Budujemy Dom
Wokół domu / Narzędzia ogrodnicze / Artykuły

Wiertarki - rodzaje

Trudno obecnie wyobrazić sobie użytkowanie domu bez posiadania przynajmniej najprostszej wiertarki. Zawieszenie lustra, obrazu czy karnisza wymaga wywiercenia otworu pod kołek mocujący, a tradycyjne metody wykuwania dawno już odeszły do lamusa.

Wiertarka
(fot. Robert Bosch)
Do użytku domowego wystarczy stosunkowo mała wiertarka o mocy 500-600 W, wyposażona w mechanizm udarowy i regulację obrotów. Przy jej użyciu będziemy mogli wiercić otwory w drewnie, metalu, betonie i innych materiałach ceramicznych, a także będziemy mogli wykorzystać wiertarkę do mieszania zapraw, farby a nawet czyszczenia zardzewiałych przedmiotów. Najtańsze modele możemy kupić już za 50-60 zł. Przy okazjonalnym wykorzystaniu taki sprzęt będzie nam służyć wystarczająco długo.

Dla osób samodzielnie wykonujących poważniejsze prace wykończeniowe bardziej przydatna będzie wiertarka o większej mocy: 750-1000 W, wyposażona w przekładnię dwubiegową. Dzięki temu ma większy moment obrotowy przy jednocześnie niższych obrotach, można więc będzie taką wiertarkę bezpiecznie używać do np. otwornicy o średnicy kilku centymetrów, czy też bez przeciążania maszyny, mieszać zaprawę w dużym pojemniku.

Do cięższych prac - zwłaszcza przy wierceniu dużej liczby otworów w betonie – najlepsza będzie młotowiertarka wyposażona w pneumatyczny mechanizm udarowy. W porównaniu ze zwykłą wiertarką udarową znacznie skuteczniej kruszy beton i -dzięki uderzeniom wywołanym przez bijaka o energii udaru kilku J (Dżuli) - nie wymaga dużo wysiłku przy wierceniu otworów. W zwykłej wiertarce drgania wrzeciona wywołuje dość szybko zużywająca się zębatka.

Młotowiertarka
 (fot. Graphite)

Dodatkowa zaletą młotowiertarki jest pewne zamocowanie wiertła, które nie luzuje się w uchwycie podczas pracy udarowej. Najczęściej młotowiertarki umożliwiają również, dzięki wyłączalnym obrotom wrzeciona, kucie bruzd oraz większych otworów za pomocą dłut.

Choć większość wiertarek można stosować również do wkręcania i wykręcania śrub i wkrętów - dzięki regulowanym obrotom i przełącznikowi lewo/prawo - to przy precyzyjnych pracach są one dość niewygodne i łatwo "przekręcić" śrubę. Do takiego zastosowania służą wiertarko-wkrętarki akumulatorowe, wyposażone w wielopozycyjny regulator momentu dokręcenia. Własne źródło zasilania uniezależnia nas od sieci elektrycznej, a małe wymiary sprzętu umożliwiają pracę w trudno dostępnych miejscach.

Wiertarko-wkrętarki akumulatorowe wyposażone są w akumulator o napięciu 9,6-24 V, który pozwala na wkręcenie nawet kilkuset wkrętów bez konieczności ładowania. Wiertarko-wkrętarki o wyższym napięciu mają większa moc, ale są większe i cięższe, co przy precyzyjnych pracach może być niewygodne. Warto zaopatrzyć się w drugi akumulator (czasem oferowane są w komplecie). Usprawni to użytkowanie sprzętu, gdyż w razie rozładowania akumulatora czas potrzebny do jego naładowania wynosi 3-4 godziny.

Oczywiście wiertarko-wkrętarką można również wiercić otwory w drewnie i metalu. Niestety tylko nieliczne modele wyposażane są w mechanizm udarowy przydatny przy pracach w betonie.

Młotowiertarka udarowa Wiertarko-wkrętarka akumulatorowa
 (fot. DWT)

Wybieramy wiertarkę

Wybór elektronarzędzia z grupy wiertarek uzależniamy przede wszystkim od przewidywanego zakresu zastosowania oraz intensywności użytkowania. W praktyce przy wykonywaniu różnorodnych prac przy budowie czy wykańczaniu domu często decydujemy się na zakup dwóch, trzech różnych wiertarek optymalnie przystosowanych do konkretnych zadań.

Przy ich wyborze powinniśmy zwrócić uwagę nie tylko na paramenty techniczne, takie jak: moc, średnice uchwytu, obroty, oraz na łatwość obsługi i fabryczne wyposażenie: uchwyt mocujący, sposób regulacji obrotów, sprzęgło przeciążeniowe, dodatkowa rękojeść.

Uchwyty mocujące - wiertarki i wiertarki udarowe wyposażane są w uchwyty trójszczękowe (popularnie nazywane futerkiem) o średnicy mocowania najczęściej 1,5-13 mm. Mogą być one tzw. samozaciskające lub dokręcane za pomocą kluczyka. Uchwyt samozaciskający jest wygodniejszy przy częstych wymianach wiertła, ale przy pracy z udarem dość często samoczynnie poluzuje mocowanie wiertła.

W uchwytach możną mocować wiertła i inne narzędzia robocze z chwytem walcowym, sześciokątnym lub trójkątnym. Natomiast w młotowiertarkach mających dużą moc udaru montowane są specjalne uchwyty samozatrzaskowe przystosowane do wierteł wyłącznie z końcówką mocującą typu SDS plus. Średnica części chwytnej wiertła jest zawsze taka sama niezależnie od jego wielkości, a mocowanie odbywa się przez wciśniecie w otwór uchwytu. Jeśli będziemy chcieli wykorzystać młotowiertarkę do wiercenia w metalu lub drewnie, konieczne będzie zastosowanie adaptera - uchwytu trójszczękowego z trzonkiem typu SDS plus.

W wiertarko-wkrętarkach montowane są z reguły uchwyty trójszczękowe samozaciskające przystosowane do mocowania wierteł o średnicy 1,5-10 mm, a także końcówek do wkręcania.

Regulacja obrotów - popularne modele wiertarek wyposażane są w proste układy regulacji obrotów (w zasadzie ograniczniki obrotów), które nie zapewniają precyzyjnego utrzymania nastawionej prędkości. Prędkość obrotowa zależny bowiem od obciążenia i przy nastawieniu na wolną pracę, przy obciążeniu wiertarka może po prostu zatrzymać się.

Niektóre modele wyposażone są w układ stabilizacji obrotów niezależnie od obciążenia, co jest szczególnie przydatne, gdy przy małej prędkości obrotowej występują duże opory. Urządzenia takie mają najczęściej również wyłącznik przeciążeniowy, który zapobiega przegrzaniu silnika pod dużym obciążeniem.

Sprzęgło przeciążeniowe - mechanizm ten zapobiega wykręceniu reki w przypadku,  gdy w czasie wiercenia nastąpi gwałtowne zablokowanie wiertła. Układ taki montowany jest głównie w wiertarkach i młotowiertarkach o dużej mocy i małych  obrotach (duży moment obrotowy) i znacząco podnosi bezpieczeństwo pracy takim elektronarzędziem.

Dodatkowe wyposażenie - niektóre modele oferowane są z dodatkowymi akcesoriami ułatwiającymi pracę, takimi jak:

  • ograniczniki głębokości wiercenia,
  • wbudowane oczko poziomnicy, 
  • nasadka do odsysania pyłu,
  • dodatkowa rękojeść,
  • wskaźnik naładowania akumulatora – wkrętarki akumulatorowe mogą też być wyposażone w taki wskaźnik, pozwalający kontrolować na bieżąco jego sprawność akumulatora.

Jak pracować?

Z pozoru praca wiertarka czy młotowiertarka nie wymaga specjalnych umiejętności, jednak w praktyce posługiwanie się tym elektronarzędziem nie jest proste. Warto przestrzegać następujących zasad.

  1. W pierwszej kolejności musimy zadbać o dobre zamocowanie narzędzia roboczego - wiertła czy mieszadła - co w przypadku uchwytu zaciskanego kluczykiem wymaga włożenia kluczyka i dokręcenia go we wszystkich trzech otworach.

  2. Następnie należy dostosować obroty wiertarki do rodzaju materiału i średnicy wiercenia przyjmując zasadę - czym większa średnica narzędzia tym mniejsze obroty.

  3. Docisk wiertarki podczas wiercenia nie powinien powodować wyraźnego spadku obrotów, a w przypadku wiercenia w betonie czy cegle, co pewien czas należy wycofać wiertło, aby usunąć nagromadzony w otworze pył.

  4. Jeśli to możliwe należy korzystać z dodatkowej rękojeści trzymając wiertarkę oburącz.

  5. Rękojeść powinna być ustawiona prostopadle do części chwytnej wiertarki, dzięki czemu łatwiej będziemy kontrolować położenie wiertła i nie dopuścimy do jego wyginania się.

  6. Jeśli pracujemy młotowiertarką, to silne dociskanie narzędzia nie ma sensu, bowiem o wydajności kruszenia decyduje energia udaru bijaka. Urządzenie dociskamy jedynie na tyle, aby nie odskakiwało od ściany. 

  7. Przy korzystaniu z wiertarko-wkrętarki do dokręcania wkrętów z nacięciem krzyżakowym musimy dobrać właściwą końcówkę. Z pozoru podobne nacięcia mogą być bowiem przystosowane do jednego z dwóch typów końcówek oznaczanych jako PZ lub PH, różniących się geometrią.

    Nacięcia typu PH stosowane są głównie we wkrętach do metalu (blachowkrętach), natomiast PZ we wkrętach do drewna. W razie wątpliwości jaki wkręt zmierzamy zamocować należny obejrzeć jego główkę - dodatkowe płytkie nacięcia miedzy rowkami głównymi wskazują, że jest to wkręt typu PZ. Użycie niewłaściwej końcówki prowadzi z reguły do uszkodzenia naciec i sporych trudności z usunięciem źle dokręconego wkrętu.

  8. Przy ustawianiu momentu dokręcania najpierw nastawiamy sprzęgło na przewidywaną niższa wartość, a dopiero później zwiększamy prędkość, tak aby nie spowodować uszkodzenia materiału. 

  9. Przy mocowaniu płyt gipsowo-kartonowych przydatne będą końcówki z ogranicznikiem głębokości wkręcenia.

 

Cezary Jankowski

aktualizacja: 2011-02-22

Dodaj komentarz

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 

Szlifierki

Szlifierki to najczęściej kupowane elektronarzędzia. Pośród nich prym wiodą szlifierki kątowe, które służą w przeciętnym warsztacie domowym nie tylko do szlifowania lecz także do cięcia.
Szlifierek jest jednak kilka rodzajów. Decyzja, którą wybrać, zależy od przewidywanego zakresu prac, oraz częstotliwości używania.
Linia profesjonalnych elektronarzędzi YATO
Linia profesjonalnych elektronarzędzi YATO Lekka i mocna młotowiertarka SDS PLUS YT-82120 sprawdza się w pracach wymagających szybkich postępów: przy wierceniu udarowym w betonie, ...
Mistrzowskie jesienne pilarki Husqvarna na wagę złota
Mistrzowskie jesienne pilarki Husqvarna na wagę złota Polska złota jesień przyniosła firmie Husqvarna cztery złote medale podczas Mistrzostw Świata Drwali (WLC), które odbyły się 8-11 września ...
Różowe pilarki Husqvarna staną do walki z rakiem piersi
Różowe pilarki Husqvarna staną do walki z rakiem piersi Październik to międzynarodowy miesiąc walki z rakiem piersi. Z tej okazji Husqvarna rusza z kampanią "Podziel się Mocą". Akcja ma na celu ...
Zamknij okno x
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.     
Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego;
- porady budowlane;
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl; - zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
Zapisz się do newslettera
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Newsletter BudujemyDom.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!

Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.

Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim: aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego, porady budowlane, najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl, zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
x