Budujemy Dom
Instalacje / Kotły i podgrzewacze / Artykuły

Wybieramy paliwo do ogrzania domu

Jak będziemy ogrzewać dom? Ile potrzeba ciepła? Jakie wybrać źródła energii: gaz, słomę czy słońce?

Ogień
 (fot. Viessmann)

ILE POTRZEBA CIEPŁA?

We współcześnie budowanym tradycyjnym domu całoroczne zapotrzebowanie na energię do ogrzewania nie powinno przekraczać 100 kWh/m² powierzchni ogrzewanej.

Jeśli dom jest wyjątkowo starannie ocieplony, ma niewielką powierzchnię oszklenia, a wewnątrz – instalację z odzyskiem ciepła z wentylacji, zapotrzebowanie to może spaść poniżej 60 kWh/m², choć zależy też w dużym stopniu od panującej w zimie temperatury, a ta – od regionu Polski.

Koszty pozyskania energii z różnych źródeł są bardzo zróżnicowane: od 0,11 zł/ kWh (ogrzewanie drewnem) do 0,38 zł/kWh (ogrzewanie prądem rozliczanym według I taryfy).

ŹRÓDŁA ENERGII: GAZ, SŁOMA CZY SŁOŃCE?

Gaz ziemny. Jeśli dostarczy się odpowiednią ilość powietrza, spala się całkowicie - bez sadzy i popiołu, a więc w niewielkim stopniu zanieczyszcza środowisko. Ilość dwutlenku węgla wytwarzanego podczas spalania jest dużo mniejsza niż ze spalania oleju opałowego i węgla, a więc o gazie mówi się, że ogranicza efekt cieplarniany.

Najczęściej do domów doprowadzany jest gaz GZ-50, charakteryzujący się najwyższą wartością opałową spośród wszystkich rodzajów gazu ziemnego (czasami w sieci dostępny jest GZ-35 i – bardzo rzadko – GZ-41,5).

Gaz płynny
 (fot. Progas)

Gaz płynny.  Propan ma wysoką wartość opałową. Jego największą zaletą jest niska temperatura wrzenia, która wynosi -42°C, dzięki czemu można go przechowywać w zbiornikach naziemnych. Jest prawie dwukrotnie cięższy od powietrza, więc w razie awarii gaz ulatniający się w pomieszczeniu będzie gromadził się przy podłodze. 

Zbiorniki na olej
 (fot. Roth)

Olej opałowy. Stosuje się w odmianie tzw. lekkiej. Olej zawiera najwięcej siarki spośród innych paliw. W wyniku reakcji z wodą tworzy ona szkodliwy dla komina, agresywny kwas siarkowy. Dlatego instalacja do odprowadzania spalin powinna być wykonana ze stali kwasoodpornej.

Węgiel kamienny. Jako paliwo do kotłów stosuje się kilka odmian, różniących się wartością opałową, zawartością siarki i popiołu. Popularnymi gatunkami są: węgiel sortymentu orzech (spalany w najtańszych kotłach), miał węglowy (do kotłów z nadmuchem), tzw. eko-groszek (wykorzystywany w kotłach retortowych) a także brykiety i koks.

Węgiel brunatny. Ma niższą wartość opałową niż kamienny i jest sprzedawany przede wszystkim w postaci brykietów. Jednak znaczenie jego jest dość marginalne – producenci nowoczesnych kotłów dopuszczają go jedynie jako paliwo zastępcze.

 Porównanie wartości opałowej
paliw stałych
rodzaj paliwa  wartość opałowa
[MJ/kg]
 tradycyjne
 węgiel kamienny  16,7-29,3
 koks 27
 węgiel brunatny 7,5-21
 odnawialne
 drewno opałowe
suche
16-19
 brykiety 17-21
 pelety 17-22
 torf 12-12,5
 słoma zbożowa
sucha
14-15

Biomasa. Do biomasy zalicza się odpady drzewne, słomę oraz rośliny „energetyczne”. Taki rodzaj paliwa staje się coraz bardziej popularny. Są to paliwa odnawialne, czyli takie, które odtwarzają się w stosunkowo krótkim czasie (w porównaniu, np. do czasu powstawania węgla), dlatego biomasa zaliczana jest do paliw ekologicznych – jest źródłem energii, które w ogólnym bilansie nie emituje do atmosfery dwutlenku węgla, zatem nie powoduje zwiększania efektu cieplarnianego.

Drewno opałowe. Stosuje się w postaci przetworzonej – trocin, brykietów i peletów – lub nieprzetworzonej: odpadów, kory, igliwia, zrębków, gałęzi i wiórów. Spalanie tych paliw jest możliwe w kotłach o specjalnej konstrukcji; w tych ze zwykłej stali można palić tylko drewno liściaste, które ma znikomą zawartość związków żywicznych. Drewno iglaste można bezpiecznie spalać w kotłach zgazowujących wykonanych ze stali kwasoodpornej.

Na szczególną uwagę zasługują brykiety i pelety. Pelety powstają w wyniku sprasowania pod wysokim ciśnieniem rozdrobnionych części drewna, słomy lub wierzby energetycznej. Mają standardowe wymiary i wysoką wartość opałową, a zostaje po nich bardzo niewiele popiołu. Spala się je w kotłach retortowych z automatycznymi podajnikami.

Rośliny energetyczne. Można je uprawiać samemu. Szczególnie popularne są gatunki o dużym rocznym przyroście masy, takie jak wierzba, miskant olbrzymi lub malwa pensylwańska – z jednego hektara uprawy można uzyskać rocznie 20- -30 ton suchej masy.

Kocioł na słomę
 (fot. Metalerg)

Słoma. Podczas spalania wydziela do atmosfery znikome ilości zanieczyszczeń. Najbardziej efektywne jest spalanie sprasowanych bloków (balotów) słomy. Słomę pszeniczną można wykorzystywać świeżo po ścięciu, pozostałe gatunki muszą być wcześniej wysuszone.

Ze spalenia 1,7 tony słomy uzyskuje się tyle samo energii, co ze spalenia 1 tony węgla. Słomę można spalać tylko w kotłach przeznaczonych do tego rodzaju paliwa, gdyż jedynie wtedy uzyskamy odpowiednią wydajność urządzenia.

Energia elektryczna. Nazywana „czystą” energią, bo nie wymaga magazynowania paliwa, a zasilane nią domowe urządzenia  grzewcze nie emitują spalin. Kotły nią zasilane mają niemal stuprocentową sprawność, a samo urządzenie nie jest zbyt drogie. Nie jest potrzebny komin ani dopasowana do wymagań kotła wentylacja. Sam kocioł jest lekki i nieduży, można więc z powodzeniem powiesić go np. na ścianie w kuchni.

Energia Słońca. Kosztowne instalacje solarne uzupełniające system grzewczy o kolektory słoneczne umożliwiają spore oszczędności w wydatkach na ogrzewanie. Z kolektorów słonecznych – rurowych lub płaskich (patrz ramka) – można korzystać przez cały rok lub tylko sezonowo. Trzeba jednak pamiętać, że w naszym  klimacie ze względu na niedostatek słońca kolektory nie mogą służyć jako jedyne źródło  źródło ciepła – przeważnie wspomagają podgrzewanie c.w.u. Lub służą do podgrzewania wody w basenie.

KOLEKTORY SŁONECZNE

Wybierając typ kolektorów, trzeba określić ich przeznaczenie (podgrzewanie c.w.u., wody w basenie czy wspomaganie c.o.), oraz wziąć pod uwagę liczbę osób, które będą korzystały z ciepłej wody.

Kolektory rurowe próżniowe - służą do wspomagania c.o. i ogrzewania ciepłej wody,są bardziej wydajne, ale droższe.

Kolektory płaskie - są tańsze, ale przeznaczone raczej do podgrzewania c.w.u. i ewentualnie wody w basenie.

Inwestycja w kolektory jest najbardziej opłacalna, jeśli w domu zużywa się dużo ciepłej wody, a alternatywa dla jej podgrzewania jest prąd. Zwrot kosztów instalacji solarnej nastąpi wówczas już po kilku latach.

Jeśli chcemy korzystać z energii słonecznej przez cały rok, trzeba wybrać kolektory rurowe próżniowe, które wychwytują również promieniowanie rozproszone, przenikające przez warstwę chmur. Do podgrzewania wody tylko wiosną i latem wystarczą tańsze kolektory płaskie.

 CO TAŃSZE, A CO WYGODNIEJSZE

Kocioł na gaz ziemny
 (fot. Vailant)

Najlepszym paliwem jest gaz ziemny. Ma to nawet przełożenie na ceny działek – te z możliwością podłączenia do sieci są droższe. Dlaczego gaz wygrywa z innymi paliwami? Czerpie się go z gazociągu przechodzącego w pobliżu działki, a więc nie trzeba go magazynować w domu.

Ponadto płacimy za niego po zużyciu, a nie przed. Kotły gazowe, oprócz obowiązkowych przeglądów, nie wymagają obsługi i można je wyposażyć w pełną automatykę procesu spalania, a to sprzyja oszczędności paliwa. Wykonanie instalacji jest tańsze niż podobnej przystosowanej do gazu płynnego lub oleju opałowego.

Trzeba jednak pamiętać, że podłączenie domu do gazociągu to jednocześnie uzależnienie się od lokalnego dostawcy gazu, który kształtuje jego ceny. Jeżeli nie mamy dostępu do gazu ziemnego, pozostaje wybór pomiędzy ogrzewaniem gazem płynnym lub olejem opałowym albo zdecydowanie się na któreś z paliw stałych.

Paliwa płynne są wygodniejsze w użytkowaniu, stałe – tańsze. Urządzenia na gaz płynny i olej opałowy prawie natychmiast „produkują” ciepło, te na paliwa stałe potrzebują czasu, zanim uzyskają pożądaną moc grzewczą.

Gaz płynny, w przeciwieństwie do oleju opałowego, nie wydziela nieprzyjemnego zapachu, co ma znaczenie dla osób z wrażliwym powonieniem. Na to paliwo warto zdecydować się szczególnie wtedy, gdy wiadomo, że w niedalekiej przyszłości będziemy mieli gaz ziemny. W dobrym kotle gazowym wystarczy wówczas tylko wymienić palnik.

Paliwa płynne wymagają, niestety, dodatkowych nakładów inwestycyjnych na zbiorniki do ich magazynowania (czasami kosztem sporej przestrzeni domowej) oraz instalacje przesyłowe. Nie muszą one wcale szpecić działki, bo można je osłonić estetyczną dekoracją ogrodową; oprócz naziemnych są też zbiorniki przeznaczone do zakopania.

Nie można ich jednak zakopywać na działkach o wysokim poziomie wód gruntowych: na takiej działce zbiorniki ustawia się na powierzchni terenu, bo inaczej ciśnienie hydrostatyczne mogłoby je wypchnąć z gruntu. Żeby konstrukcja nie była widoczna, można ją zakopcować, a na wierzchu posadzić rośliny.

Zbiorniki gazu płynnego podlegają nadzorowi Urzędu Dozoru Technicznego, który co 5 lat sprawdza ich stan, a co 10 lat dokonuje tzw. rewizji, czyli szczegółowej kontroli. Zbiornik podziemny trzeba w tym celu odkopać.

Zbiornik musi być umieszczony w określonej odległości od innych obiektów. Może się zatem okazać, że nasza posesja jest zbyt mała, aby udało się zachować te wymagania.

Zbiorniki na olej opałowy nie muszą być tak duże, jak na gaz płynny, a instaluje się je zazwyczaj w domu. Ze względu na nieprzyjemny zapach tego paliwa najlepszym miejscem jest pomieszczenie techniczne lub piwnica.

Zbiornik powinien mieć taką wielkość, żeby nie trzeba było go zbyt często napełniać. Do dobrze ocieplonego domu o powierzchni 150 m² wystarczy ok. 2 m³. Składowania wymagają również paliwa stałe, ale koszt ogrzewania nimi jest dużo niższy niż gazem ziemnym, płynnym czy olejem opałowym.

Bardzo tania jest biomasa, jednak ze względu na jej stosunkowo niską wartość opałową, potrzeba jej znacznie więcej niż np. węgla. Warto więc sięgnąć po to paliwo, pod warunkiem, że mamy do niego łatwy dostęp i możemy sobie pozwolić na jego magazynowanie.

Słoma

Wybranie paliwa to dopiero początek drogi ku taniemu ogrzewaniu. Zanim przystąpi się do wykonywania instalacji, dobrze mieć chociaż wstępne rozeznanie, jaki kocioł będziemy montować. Może to bowiem wpłynąć na pozostałe elementy instalacji grzewczej, z uwzględnieniem urządzeń dodatkowych (np. kominka czy instalacji przewodów do wentylacji z odzyskiem ciepła). Chodzi tu o średnice rur, ogrzewanie podłogowe oraz wielkość grzejników.

Myślenie o tanim grzaniu niewiele ma wspólnego z tanim , bo jest on zazwyczaj drogi w eksploatacji. Urządzenie grzewcze musi mieć dobrze dobraną moc – przewymiarowane będzie nas sporo kosztowało w eksploatacji, zbyt słabe zaś nie ogrzeje domu i trzeba będzie je wspomagać w inny, czasami niezbyt tani sposób.

Cezary Jankowski 

aktualizacja: 2014-01-24

Dodaj komentarz

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 

Czym ogrzewać dom

Zanim kupimy kocioł, musimy zastanowić się czym ogrzewać dom, czyli wybrać rodzaj paliwa. Mieszkańcy terenów podłączonych do sieci gazowej najczęściej wybierają gaz ziemny, chyba że zdecydują się na źródła odnawialne. Ale co wybrać, gdy nie mamy sieci gazowej – olej opałowy, gaz płynny, paliwa stałe czy energię elektryczną?
topowe produkty

Podgrzewacze wody OSO HOTWATER

W związku z tym, że ciepła woda jest potrzebna wszędzie, producenci urządzeń do jej podgrzewania prześcigają się w wymyślaniu produktów służących do tego celu. Na rynku znajduje się wiele podgrzewaczy różniących się sposobem działania, źródłem wykorzystywanej do podgrzewania energii oraz materiałem, z jakiego zostały wykonane i osprzętem.
Najbardziej znane marki
Kotły gazowe - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Kotły na paliwo stałe - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Nowości SAS: SAS EFEKT na ekogroszek i SAS BIO EFEKT na pelet
Nowości SAS: SAS EFEKT na ekogroszek i SAS BIO EFEKT na pelet Lato 2016 firma SAS rozpoczęła od premiery nowych kotłów w klasie 5 – SAS EFEKT na ekogroszek i SAS BIO EFEKT na pelet. Poza świeżością ...
Ekologiczne kotły Sztoker® i Sztoker®V
Ekologiczne kotły Sztoker® i Sztoker®V Firma Komiz® swoimi nowatorskim, wielokrotnie nagradzanymi, konstrukcjami ekologicznych kotłów Sztoker® i Sztoker®V obniża koszty użytkowania, ...
MCR Home - nowy kocioł kondensacyjny od De Dietrich
MCR Home - nowy kocioł kondensacyjny od De Dietrich Dyrektywa ErP ustaliła minimalne poziomy sprawności energetycznej urządzeń grzewczych oraz maksymalne poziomy emisji zanieczyszczeń i hałasu. ...
Newsletter BudujemyDom.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 50 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Dlaczego warto się zapisać?
Aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego, porady budowlane, najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl, zapowiedź tematu tygodnia oraz raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
x

Zamknij okno x
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 50 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.     
Dlaczego warto się zapisać?
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego;
- porady budowlane;
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl;
- zapowiedź tematu tygodnia oraz raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
Zapisz się do newslettera
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe