Budujemy Dom
Instalacje / Pompy ciepła / Artykuły

Z czego wynikają kłopoty z instalacją pompy ciepła?

Same pompy, a szczególnie ich sprężarki, psują się niezwykle rzadko, pracując nawet przez kilkadziesiąt lat. Awarii czasem ulegają za to pompy obiegowe czy zawory, czyli elementy podlegające normalnemu zużyciu eksploatacyjnemu w każdej instalacji grzewczej. Jednak przyczyną 80–95% kłopotów w instalacjach z pompą ciepła jest wadliwe wykonanie instalacji po stronie źródła dolnego.
Z czego wynikają kłopoty z instalacją pompy ciepła?

Bez kompromisów

Jakość ogrzewania w budynku zależy od tego czy źródło ciepła dopasowano do jego potrzeb. Pompa ciepła, w przeciwieństwie do kotła, sama takim źródłem nie jest – ona jedynie przekazuje energię od źródła dolnego, czyli gruntu, wody lub powietrza do domu. Dlatego tak ważne jest właściwe zwymiarowanie i wykonanie instalacji źródła dolnego. Wobec upowszechnienia się sprężarek pracujących ze zmienną, płynnie regulowaną mocą, staje się to nawet ważniejsze niż dobór mocy samej pompy.

Niestety oszczędzanie na dolnym źródle to kusząca perspektywa, także dla części wykonawców. Tym bardziej, że przeciętny inwestor chętniej zapłaci za pompę większej mocy, niż za większy kolektor poziomy albo dodatkowe odwierty dla sond pionowych. Ale niestety popełni błąd, bo właściwie wykonane „źródło dolne” to podstawa wydajnej, bezawaryjnej i długiej pracy całego układu. W tabeli zestawiono konsekwencje wzajemnego niedopasowania parametrów źródła dolnego i pompy.

Efekty niedopasowania mocy pompy i źródła dolnego

  Moc pompy ciepła
 Zbyt mała
Dobra
Za duża
Moc źródła dolnego
Zbyt mała
Budynek jest niedogrzany w niskiej temperaturze.Budynek jest niedogrzany. Pompa wyłącza się sygnalizując zbyt niskie ciśnienie.Budynek jest niedogrzany. Pompa wyłącza się sygnalizując zbyt niskie ciśnienie.Koszty inwestycji zawyżone.
DobraBudynek jest niedogrzany w niskiej temperaturze.Tak powinno być.Budynek jest niedogrzany. Pompa wyłącza się sygnalizując zbyt niskie ciśnienie. Pracuje impulsowo. Koszty inwestycji zawyżone.
Za duża
Budynek jest niedogrzany w niskiej temperaturze. Koszty inwestycji zawyżone.Ogrzewanie pracuje dobrze. Koszty inwestycji zawyżone.Budynek jest niedogrzany. Pompa wyłącza się sygnalizując zbyt wysokie ciśnienie. Koszty inwestycji zawyżone.

Trzeba jednak zastrzec, że efekty zawyżenia mocy pompy mogą być odczuwalne w niewielkim stopniu, jeśli jej sprężarka ma możliwość płynnej regulacji mocy. W żadnym razie nie należy jednak traktować tego jako zachęty do kupna „przewymiarowanych” urządzeń. Po pierwsze zapłacimy za nie więcej, a po drugie ten zapas mocy i tak może być przyczyną problemów, bo zakres regulacji jest ograniczony. Gdy na zewnątrz panuje „obliczeniowa” temperatura –20°C (dla większości kraju), zarówno dobrze dobrana, jak i „przewymiarowana” pompa będą pracować właściwie – ta druga po prostu z obniżoną mocą.

Jednak przez większość sezonu temperatura jest znacznie wyższa. Gdy na zewnątrz jest ok. +7°C wystarcza zaledwie 30% projektowanej mocy grzewczej. Pompa dobrana bez zapasu będzie w stanie nadal pracować (szczególnie, jeśli też ma regulację mocy), zaś dla tej „przewymiarowanej” dostępny zakres regulacji zostanie najpewniej przekroczony.

Miało być tanio...

Warto wybierać dobrej jakości, energooszczędne pompy obiegowe dolnego i górnego źródła. Źle dobrane potrafią zużyć niemal tyle energii, co sama pompa ciepła
Warto wybierać dobrej jakości, energooszczędne pompy obiegowe dolnego i górnego źródła. Źle dobrane potrafią zużyć niemal tyle energii, co sama pompa ciepła (fot. Wilo)
... a jest drogo, stwierdza część inwestorów czytając pierwsze rachunki za prąd. Wysokie koszty eksploatacji mogą być efektem błędów popełnionych przy projektowaniu i budowie, lub regulacji instalacji grzewczej, albo być zjawiskiem przejściowym, które zniknie samo.

Niestety większość wykonawców nie uprzedza użytkowników, że rachunki za ciepło przez pierwsze 2–4 sezony grzewcze będą wyższe niż później. Po prostu nowy budynek zawiera zwykle dużo tzw. wilgoci technologicznej – wody będącej składnikiem betonu, zapraw, tynków. Dzięki ogrzewaniu i wentylacji nadmiar wody jest przez kilka pierwszych sezonów usuwany z budynku. Jednak pochłania to dużo energii, bo ciepło parowania wody jest bardzo duże.

Ta zależność dotyczy wszystkich domów, nie tylko tych z pompami ciepła, jednak o ile w klasycznych instalacjach kocioł ma najczęściej znaczny nadmiar mocy, a pompę ciepła „dopasowuje” się znacznie dokładniej, co w początkowym okresie może skutkować nawet niedogrzaniem budynku w czasie większych mrozów.

Niejednokrotnie jest też tak, że pompa, by pokryć całe zapotrzebowanie na ciepło, wymusza włączenie rezerwowych grzałek elektrycznych. Przyczyną wysokich rachunków może być także złe wyregulowanie (lub wykonanie) instalacji grzewczej wewnątrz domu, która pracuje na „wysokich parametrach”.

Już od etapu projektowania, aż po obsługę przez użytkownika, należy dążyć do tego, by temperatura wody w obiegu c.o. była jak najniższa. Lepiej by pompa pracowała znacznie dłużej, ale za to na „niskich parametrach”. Różnica pomiędzy 30°C, a 50°C „na zasilaniu”, to dla kosztów eksploatacji bardzo dużo.

Stosując grzejniki ścienne w instalacji z pompą ciepła zawsze musimy liczyć się ze wzrostem kosztów ogrzewania w porównaniu z ogrzewaniem płaszczyznowym, np. podłogowym
Stosując grzejniki ścienne w instalacji z pompą ciepła zawsze musimy liczyć się ze wzrostem kosztów ogrzewania w porównaniu z ogrzewaniem płaszczyznowym, np. podłogowym (fot. Kermi)
Na tym, między innymi, polega różnica pomiędzy pompą i kotłem. Dlatego zdecydowanie należy odradzić wykonywanie instalacji z grzejnikami ściennymi na rzecz ogrzewania płaszczyznowego – podłogowego, sufitowego, ściennego.

Nawet jeden grzejnik o temperaturze zasilania 55°C wymusza podgrzewanie całej wody do tej temperatury, gdy dla dobrze zaprojektowanej „podłogówki” wystarczyłoby 30°C. Przy średniej temperaturze dolnego źródła 0°C dla pompy grunt/woda oznacza to prawie dwukrotny wzrost różnicy temperatury pomiędzy źródłem dolnym i górnym oraz drastyczny spadek współczynnika COP pompy.

Dobry produkt, dobry serwis

Wbrew pozorom zrobić dobrą pompę ciepła wcale nie jest łatwo i różnice w jakości, nawet pomiędzy urządzeniami wyposażonymi w identyczne sprężarki, mogą być znaczne. Prostota ideowego schematu działania pompy ciepła jest zwodnicza. Przywołując bardzo popularne zestawienie pompy z lodówką, jako urządzeń wykorzystujących dokładnie te same zjawiska, warto zauważyć, że i lodówki bardzo znacznie różnią się zużyciem energii, niezawodnością, czy poziomem powodowanego hałasu. A pompa ciepła to jednak urządzenie znacznie bardziej skomplikowane.

Zasada działania pomp ciepła jest dość prosta, a najważniejsze elementy pochodzą zwykle od kilku liczących się na świecie producentów. Jednak wyprodukowanie dobrego urządzenia wcale nie jest proste
Zasada działania pomp ciepła jest dość prosta, a najważniejsze elementy pochodzą zwykle od kilku liczących się na świecie producentów. Jednak wyprodukowanie dobrego urządzenia wcale nie jest proste
(fot. EWFE Polonia)
W praktyce wybierając pompę ciepła jesteśmy zmuszeni kierować się renomą producenta. Nie musi to być duży koncern, ale zawsze warto poprosić o kontakt z dotychczasowymi klientami firmy. Oni każdego dnia sprawdzają jakość i niezawodność działania pomp ciepła i całej instalacji.

Oczywiście każde urządzenie może się zepsuć, a instalacja z pompą ciepła to nie tylko sama sprężarka, ale także pompy obiegowe dolnego i górnego źródła, zawory, czujniki oraz sporo zaawansowanej elektroniki.

Wszystkie te elementy podlegają normalnemu, eksploatacyjnemu zużyciu i konieczne są kontrole serwisowe, a niekiedy wymiana. Dlatego zanim kupimy pompę sprawdźmy, czy w naszej okolicy możemy liczyć na jej szybki i fachowy serwis.

Nigdy też nie lekceważmy pierwszych objawów niedomagania instalacji, np. częstych wyłączeń awaryjnych pompy. A zdarza się, że użytkownik w takiej sytuacji „resetuje” sterownik przez krótkotrwałe wyłączenie zasilania – nawet kilka razy dziennie.

Jednak taka niefrasobliwość może doprowadzić do poważnej awarii któregoś z istotnych elementów pompy. Wówczas koszty naprawy mogą być bardzo wysokie, porównywalne nawet z wymianą całej pompy na nową.

 

Jarosław Antkiewicz

aktualizacja: 2011-10-03

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

bez przesady

Gość: adiqq

06 Paź 2011, 19:50

Z tego wynika, że szansa na poprawne wykonanie instalacji z pompą ciepła jest 1:9.

Gość: at

06 Paź 2011, 19:37

Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl
Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 

Błędy przy wykonywaniu dolnego źródła w instalacji pomp ciepła

Najpowszechniejszym problemem w instalacji pomp ciepła jest niewystarczająca wydajność dolnego źródła. Przyczyn tego zjawiska może być kilka.
topowe produkty

NIBE - największa oferta pomp ciepła

NIBE-BIAWAR to największy w Polsce producent zaawansowanych technologicznie rozwiązań grzewczych do domów jednorodzinnych, budynków wielorodzinnych, obiektów przemysłowych i usługowych. Rozwijamy energooszczędne produkty, które w znacznym stopniu wykorzystują odnawialne źródła energii. W ofercie firmy znajdują się najwyższej klasy pompy ciepła, kotły peletowe, podgrzewacze wody oraz systemy solarne.
Woda lodowa w klimakonwektorach Hewalex
Woda lodowa w klimakonwektorach Hewalex Firma Hewalex rozszerzyła ofertę wyposażenia dodatkowego dla pomp ciepła PCCO SPLIT o klimakonwektory przypodłogowe BM i podsufitowe SC. ...
Nowy typoszereg pomp ciepła marki Sofath - Termeo i Caliane
Nowy typoszereg pomp ciepła marki Sofath - Termeo i Caliane Marka Sofath prezentuje geotermiczne pompy ciepła Termeo oraz Caliane. Urządzenia te pozyskują ciepło za pośrednictwem poziomego lub pionowego ...
Nowa pompa ciepła GSHP firmy De Dietrich
Nowa pompa ciepła GSHP firmy De Dietrich Firma De Dietrich wprowadziła do swojej oferty nowe urządzenia - geotermalne, odwracalne pompy ciepła. W ofercie producenta dostępnych jest ...
Najbardziej znane marki
Pompy ciepła - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Newsletter BudujemyDom.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 50 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Dlaczego warto się zapisać?
Aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego, porady budowlane, najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl, zapowiedź tematu tygodnia oraz raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
x

Zamknij okno x
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 50 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.     
Dlaczego warto się zapisać?
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego;
- porady budowlane;
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl;
- zapowiedź tematu tygodnia oraz raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
Zapisz się do newslettera
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe