Budujemy Dom

Oświetlenie zewnętrzne

Właściwe oświetlenie zewnętrzne posesji - ścieżek, schodów, podjazdu, wejścia lub elewacji domu – jest niezbędne, bo sprawia, że nie potykamy się o stopnie przed wejściem do domu, nie wpadamy w kałużę i bez kłopotu trafiamy kluczem w zamek. Dobre oświetlenie zewnętrzne skutecznie zniechęca i odstrasza też włamywaczy, trudno bowiem pozostać niewidocznym na tle rozświetlonych ścian.

Oświetlenie zewnętrzne
(fot. Lange Łukaszuk)
Aby ładnie oświetlić dom, trzeba mieć dobry pomysł. Do niego dobiera się lampy i przygotowuje instalację oświetleniową. Wybór lamp zewnętrznych jest bardzo duży. Przed zakupem warto sprawdzić, jakim napięciem mogą być zasilane i czy da się w nich zastosować energooszczędne źródła światła.

Instalacja elektryczna

Instalację elektryczną zasilająca oświetlenie zewnętrzne domu podłącza się do instalacji domowej, najlepiej do oddzielnego obwodu chronionego 2 rodzajami wyłączników: nadmiarowoprądowym (dobranym do mocy obciążenia) i przeciwporażeniowym (różnicowoprądowym).

O instalacji warto pomyśleć przed zagospodarowaniem ogrodu, bo układanie kabli wymaga wykonania wykopów w trawniku czy rabatach. Wykonanie projektu instalacji oświetleniowej oraz prace montażowe należy zlecić elektrykowi z uprawnieniami.

Zasilanie

Od tego, jakim napięciem (12, 24 czy 230 V) będzie zasilane oświetlenie zewnętrzne ogrodowe, zależy dopuszczalna moc lamp oraz możliwość podłączania do instalacji zewnętrznej dodatkowych urządzeń, np. elektronarzędzi ogrodowych lub elektrycznego grilla.

Zasilanie niskim napięciem 12 lub 24 V jest korzystne tylko na niewielkich działkach, z kilkoma punktami oświetleniowymi rozmieszczonymi na przykład wzdłuż dojścia do budynku. Na dużych posesjach, na których planowane są liczne źródła światła, lepiej wykonać instalację zasilaną napięciem sieciowym 230 V.

Układanie kabli

Jeśli w ogrodzie ma być kilka obwodów oświetleniowych (na przykład kilka włączanych odrębnie grup lamp lub lampy zasilane różnym napięciem), to obwody te należy wyodrębnić z głównego obwodu zasilającego oświetlenie zewnętrzne i podłączyć je do odpowiednich aparatów sterujących, a do obwodów, które mają zasilać lampy niskonapięciowe (na 12 lub 24 V), podłączyć transformatory i dodatkowe bezpieczniki montowane za transformatorem (po stronie niskonapięciowej).

Wszystkie te urządzenia i bezpieczniki można zamontować w dodatkowej rozdzielnicy umieszczonej w łatwo dostępnym miejscu, a przewody zasilające wyprowadzić na zewnątrz w rurkach poprowadzonych po ścianie domu.

Uwaga! Trasa, którą będzie prowadzony kabel zasilający poszczególne lampy, nie może przebiegać blisko dużych drzew, wzdłuż fundamentów i w odległości mniejszej niż 80 cm od rur wodociągowych.

Źródła światła

Żarówki - są najtańszym źródłem światła. Mogą być wykonane ze szkła przezroczystego, matowego lub opalizowanego, i mieć różne kształty.

Świetlówki kompaktowe - mają kształt długich rur i z tego względu wymagają odpowiedniej oprawy. Zużywają nawet pięć razy mniej energii elektrycznej niż tradycyjne żarówki. Choć są sporo droższe od tradycyjnych, to zakup się opłaca, bo czas ich użytkowania jest dłuższy około 6 razy niż tradycyjnych żarówek , tak więc żarówka taka starcza na kilka lat.
Oświetlenie zewnętrzne - diody LED
Wbudowane w nawierzchnię tarasu punkty świetlne nie tylko go oświetlają ale pełnią też funkcję efektownej dekoracji (fot. Spotline)

Halogeny - św są droższe od zwyczajnej żarówki, ale za to światło ma temperaturę barwową zbliżoną do 3000 K - dzięki temu przedmioty nabierają blasku, a ich kolory stają się żywsze.

Diody LED - najnowsza generacja źródeł światła, najbardziej ekonomiczna w eksploatacji, ponadto odporne nie tylko na wysoką i niską temperaturę, ale także na uderzenia i wstrząsy. Są zasilane stałym bezpiecznym napięciem, najczęściej 12 V.

Ogniwa słoneczne -nie wymagają podłączenia do instalacji elektrycznej. Całodzienne ładowanie akumulatora przez naturalne światło wystarcza na świecenie przez 8 godzin w nocy.

Uwaga! Moc żarówki nie może być większa niż maksymalna zalecana przez producenta oprawy.

Rodzaje lamp

  • Kinkiety – mocuje się bezpośrednio do ściany altany, tarasu, domu lub przęsła furtki.

  • Słupki – mają wysokość do 0,5 m i zwykle rozmieszcza się je wzdłuż ścieżek prowadzących do domu lub podświetla nimi dekoracyjne krzewy. Montuje się je w gotowych fundamentach(np. z bloczków betonowych) lub podstawach wykonanych na miejscu z betonu albo przykręca do utwardzonej nawierzchni: płyt chodnikowych lub kostki brukowej. Takie lampy mogą być zasilane albo napięciem 12 lub 24 V, albo napięciem 230 V.

  • Oświetlenie zewnętrzne - ogniwa słoneczne
    Niskie słupki lamp ogrodowych mogą oświetlać cały ogród lub tylko jego najbardziej dekoracyjne fragmenty (fot. Brilux)
     
  • Wysokie latarnie – słupki wysokości 2-3 m stosuje się do oświetlania dużych ogrodów. Ze względu na ciężar i wysokość trzeba je umieszczać na solidnym fundamencie z otworem do wprowadzenia kabla i elementami umożliwiającymi stabilne przykręcenie lamp. Zasilane są prądem o napięciu 230 V. Najczęściej montuje się je do masztów za pomocą zatapianych w betonie śrub.

  • Lampy do zabudowy – montuje się je w podwieszanych sufitach daszków nad drzwiami wejściowymi, tarasów, altan i balkonów. Efektownie oświetlają elewację domu.

  • Oprawy najazdowe – najczęściej okrągłe lub prostokątne montowane w nawierzchni ścieżki lub podjazdu. Umieszcza się je w szczelnych i mocnych stalowych oprawach. Są odporne na uderzenia i wytrzymują nacisk kół samochodowych. Nadają się również do podświetlania oczek wodnych (są wodoszczelne).

  • Reflektory – umożliwiają precyzyjne skierowanie światła w wybranym kierunku. Używa się ich do oświetlania elewacji budynku i dekoracyjnych elementów ogrodu: fontann, rabat. Można je zamontować do ściany elewacji lub ustawić na trawie - na ostrzu wbijanym w grunt lub przykręcić śrubami do utwardzonego podłoża albo fundamentu. Mogą być zasilane napięciem niskim lub sieciowym. Oprawy przeznaczone do pracy w zanurzeniu muszą być zasilane niskim napięciem 12 lub 24 V, wymagają więc zastosowania transformatora.

  • Oświetlenie zewnętrzne - reflektory
    Reflektor zewnętrzny podświetlający rododendrony. (fot. Milantex)

Sterowanie oświetleniem

Lampy ogrodowe warto wyposażyć w specjalne czujniki, umożliwiające sterowanie oświetleniem i tym samym oszczędzanie energii elektrycznej.
  • Czujnik ruchu – kontroluje określony obszar wokół lampy. Gdy w tej strefie znajdzie się człowiek lub pojazd, lampa włączy się i przez zaprogramowany czas (od 5. sek. do 4 min.) ją oświetli.
  • Czujnik zmierzchowy – włącza lampy, gdy zapadnie zmrok, a wyłącza je, gdy wstaje dzień. T
  • Włącznik z programatorem czasu – umożliwia nastawianie godziny, o której oświetlenie zewnętrzne ma być włączone i wyłączone.

Bezpieczeństwo

Warto kupować tylko te lampy ogrodowe, które mają wymagane oznaczenia:
  • Znak B – znak bezpieczeństwa, który oznacza, że produkt spełnia polską normę i ma aprobatę techniczną;
  • Kod IP – stopień ochrony uzupełniony liczbą dwucyfrową, która określa szczelność oprawy. Pierwsza wartość (od 0 do 6) oznacza pyłoszczelność, druga (od 0 do 8) wodoszczelność.
  • Klasa ochronności – oznaczana cyfrą rzymską określa rodzaj izolacji elektrycznej. Lampy ogrodowe powinny mieć II klasę ochronności, lampy do oczek wodnych – klasę III.

 Kody IP zależnie od rodzaju lamp


Rodzaj lampyZalecany kod IP
niskonapięciowe(12 lub 24 V)IP 21
zasilane napięciem 230 V, w zależności
od ich usytuowania:
 
kinkiety i lampy pod zadaszeniemminimum IP 44,
wolno stojące, tzw. słupkiIB 55
najazdoweIP 65
montowane w oczkach wodnychIP 68.


Joanna Dąbrowska

aktualizacja: 2008-05-28

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

IP to system ochrony wskazujący odpowiednie miejsce montażu. Ze względu na różnorodne warunki występujące w pomieszczeniach lub na zewnątrz budynków gdzie mają być instalowane lampy, firmy oferują szeroką gamę urządzeń w różnych stopniach ochrony IP. Poziom IP jest liczbą kodowaną zgodnie ze standardami IEC/EN 60529. System kodowania składa się z dwu liczb, z których pierwsza informuje o możliwym stopniu penetracji ciał stałych (pierwsza liczba) oraz możliwym stopniu penetracji wody (druga cyfra). Im wyższe są te liczby tym lepszy jest stopień ochrony przeciw ciałom stałym i wodzie. Pierwsza liczba: Ochrona przed wpływem zewnętrznym ciał stałych. 0 Brak ochrony 1 Ochrona przed cząsteczkami > 50mm 2 Ochrona przed cząsteczkami > 12mm 3 Ochrona przed cząsteczkami > 2,5mm 4 Ochrona przed cząsteczkami > 1mm 5 Obudowa chroni w pewnym stopniu przed pyłem 6 Obudowa jest całkowicie pyłoszczelna Druga liczba: Ochrona przed wpływem zewnętrznym wody. 0 Brak ochrony 1 Minimalna ochrona przed kapiącą wodą (ruch w kierunku pionowym) 2 Ochrona przed woda kapiącą (przy max. odchyleniu urządzenia o 15o od normalnego położenia) 3 Ochrona przed wodą deszczową (lejącą się max. pod kątem 60st. od linii poziomej) 4 Ochrona przed wodą rozpryskiwaną (niebezpośredni strumień wody nie powoduje uszkodzeń) 5 Ochrona przed wodą z węża (bezpośredni strumień wody z dyszy nie powoduje uszkodzeń) 6 Ochrona przed wodą falującą/spienioną (spieniona woda lub rozbity strumień wody nie powoduje uszkodzeń) 7 Ochrona przed wodą przy krótkim zanurzeniu (krótkie zanurzenie w wodzie nie powoduje uszkodzeń) 8 Ochrona przed wodą przy długim zanurzeniu (długotrwałe zanurzenie w głębokiej wodzie nie powoduje uszkodzeń) Aby odpowiednio dobrać system ochrony odpowiedni dla nas, prezentujemy przykładowy sposób montażu lamp w pomieszczeniu jakim jest łazienka: Jak dobrze doświetlić pomieszczenie, oraz jak zaplanować ilość punktów świetlnych ? Natężenie oświetlenia jest jedyną wielkością światła, która nie charakteryzuje samego źródła światła, lecz jasność oświetlenia powierzchni. Jednostką natężenia oświetlenia jest luks (lx). Dzięki tym informacjom oraz doświadczeniu w oświetlaniu pomieszczeń można określić odpowiednia ilość luksów w miejscu pracy. 50 lx krótkotrwałe przebywanie połączone zwykonywaniem prostych czynności 100 lx praca nieciągła i czynności dorywcze przy bardzo ograniczonych wymaganiach wzrokowych 200 lx praca przy ograniczonych wymaganiach wzrokowych 300 lx praca przy przeciętnych wymaganiach wzrokowych 500 lx praca przy dużych wymaganiach wzrokowych 750 lx długotrwała i wytężona praca wzrokowa 1000 lx długotrwała i wyjątkowo wytężona praca wzrokowa (np. laboratorium) Dobre oświetlenie miejsca pracy (biura) prezentuje schemat: Jaką moc żarówek zastosować aby uzyskać odpowiednią ilość luksów, a dzięki temu odpowiednio oświetlić pomieszczenie? Powierzchnia pomieszczenia Bardzo jasne oświetlenie, siłą sięgające ok. 500 lx Jasne natężenie światła, siłą osiągające ok. 300 lx Oświetlenie kameralne, z siłą ok. 150 lx metr kw. Łączna moc zastosowanych żarówek Łączna moc zastosowanych żarówek Łączna moc zastosowanych żarówek 10 260W 190W 110W 15 390W 260W 160W 20 510W 350W 210W 25 630W 440W 260W Wartości te należy traktować jako orientacyjne z uwagi na to, że o ostatecznej ilości światła w pomieszczeniu decyduje szereg czynników: kolorystyka wnętrza (im ciemniejsze kolory to tym większe straty), ustawienie mebli, parametry źródeł światła (np. mniejsza równomierność przy wąskich kątach rozsyłu światła). Jednakże przy doborze oświetlenia w zastosowaniach domowych dopuszczalna jest większa swoboda w operowaniu ilością światła i bierze się tutaj jako istotne kryterium subiektywną percepcję oraz upodobania.

Gość: Piotr Nowacki

08 Gru 2009, 14:22

Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl
Płyta gresowa Aristoni - nowość z linii Libet Ceramic
Płyta gresowa Aristoni - nowość z linii Libet Ceramic Libet - producent betonowych kostek brukowych i płyt tarasowych - poszerzył swoją ofertę o nową linię Libet Ceramic. Pierwszym produktem ...
Libet prezentuje kostkę brukową Iberia
Libet prezentuje kostkę brukową Iberia Libet prezentuje kostkę brukową Iberia. Wyróżnia ją przede wszystkim nietypowy kształt, który w naturalny sposób przyciąga wzrok i uwagę. ...
Rozpoczynają się VI Mistrzostwa TFA Husqvarna Poland w Toruniu
Rozpoczynają się VI Mistrzostwa TFA Husqvarna Poland w Toruniu To będą emocjonujące trzy dni w Toruniu! Właśnie rozpoczynają się VI Mistrzostwa TFA Husqvarna Poland oraz po raz pierwszy w Polsce: IV ...
Newsletter BudujemyDom.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 50 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Dlaczego warto się zapisać?
Aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego, porady budowlane, najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl, zapowiedź tematu tygodnia oraz raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
x

Zamknij okno x
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 50 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.     
Dlaczego warto się zapisać?
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego;
- porady budowlane;
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl;
- zapowiedź tematu tygodnia oraz raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
Zapisz się do newslettera
Klub Budujących Dom


Wymień się doświadczeniami i informacjami z innymi czytelnikiami budującymi własny dom

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze
  •  
    Vademecum Domu Energooszczędnego
  •  
    ABC Budowania
  •  
    Dom Polski
  •  
    Wnętrza
Wydanie tabletowe