Budujemy Dom
Instalacje / Instalacje elektryczne / Artykuły

Planowanie instalacji elektrycznej w domu jednorodzinnym

Rozmowy Dociekliwego Inwestora z Majstrem Guru. Majster prosto i zrozumiale tłumaczy, a Inwestor zadaje coraz bardziej dociekliwe pytania... Tym razem opowiada o tym, jak zaplanować instalację elektryczną.

Planowanie instalacji elektrycznej w domu jednorodzinnym

Dociekliwy Inwestor:  – Co Pana zdaniem jest najważniejsze w domowej instalacji elektrycznej, tej układanej wewnątrz budynku?

Majster Guru: – Przede wszystkim dobry plan, myślenie nieco na zapas, tak aby tuż po przeprowadzce nie okazało się, że trzeba stosować rozgałęziacze albo czegoś brakuje. No i trochę rozszerzając pańskie pytanie, trzeba pamiętać, że prąd i rozmaite okablowanie jest potrzebny nie tylko wewnątrz domu, ale i na posesji: przy bramie, w ogrodzie, na tarasie.

– Jak w takim razie zabrać się za to planowanie i na czym ono polega? Czy planowanie nie jest raczej zadaniem dla elektryka?

– Tylko po części dla niego. To przede wszystkim Pan powinien zdecydować, jakie i gdzie urządzenia czy oświetlenie chce Pan mieć w poszczególnych pomieszczeniach. Elektryk zaś ma wymyślić, jak to zrealizować. Oczywiście dobrze, jeżeli posłuży Panu fachową radą i pomocą, ale to właśnie Pan powinien wiedzieć, czego chce. Klient, który zmienia zdanie w trakcie prac i zaczyna np. domagać się tak z pozoru banalnej rzeczy, jak przeniesienie łączników oświetleniowych w inne miejsce – potrafi być prawdziwym utrapieniem.

– Co jest kłopotliwego w przeniesieniu takiego włącznika od żyrandola?

– Proszę pamiętać, że taki łącznik na ścianie jest tylko częścią większej całości, łączy się przewodami z lampą i rozdzielnicą i to właśnie inne ułożenie przewodów może być dość kłopotliwe.

Ale wróćmy do planowania instalacji. Ja zawsze polecam dość prostą czynność. Gdy już wstępnie uzgodnimy z elektrykiem, gdzie mają znaleźć się gniazda i łączniki instalacyjne różnych rodzajów, jak fachowo nazywa się popularne "włączniki" oraz źródła światła, najlepiej poprosić go, by zaznaczył ich położenie na ścianach i sufi cie. Sami możemy dodatkowo zaznaczyć kredą na podłodze, gdzie planujemy postawić meble. Często dopiero wtedy widać, czy ich rozmieszczenie jest wygodne, a na tym etapie możemy jeszcze łatwo wprowadzić zmiany.

Warto przy tym nieco wybiec myślami w przyszłość i przewidzieć zasilanie sprzętów, które zapewne kiedyś kupimy. Na etapie budowy wykonanie dodatkowych obwodów i gniazd jest nieporównywalnie mniej kłopotliwe i znacznie tańsze, niż późniejsze przerabianie gotowej instalacji. W miejscach przyszłych gniazd można na razie zostawić tylko zaślepione puszki.

– A czym właściwie są "obwody", bo słyszę, że Pan już któryś raz użył tego pojęcia.

– Prawda, nie wyjaśniałem tego, choć to podstawowe pojęcie. Każdą instalację elektryczną dzieli się na mniejsze fragmenty zwane obwodami. Każdy obwód ma w tablicy rozdzielczej własne zabezpieczenie nadmiarowoprądowe, wyłączające go w razie przeciążenia lub zwarcia. Inne zabezpieczenia zwykle są wspólne dla kilku obwodów.

Generalnie jednego obwodu nie powinno tworzyć więcej niż 10 gniazd lub 20 źródeł światła montowanych na stałe. Jednak w domach jednorodzinnych warto przyjąć ostrzejsze kryteria. Dobrze, jeśli na każdej kondygnacji są przynajmniej dwa obwody oświetleniowe. Gdy jeden z nich się wyłączy, nie znajdziemy się w kompletnych ciemnościach, co może być nawet niebezpieczne, szczególnie, jeśli w domu są schody. Podział na obwody powinien być logiczny i racjonalnie uzasadniony, np. oświetlenie parteru na lewo od wejścia to jeden obwód, a na prawo – drugi.

Pożądane jest także, by pomieszczenia położone po przeciwnych stronach korytarza czy holu miały gniazda zasilane z odrębnych obwodów – dzięki temu w razie remontu czy awarii, będzie można łatwo zasilić niezbędne narzędzia elektryczne, nie używając długich przedłużaczy. W dużych pomieszczeniach, takich jak salon, warto rozdzielić gniazda na dwa obwody.

Podkreślę jeszcze, że sprzęty montowane na stałe – podgrzewacze wody, kotły grzewcze (niekoniecznie elektryczne), lodówki, pralki itp. powinny być przyłączone każde do osobnego obwodu. Są to często sprzęty o dużej mocy, a ponadto taki sposób instalacji zmniejsza ryzyko wyłączenia urządzenia w wyniku awarii innego sprzętu w domu. A skutki takiego wyłączenia mogą być bardzo kłopotliwe, zwłaszcza w przypadku chłodziarek i urządzeń grzewczych.

– Jaka jest w instalacji rola rozdzielnicy?

– Wszystkie obwody zbiegają się właśnie w tablicy rozdzielczej, zwanej też rozdzielnicą. To takie domowe centrum zasilania i sterowania. Tam też zamontowane są elementy zabezpieczające przed przeciążeniem instalacji czy porażeniem prądem. np. wyłączniki nadmiarowoprądowe i różnicowoprądowe. Tablica rozdzielcza powinna znaleźć się w pobliżu wejścia do budynku, na wysokości wzroku dorosłego człowieka, aby dostęp do niej był wygodny i łatwy, co jest ważne, gdy trzeba szybko wyłączyć napięcie w całej instalacji, na przykład z powodu pożaru.

Rozdzielnica musi być na tyle duża (z zapasem), by nie wymieniając jej, dało się za jakiś czas zamontować dodatkowe urządzenia, np. zegary sterujące, czy zabezpieczenia. Ponadto umieszczony w niej osprzęt się nagrzewa, a zbyt ciasno upakowany, nie miałby jak oddać ciepła.

– A ja mam w mieszkaniu rozdzielnicę powyżej drzwi wejściowych…

– Ech, nie Pan jeden, choć to idiotyczne rozwiązanie. Kłopoty z tym związane odczuwa się już podczas pierwszej domowej awarii, która zwykle wymaga włączania i wyłączania któregoś z obwodów elektrycznych. A dla osób na wózku inwalidzkim, czy choćby mniej sprawnych, tak umieszczona rozdzielnica jest w zasadzie niedostępna. Choć i dla człowieka o pełnej sprawności wchodzenie po ciemku (bo właśnie wysiadł prąd) na krzesło, żeby dostać się do rozdzielnicy może się skończyć źle.

– Przekonał mnie Pan, że to złe rozwiązanie.

Na pytania odpowiadał: Adam Jamiołkowski

aktualizacja: 2017-03-10

Dodaj komentarz

Materiały dodatkowe
Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
OSPEL z prestiżowym Godłem Teraz Polska!
OSPEL z prestiżowym Godłem Teraz Polska! Firma OSPEL została nagrodzona w XXVII edycji Konkursu "Teraz Polska" w kategorii PRODUKTY.
Gira Sensotec LED - bezdotykowy wyłącznik, czujka ruchu i lampka
Gira Sensotec LED - bezdotykowy wyłącznik, czujka ruchu i lampka Gira Sensotec zastępuje wyłącznik i czujkę ruchu, zwłaszcza w skomplikowanych pomieszczeniach. Aby załączyć oświetlenie na pełną wartość ...
Kolekcja Impresja firmy Ospel
Kolekcja Impresja firmy Ospel Nowoczesna i funkcjonalna seria łączników i gniazd podtynkowych Ospel Impresja łączy w sobie elegancką, wypukłą linię opartą na kwadracie ...
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze