Zasady doboru oświetlenia w domu jednorodzinnym

Rozmowy Dociekliwego Inwestora z Majstrem Guru. Majster prosto i zrozumiale tłumaczy, a Inwestor zadaje coraz bardziej dociekliwe pytania... Tym razem opowiada o zasadach doboru oświetlenia.

Zasady doboru oświetlenia w domu jednorodzinnym

Dociekliwy Inwestor:  - Rozgadaliśmy się, a ja chciałem jeszcze zapytać o zasady doboru oświetlenia. Bo szczególnie od czasu, gdy zaczęto wycofywać zwykłe żarówki, trochę się w tym pogubiłem.

Majster Guru: - Och, nie tylko Pan, bo tę akcję przeprowadzono nienajlepiej, a jej sens budzi sporo wątpliwości. Jednak zacznijmy może od omówienia miejsc, których oświetlenie przysparza najwięcej kłopotów.

Do oświetlenia tych pomieszczeń, do których wchodzi się tylko na krótko: garażu, wiatrołapu, pomieszczenia gospodarczego, piwnicy i warsztatu, najlepiej zastosować żarówki zwykłe lub halogenowe, które osiągają pełną jasność zaraz po włączeniu i nie są zbyt wrażliwe na częste włączanie i wyłączanie. Wobec sposobu użytkowania lamp, nie ma sensu stosowanie tu drogich energooszczędnych świetlówek, zwłaszcza że mogą świecić słabo ze względu na niską temperaturę w takich pomieszczeniach, szkodliwa może być też dla nich panująca tam wilgotność, a same źródła światła bywają narażone na uszkodzenia mechaniczne. Energooszczędne świetlówki mogą w takich trudnych warunkach pracować znacznie krócej niż deklaruje producent, a więc ich wykorzystanie po prostu się nie opłaca.

W pomieszczeniach gospodarczych i garażach warto zastosować oprawy odporne na pył, wilgoć i uszkodzenia (klasy co najmniej IP 44).

- Zaraz, zaraz, ale przecież zwykłe żarówki o większej mocy wycofano ze sklepów!

- Teoretycznie wycofano, ale właśnie od tamtej pory w każdym markecie budowlanym pojawiły się całe regały żarówek w wykonaniu specjalnym - wstrząsoodpornym, bo takich unijna dyrektywa nie obejmuje. Z założenia takie wstrząsoodporne żarówki są właśnie przeznaczone do warsztatów lub oświetlenia ulicznego. Chociaż w praktyce - wiele z nich nawet nie ma wzmocnionego żarnika i od najzwyklejszych żarówek, które wszyscy pamiętamy, różni je tylko nazwa.

- To takie buty. A co z innymi pomieszczeniami? Szczególnie interesuje mnie dobre oświetlenie kuchni, bo w domu sporo gotujemy.

Lampa sufitowa na środku kuchni nie zapewnia dobrego oświetlenia, bo nasz cień pada na blat roboczy
Oświetlenie samego blatu
Nawet bardzo mocna lampa sufitowa na środku kuchni nie zapewnia dobrego oświetlenia, bo nasz cień pada na blat roboczy (na górze). Lepsze jest oświetlenie samego blatu (na dole)

- W kuchni dobre będą zarówno żarówki halogenowe, zwykłe, świetlówki, jak i diody LED. Jednak pod warunkiem, że będą dawały naturalne odwzorowanie kolorów - inaczej trudno będzie ocenić świeżość produktów żywnościowych i ostateczny wygląd potraw. A z tym świetlówki energooszczędne i diody LED nie zawsze sobie dobrze radzą.

Bardzo ważne jest intensywne, ale równomierne oświetlenie blatów roboczych, bez uciążliwych odblasków od oświetlanych powierzchni. Najlepsze są pod tym względem dobrej jakości świetlówki rurowe w specjalnych niskich oprawach (ok. 5 cm wysokości). Takie świetlówki o długości ok. 80 cm mają moc 20 W, co odpowiada zwykłej żarówce 75-100 W.

Najpopularniejsze zaś w roli oświetlenia blatów żarówki halogenowe nie są godne polecenia - ich punktowe światło męczy oczy, odbija się od blatów i daje ostrą granicę światła i cienia.

Oświetlenie blatu radzę umieścić bezpośrednio nad nim, pod szafkami wiszącymi. Nawet bardzo silna lampa umieszczona centralnie pod sufitem nie spełni dobrze tego zadania, bo na blat będzie padał nasz cień.

Co do łazienki i toalety, ze względu na to, że to tych pomieszczeń wchodzi się często, ale na krótko, najlepiej sprawdzą się w nich żarówki zwykłe, halogenowe i LED-y. Zaletą żarówek jest to, że ich światło nadaje przyjemny, naturalny odcień skórze, co ułatwia i uprzyjemnia takie zabiegi, jak makijaż czy golenie. Lustro nad umywalką oraz toaletką powinno się oświetlić intensywnie, lecz równomiernie - najlepiej lampami umieszczonymi po obu ich stronach. Oświetlenie ogólne łazienek nie musi być intensywne.

W pobliżu wanien i brodzików prysznicowych - w pasie o szerokości 60 cm od ich obrysu - wyznacza się strefy bezpieczeństwa, w których nie wolno umieszczać łączników, gniazd oraz większości urządzeń elektrycznych.

Bardzo ważne są wejście do domu, podjazd, brama na posesję. O doborze źródeł światła decyduje tu sposób pracy oświetlenia: stały, gdy lampę uruchamia np. czujnik zmierzchowy, lub chwilowy, gdy steruje nią np. czujnik ruchu. Do oświetlenia o charakterze stałym najlepsze będą lampy stosowane także jako oświetlenie uliczne, zwłaszcza żarówki sodowe niskoprężne, które są wyjątkowo energooszczędne i bardzo trwałe, choć nie nadają się do częstego załączania. W roli oświetlenia chwilowego najlepiej zastosować żarówki halogenowe. LED-y też są dobre, ale zwykle mają niewielką moc.

Oczywiście, wszystkie oprawy powinny być odporne na niekorzystne warunki atmosferyczne. Ciekawym rozwiązaniem są oprawy najazdowe, które można umieścić w podjeździe, choć w pełni sprawdzą się one pod warunkiem, że podjazd będzie zawsze starannie odśnieżony, co najłatwiej zapewnić przez zainstalowanie kabli grzejnych (przeciwoblodzeniowych).

- No to jeszcze dopytam o włączniki do lamp. Bardzo podoba mi się np. możliwość zapalania i gaszenia światła z kilku miejsc.

- Och, to żaden problem i wcale nie nowość. Zasady stosowania rozmaitych łączników wynikają z zasad ergonomii - ich rozmieszczenie powinno być wygodne i intuicyjne.

Gdy wchodzimy do ciemnego pomieszczenia, powinniśmy móc bez trudu znaleźć łącznik uruchamiający oświetlenie. Zwykle umieszcza się go więc po tej samej stronie co klamka drzwi, na wysokości 140 cm (niekiedy niżej ze względu na dzieci). Gdy drzwi są dwuskrzydłowe dobrze sprawdzi się tzw. łącznik schodowy, którym można zapalać i gasić światło z dwóch miejsc (np. po obu stronach drzwi). Łączniki schodowe dobrze sprawdzają się także w długich korytarzach i oczywiście na schodach. Jeśli dodać do nich łączniki krzyżowe, to światło można będzie zapalać i gasić z dowolnej liczby miejsc. Alternatywnym rozwiązaniem jest zastosowanie tzw. przełączników bistabilnych (montowanych zwykle w rozdzielnicy) oraz dowolnej liczby łączników impulsowych (tzw. dzwonkowych).

Praktycznym rozwiązaniem jest stosowanie w korytarzach, łazienkach czy w pobliżu schodów łączników z diodą świecącą, które łatwo odnaleźć w ciemności.

Na pytania odpowiadał: Adam Jamiołkowski

aktualizacja: 2017-03-10

Dodaj komentarz

Materiały dodatkowe
Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
OSPEL z prestiżowym Godłem Teraz Polska!
OSPEL z prestiżowym Godłem Teraz Polska! Firma OSPEL została nagrodzona w XXVII edycji Konkursu "Teraz Polska" w kategorii PRODUKTY.
Gira Sensotec LED - bezdotykowy wyłącznik, czujka ruchu i lampka
Gira Sensotec LED - bezdotykowy wyłącznik, czujka ruchu i lampka Gira Sensotec zastępuje wyłącznik i czujkę ruchu, zwłaszcza w skomplikowanych pomieszczeniach. Aby załączyć oświetlenie na pełną wartość ...
Kolekcja Impresja firmy Ospel
Kolekcja Impresja firmy Ospel Nowoczesna i funkcjonalna seria łączników i gniazd podtynkowych Ospel Impresja łączy w sobie elegancką, wypukłą linię opartą na kwadracie ...

Oświetlenie w półce podsufitowej

Oprawy oświetleniowe umieszczane w różnego rodzaju konstrukcjach podsufitowych nie tylko uatrakcyjniają wnętrze, ale są sprawdzonym i praktycznym sposobem na doświetlenie pomieszczeń.

topowe produkty

Rozdzielnice multimedialne MSF firmy Elektro-Plast Nasielsk

O tym, jak bardzo potrzebujemy w każdym domu sprawnej infrastruktury kablowej niech świadczy fakt, że temat poważnie potraktowały sfery rządowe, a te (jak powszechnie wiadomo) na wszystko reagują najpóźniej.
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze