Budujemy Dom
Stan surowy / Okna i drzwi / Artykuły

Okna dachowe

Okna dachowe są doskonałym sposobem doświetlenia pomieszczeń na poddaszu. Ilość przepuszczanego przez nie światła jest większa niż w przypadku zastosowania okien w ścianie szczytowej lub lukarnie. Oczywiście ilość ta uzależniona jest również od kąta nachylenia dachu, w którym okno jest zamontowane. W przypadku połaci o małym kącie więcej światła dostarczą okna dłuższe, natomiast w dachach stromych – krótsze.

CO WYBRAĆ?

Okno dachowe 
 (fot. Fakro)
Typowe okna dachowe mają wymiary od 55×78 cm do 114×140 cm. Na zamówienie można kupić jednak okna nietypowe zarówno pod względem kształtu jak i wymiaru. Okno na poddaszu powinno znajdować się na tej samej wysokości, co okno tradycyjne (ok. 90-100 cm od podłogi).

Warto pamiętać również o relacji, która powinna zachodzić pomiędzy powierzchni ą okna a powierzchnią podłogi. Aby uzyskać odpowiednie oświetlenie należy zastosować w pomieszczeniach mieszkalnych zależność: 1:5 – 1:8, a w pomieszczeniach pomocniczych (łazienka, garderoba itp.): 1:8 – 1:12.

Wybierając okno typowe z katalogu, trzeba pamiętać, że jego wymiary nie są tożsame z powierzchnią przeszklenia, o czym często zapomina się w ferworze zakupów. Spore znaczenie dla efektywnego oświetlenia poddasza ma także sposób w jaki okna zostaną rozmieszczone. Pomieszczenia będą oświetlone bardziej równomiernie, jeśli rozmieścimy kilka mniejszych okien w różnych częściach dachu, zamiast jednego wielkiego okna lub kilku zgrupowanych w jednym miejscu.

znajdują coraz więcej zwolenników, gdyż mają szereg niewątpliwych zalet w porównaniu z innym rozwiązaniem jakim są lukarny (nadbudówki w dachu). Ich zastosowanie upraszcza przede wszystkim konstrukcję dachu. Można bowiem dobrać okna w taki sposób, aby mieściły się między sąsiednimi krokwiami. Ogranicza to w istotny sposób wszelkie prace związane z montażem. Tymczasem decydując o budowie lukarny należy liczyć się z poważnymi pracami ciesielskimi i kosztami.

Różnice w doświetleniu pomieszczenia przy zastosowaniu lukarny i okna połaciowego 
Różnice w doświetleniu pomieszczenia przy zastosowaniu lukarny i okna połaciowego

Konstrukcja nadbudówek powoduje też dodatkowe obciążenie dachu, a światło w pomieszczeniach rozkłada się inaczej (mniej równomiernie) niż w przypadku zastosowania okien połaciowych. Lukarny mają też jednak swoje zalety, o których warto pamiętać. Latem chroni ą pomieszczenia przed szybkim przegrzaniem, a zimą nie ma obawy, że szyby zasłoni śnieg (w oknach połaciowych użytych na dachach o małym spadku zdarza się to dosyć często).

Warto też pamiętać, że okna dachowe dosyć szybko się brudzą (praktycznie każdy deszcz zostawia na nich widoczne ślady) i nie można ich zostawiać otwartych w czasie deszczu. Tego rodzaju zmartwień nie mają natomiast zwolennicy lukarn.

TYPY OKIEN

okno obrotowe 
 okno obrotowe
 okno wysokoosiowe
 okno wysokoosiowe
O wygodzie użytkowania okna połaciowego decyduje między innymi sposób jego otwierania. Powinien on być dostosowany do potrzeb mieszkańców domu oraz spełniać ich oczekiwania użytkowe. Z uwagi na sposób otwierania okna dachowe dzielimy na kilka typów.

Najczęściej spotykane są okna obrotowe. Oś ich obrotu znajduje się w połowie wysokości skrzydła. Otworzenie okna powoduje, że górna jego część odchyla się do wnętrza poddasza, a dolna na zewnątrz. Powierzchnie szyb są łatwo dostępne (np. do mycia) po maksymalnym obróceniu skrzydła. Ten typ okna powinien być montowany w taki sposób, aby oś jego obrotu znajdowała się na poziomie oczu stojącego człowieka.

Dzięki temu możliwe jest swobodne wyglądanie przez okno i nie istnieje niebezpieczeństwo przypadkowego uderzenia skrzydłem w czasie otwierania. Okna typu obrotowego zamykane są za pomoc ą klamki, która jest umieszczona na dole (przeważnie) lub na górze skrzydła (powinna się wówczas znaleźć na wysokości 180 – 200 cm licząc od podłogi.

Na rynku dostępne są również od jakiegoś czasu, okna obrotowe wysokoosiowe, w których oś przesunięto do 2/3 wysokości skrzydła.

Przy otwieraniu jest ono lekko unoszone ponad połać dachu za pomocą siłowników.

okno uchylne 
 okno uchylne

Oś obrotu okien uchylnych umieszczona jest w górnej krawędzi ramy okna. Powinna się ona znajdować mniej więcej na wysokości głowy stojącego człowieka. Przed samoczynnym zamknięciem się okna chronią zamontowane po obu stronach siłowniki lub sprężyny. Pewne problemy mogą wyniknąć przy próbach mycia szyby zewnętrznej, dlatego okna uchylne najlepiej jest zestawiać w ciągi. Wówczas wychylając się z jednego można umyć drugie.

Okna uchylno-obrotowe łączą zalety wymienionych wcześniej rozwiązań, ale zamawiając je trzeba liczyć się z wyższymi kosztami, gdyż są znacznie bardziej skomplikowane konstrukcyjnie. Zmiana jednej funkcji okna w drugą jest możliwa dzięki przełącznikowi, który przy trybie obrotowym rozłącza górne zawiasy. Znajduje się on w górnej części skrzydła lub jest sprzężony z okuciami i przełączenie następuje poprzez obrócenie klamki w dodatkowe położenie.

okno rozwieralne 
 okno rozwieralne

Okna rozwieralne otwierają się na zawiasach zamontowanych do jednej z bocznych krawędzi ramy (w związku z tym występują w wersji prawej lub lewej). Ponieważ mogą służyć również jako wyłazy dachowe, montowana jest w nich blokada, która uniemożliwia zatrzaśnięcie się otwartego okna.

Zadaniem okien nierozwieralnych jest zapewnienie pomieszczeniom strychowym większej ilości światła. Zaleca się stosowanie tych okien w zestawach z innymi typami, gdyż tylko wówczas można je łatwo utrzymać w czystości.

balkon kolankowy 
 balkon kolankowy
Okna kolankowe montowane są pionowo w ścianach kolankowych tj. ścianach konstrukcyjnych na poziomie poddasza, które biegną wzdłuż połaci dachowych (ich wysokość zależy od kąta nachylenia dachu i zazwyczaj nie przekracza 1,5 metra).

Okna te montowane są w zespoleniu z oknami dachowymi, co zapewnia należyte doświetlenie pomieszczeń oraz kontakt wzrokowy z otoczeniem.

MATERIAŁY I WYPOSAŻENIE

Okna dachowe wykonywane są przeważ- nie z drewna sosnowego klejonego warstwowo. Jest ono impregnowane oraz zabezpieczone przed wpływem czynników atmosferycznych. Jeżeli rama i ościeżnica okna nie są osłonięte od zewnątrz profilami z aluminium, wówczas co 3-5 lat należy je odświeżyć (oczyścić i pomalować). Dla okien stosowanych w pomieszczeniach o większej wilgotności (kuchnie, łazienki) niektórzy producenci proponują ramy z zabezpieczającą poliuretanową powłoką od wewnątrz. Innym, chociaż nieco mniej rozpowszechnionym materiałem, z którego wykonywane są okna połaciowe jest PVC.

muszą być wyposażone w szyby o dużej wytrzymałości na uderzenia. Z jednej strony zagrażają im chociażby opady gradu, odłamane gałęzie drzew i gwałtowne podmuchy wiatru, z drugiej pomysły rozbawionych dzieci, które są mistrzami w organizowaniu niebezpiecznych zabaw. Szyba stosowana w oknie połaciowym w razie jej rozbicia w żadnym wypadku nie może zasypać domowników odłamkami szkła. Odporność na uszkodzenia zwiększa się poprzez zastosowanie szyb hartowanych i klejonych warstwowo.

Rolety zasuwane i odsuwane za pomocą silniczka elektrycznego Rolety zasuwane i odsuwane za pomocą silniczka elektrycznego (fot. Roto)

Pierwsze z nich są 5-7 razy bardziej wytrzymałe na uderzenia od normalnych i mają ponadto dużą odporność na zmiany temperatury. W razie rozbicia rozpadaj ą się na drobniutkie kawałeczki o nieostrych krawędziach. W przypadku szkła klejonego (laminowanego) rozbite szkło jest utrzymywane w całości przez warstwy folii PVB. Zabezpiecza to domowników przed ewentualnym gradem szkła. Wymagania takie spełniają już szyby w klasie O1, O2, P1. Ostatnia z nich utrudnia ponadto dostanie się do wnętrza mieszkania włamywaczom.

przykłady zastosowania szyb ochronnych

klasa
szyby

miejsce
zastosowania

poziom
zabezpieczenia

O1, P2, P1mieszkania, szkoły, biura, drzwi wewnętrzne, okna na piętrachw przypadku zbicia szyby chronią
przed zranieniem
P1, P2domy wolno stojące, okna na
parterze, kioski, witryny hoteli i biur, obiekty handlowe o małej wartości chronionej, hale sportowe
w przypadku zbicia szyby chronią przed zranieniem, a ponadto stanowią czasową ochronę w razie włamania dokonywanego bez przygotowania
P3, P4witryny salonów, hoteli i biur, obiekty handlowe o znacznej wartości chronionej, wille, apteki

utrudniają włamanie (zastępują
okratowanie z drutu stalowego grubości 10 mm o oczku 150 mm
P5, P6muzea, sklepy z antykami, galerie sztuki, ekskluzywne wille, sale operacyjne chronionej, kantory, zakłady psychiatrycznezwiększona odporność na włamanie
(zastępują okratowanie z prętów stalowych o grubości 12 mm)
P7, P8zakłady i sklepy jubilerskie, banki, obiekty specjalne, wystawy obiektów handlowych, na których zgromadzone jest mienie o dużej wartościwysoka odporność na włamanie,
(zastępują okratowanie z prętów stalowych o grubości 16 mm)


Może też opóźniać rozprzestrzenianie się pożaru w początkowej jego fazie (pomimo spękań stanowi bowiem barierę utrudniającą dopływ tlenu). Charakter typowo antywłamaniowy mają jednak szyby klas: od P2 do P8.

Okna połaciowe szklone są szybami zespolonymi (standardowy współczynnik przenikania ciepła wynosi U = 1, a izolacyjność akustyczna 32 dB). Oczywiście za dodatkową opłatą można również zamówić szyby ciepłochronne, przeciwsłoneczne, dźwiękochłonne, a nawet kuloodporne. Należy jednak wziąć pod uwagę, że w przypadku bardzo dużych rozmiarów okien zrealizowanie niektórych pomysłów może być bardzo trudne do wykonania ze względu na ciężar szyby.

Wygoda korzystania z okna związana jest z miejscem usytuowania klamki 
Wygoda korzystania z okna związana jest z miejscem usytuowania klamki

Okna połaciowe mogą mieć jeden z dwóch systemów otwierania – dolny (klamka znajduje się w dolnej części skrzydła) lub górny (uchwyt w górnej części okna). Istnieją także podwójne systemy, które dobrze sprawdzają się w przypadku dachów o niskim kącie nachylenia.

Klamki okien dachowych nie służą tylko do ich zamykania i otwierania. Dzięki nim można unieruchomić skrzydło w jednej z kilku pozycji, wybrać rodzaj otwierania (w przypadku okien uchylno-obrotowych) oraz rozszczelnić okno. Bardzo praktycznym, ale, niestety, dosyć drogim rozwiązaniem jest skrzydło sterowane elektrycznie za pomocą pilota. Zakup taki jest szczególnie praktyczny w przypadku okien położonych wysoko, do których dostęp jest utrudniony. Jeśli natomiast uznamy taki wydatek za zbędny, warto zaopatrzyć okna w drążki teleskopowe (ich długość wynosi przeważnie od ok. 1 m do ok. 2,5 m) lub linki (do 5 m) za pomocą których można bez kłopotu otwierać i zamykać skrzydła.

Wydajny nawiewnik zapewnia napływ wystarczającej ilości świeżego powietrza (fot. Fakro) Wydajny nawiewnik zapewnia napływ wystarczającej ilości świeżego powietrza 

Okna dachowe powinny mieć nawiewniki montowane w górnej części ościeżnicy lub skrzydła. Stosowane są zarówno rozwiązania proste (sterowane ręcznie) jak i automatyczne (nawiewniki higrosterowane reagujące na ilość pary wodnej w pomieszczeniu).

Aby ochronić wnętrze mieszkania przed przegrzaniem warto zastosować różnego rodzaju rolety i żaluzje przeznaczone do okien połaciowych. Wśród akcesoriów zewnętrznych największą popularnością cieszą się rolety zewnętrzne, które montuje się na ramie okna. Dzięki temu nie ograniczają one możliwości zmiany pozycji skrzydła.

Ilość kolorów i wzorów rolet wewnętrznych pozwala na swobodny wybór i dopasowanie ich do wystroju wnętrza Ilość kolorów i wzorów rolet wewnętrznych pozwala na swobodny wybór i dopasowanie ich do wystroju wnętrza (fot. Velux) 


Stanowią również skuteczne zabezpieczenie przed nadmiarem światła i ciepła (latem) oraz zapobiegają stratom ciepła (zimą). Wśród innych ich zalet warto wymienić: możliwość uzyskania efektu zaciemnienia w ciągu dnia, ochronę przed hałasem oraz zabezpieczenie szyby przed uszkodzeniami mechanicznymi. Rolety zewnętrzne mogą być obsługiwane ręcznie lub elektrycznie.

Rolety wewnętrzne wykonuje się z materia łów przezroczystych, półprzezroczystych lub nieprzezroczystych. Ilość kolorów i wzorów pozwala na swobodny wybór i dopasowanie ich do wystroju wnętrza. W ofercie rynkowej są też rolety plisowane. Żaluzje również oferowane są w bogatej palecie barw. Można dzięki nim regulować zarówno ilość jak i kierunek światła przedostającego się do pomieszczeń.

Bardzo wygodnym dodatkiem do okna połaciowego są zewnętrzne markizy produkowane z drobnej siateczki wykonanej z PVC. Pochłania ona promieniowanie słoneczne i redukuje ilość ciepła przedostającego się na poddasze nawet o 65% (zatrzymuje bowiem ciepło przed szybą i nie dopuszcza do jej nagrzewania się). Markizy montuje się w górnej części okna. Mogą być opuszczane i podnoszone ręcznie lub za pomocą silniczka elektrycznego. Zaletą markiz jest to, że odbijają ciepło słoneczne, a jednocześnie nie ograniczają widoczności.

KROK PO KROKU

Okna połaciowe mogą być stosowane zarówno na dachach o dużych jak i małych spadkach (od 15 do 90°). Rodzaj pokrycia także nie ma znaczenia. Wymiary okien dobiera się przeważnie do rozstawu krokwi w danym dachu. W sposób znaczący skraca to montaż. Jednak osadzenie okna, którego szerokość jest większa także nie stanowi większego problemu. Należy wówczas wyciąć część „przeszkadzającej” krokwi i za pomocą poziomej belki połączyć ją (zarówno na dole jak i na górze) z krokwiami sąsiednimi. Takie sztywne połączenie zwane wymianą zapewnia konstrukcji dachu należytą wytrzymałość.

Jako pierwsza montowana jest ościeżnica. Po ułożeniu jej we właściwej pozycji można dokonać regulacji przy wspornikach. Ważne jest, aby okno było odpowiednio wypoziomowane. Po zamocowaniu ościeżnicy do konstrukcji dachu należy ułożyć wokół niej kołnierz uszczelniający. Jego elementy muszą leżeć na łatach i trzeba je układać „na zakładkę” od dołu do góry. Wybór rodzaju kołnierza zależy od pokrycia dachu.

Pogrubienie krokwi
Nadbicie wyciętej krokwi
Pogrubienie krokwi – okno nieznacznie mniejsze od ich rozstawuNadbicie wyciętej krokwi – okno nieznacznie większe od ich rozstawu
Zastosowanie wymianów
Zastosowanie wymianów
Zastosowanie wymianów – okno znacznie mniejsze lub większe od rozstawu krokwi

Wielkość okna dachowego należy dobrać tak, by jego szerokość była zbliżona do rozstawu krokwi w dachu. Na szczęście nie jest to już warunek nie do złamania. Szerokość otworu można dostosować do szerokości okna, jednak pociąga to za sobą ingerencję w konstrukcję dachu.

W przypadku, kiedy odległość między krokwiami jest za duża, można pogrubić krokwie lub zastosować wymian. Częściej zdarza się
jednak, że mamy za mało miejsca na wstawienie okna o wymiarach koniecznych do zapewnienia odpowiedniej ilości światła dziennego – wtedy trzeba wyciąć krokiew i nabić ją tam, gdzie kończy się okno
lub wykonać wymian. Okno połaciowe można także montować na łatach – jest to polecane, gdy rozstaw krokwi jest dużo większy niż szerokość okna.


Inny rodzaj stosuje się do dachów płaskich np. krytych papą lub arkuszami blachy, a inny do dachów krytych dachówką ceramiczną lub blachodachówką. Spotykane są wprawdzie kołnierze uniwersalne, ale zawsze lepiej jest użyć kołnierza specjalistycznego. Ma się wówczas pewność szczelności i trwałości połączenia. Zadanie kołnierza nie polega tylko na uszczelnieniu konstrukcji.

W czasie montażu okna należy zwrócić szczególną uwagę, aby nie doszło do jego zwichrowania lub przekoszenia (fot. Velux)

W czasie montażu okna należy zwrócić szczególną uwagę, aby nie doszło do jego zwichrowania lub przekoszenia 

Specjalne ich typy tzw. kombi umożliwiają łączenie okien w grupy (w pionie i w poziomie). W przypadku dachów o małym spadzie (do 20%) wykorzystywane są specjalne kołnierze, dzięki którym można zwiększyć nachylenie okna (maksymalnie o 10%).

Jako ostatnie montowane jest skrzydło okienne. Okna dachowe dostarczane są przeważnie w komplecie z kołnierzem, wszystkimi elementami niezbędnymi do montażu oraz ze szczegółową instrukcją.

 

Marek Żelkowski

aktualizacja: 2010-02-15

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

szkoda że nawiewnik mało wydajny i okna mokre od wewnątrz:/ przydałoby sie coś wydajniejszego.

Gość: bibik

24 Kwi 2012, 17:50

szkoda tylko że autor myli procenty ze stopniami.

Gość: dociekliwy

15 Lut 2010, 09:45

Fajne te okna dachowe.

Gość: Michał

20 Lis 2008, 14:35

Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl
Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 

Profile okienne

Profile okienne mogą to być z różnego materiału: drewna, PVC, włókna szklanego lub aluminium. Wybór najodpowiedniejszego zależy od wielu czynników.
topowe produkty

Okna Budvar. Polskie. Doskonałe. Z technologią TITANIUM®

Budvar jest jedną z niewielu fabryk, która produkuje stolarkę otworową wykonaną z PVC, drewna i aluminium; szeroka rozpiętość oferty pozwala sprostać oczekiwaniom niemal każdego klienta.
Najbardziej znane marki
Profile okienne - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Okna połaciowe - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Krispol wspiera SOS Wioski Dziecięce
Krispol wspiera SOS Wioski Dziecięce Trudno sobie wyobrazić co czują dzieci, które muszą opuścić dom rodzinny, niepewne swego losu czekają na decyzję sądu. Takimi dziećmi ...
Nowe logo firmy DRUTEX
Nowe logo firmy DRUTEX DRUTEX, wiodący producent okien pionowych w Europie, odświeża swoją markę, poprzez wdrożenie nowej identyfikacji wizualnej. Rebranding ...
Schüco VentoPlus - wymiana powietrza pod kontrolą
Schüco VentoPlus - wymiana powietrza pod kontrolą W sezonie jesienno-zimowym rozszczelniamy okna i wietrzymy pomieszczenia, co wiąże się z dużą utratą ciepła. Efektywną wentylację przy ...

Czytaj na tabletach gratis
Czas na Wnętrze Budujemy Dom T3 Młody Technik
Zamknij okno x
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.     
Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego;
- porady budowlane;
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl; - zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
Zapisz się do newslettera
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Newsletter BudujemyDom.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!

Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.

Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim: aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego, porady budowlane, najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl, zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
x