Budujemy Dom
Wykańczanie / Ściany wewnętrzne / Artykuły

Kołki, wkręty, kotwy i śruby - rodzaje zamocowań

Na budowie każdego domu wykonuje się przynajmniej kilkaset zamocowań różnych elementów konstrukcyjnych, instalacji i wyposażenia. W sklepach budowlanych znajdziemy kilkadziesiąt rodzajów zamocowań, wśród nich kołki, wkręty, śruby czy kotwy różnej średnicy i długości, wykonanych z różnych materiałów. Elementy mocujące powinno się dobierać do obciążeń i materiału, w jakim mają być osadzone.

Najłatwiej kupuje się łączniki kompletne (np. wkręty z kołkami), ale można też kompletować je z oddzielnie kupowanych elementów (np. oddzielnie kołek i oddzielnie wkręt), a wtedy zamiast zwykłego wkrętu możemy zamocować wkręcany haczyk, oczko bądź wkręt z łbem ozdobnym. Przy doborze zamocowania najpierw ustala się rodzaj, średnicę i długość kołka, a do niego dobiera się odpowiedni wkręt.

Zamocowania o podobnym przeznaczeniu mogą mieć różną budowę. Średnica śrub i wkrętów powinna być dostosowana do średnicy kołka. Ponadto muszą być one o 5 mm dłuższe od kołka. Dobierając długość śrub i wkrętów trzeba też oczywiście uwzględnić grubość mocowanego elementu. A oto najczęściej stosowane rodzaje zamocowań:

Kołki standardowe

Mocują na skutek rozparcia rozciętych ścianek kołka podczas dokręcania. Można je stosować do zamocowań mało obciążonych, niemal we wszystkich rodzajach podłoży. Większe obciążenia mogą przenosić w materiałach pełnych, o zwartej strukturze. Wygodną w użyciu odmianą kołków standardowych są kołki do tzw. szybkiego montażu.

Umożliwiają one mocowanie przelotowe (część koszulki kołka przechodzi przez mocowany materiał), a zamiast wkrętu wbija się gwintowany gwóźdź. Doskonale nadają się do zamocowań wielootworowych, gdy otwory na kołki wierci się w podłożu np. przez listwę do szafek kuchennych czy ramę okienną.

Kołki standardowe o rozciętych ściankachKołki standardowe o rozciętych ściankach
Kołki standardowe o rozciętych ściankach (fot. Fischerpolska)
Kołki standardowe do tzw. szybkiego montażu z gwoździem zamiast wkręta (krzyżakowa końcówka wkręta ułatwia ewentualny demontaż)
Kołki standardowe do tzw. szybkiego montażu z gwoździem zamiast wkręta (krzyżakowa końcówka wkręta ułatwia ewentualny demontaż)
Kołki standardowe do tzw. szybkiego montażu z gwoździem zamiast wkręta (krzyżakowa końcówka wkręta ułatwia ewentualny demontaż) (fot. Fischerpolska)

Kołki uniwersalne

Zmodyfikowana wersja kołków tradycyjnych, przeznaczona do mocowania w elementach pełnych i drobnootworowych. Wkręt mocujący nie tylko powoduje rozparcie, ale również spęcznienie kołka podczas dokręcania, tworząc „garby” kotwiące na ściankach między pustymi przestrzeniami. Podczas dokręcania należy zwrócić uwagę na to, czy kołek się nie obraca – zastosowanie zbyt grubego wkręta lub ścięcie skrzydełek blokujących uniemożliwi wykonanie prawidłowego zamocowania.

Kołki uniwersalne: z wkrętem i z haczykamiKołki uniwersalne: z wkrętem i z haczykami
Kołki uniwersalne: z wkrętem i z haczykami (fot. Benox)

Kołek uniwersalny rozpierający się w podłożu na cztery stronyKołek uniwersalny rozpierający się w podłożu na cztery strony (fot. Fischerpolska)

Kołki do miękkich materiałów

Zawieszanie ciężkich przedmiotów (np. szafek kuchennych) w ścianach z lekkich odmian wymaga użycia specjalnych kołków, osadzanych przez wkręcenie w otwór o mniejszej średnicy. Z kołkiem współpracują śruby z gwintem metrycznym. Do zawieszania lekkich przedmiotów w styropianie służą kołki ślimakowe wkręcane bez wstępnego nawiercania otworu.

Kołek metalowy do miękkich materiałówKołek ślimakowy do miękkich materiałów
Kołki do miękkich materiałów: metalowy (po lewej) – do zamocowań w lekkich odmianach betonu komórkowego, oraz ślimakowy (po prawej) – wykonanie zamocowania w styropianie za pomocą takiego kołka nie wymaga wstępnego nawiercania otworu
(fot. Fischerpolska)

Zamocowania w pustych przestrzeniach

Zamocowania takie wymagają utworzenia tzw. grzybka oporowego po wewnętrznej stronie przegrody. Znaczne obciążenia zamocowań, np. w płytach gipsowo-kartonowych, mogą przenosić kołki typu molly, których dokręcanie powoduje spęcznienie naciętej tulei metalowej i utworzenie mocnego gniazda osadczego. Kołki te wymagają wstępnego zaciśnięcia przy użyciu specjalnych szczypiec.

Uwaga! Długość nierozciętej tulei kołka powinna odpowiadać grubości ścianki podłoża.

Kołek typu molly
 Szczypce używane do zaciśnięcia kołka typu molly
Kołek typu molly (a) do zamocowań w materiałach z pustymi przestrzeniami: płytach g-k, wiórowych czy cegle dziurawce oraz szczypce (b) używane do jego zaciśnięcia (fot. Koelner)

Do zawieszenia lekkich przedmiotów w płytach g-k można też użyć kołków ślimakowych osadzanych za pomocą specjalnego wiertła. W celu zawieszenia na przykład żyrandola w podłożu z płyt g-k stosuje się kotwy skrzydełkowe. Ich zamocowanie wymaga wywiercenia otworu o dość dużej średnicy.

Kotwy chemiczne

Sposób umieszczenia kotwy chemicznej w podłożu drobnootworowym
Sposób umieszczenia kotwy chemicznej w podłożu drobnootworowym (fot. Koelner)
Stosowane są w przypadku bardzo dużych obciążeń, w podłożach pełnych i drobnootworowych. Podczas mocowania kotwami chemicznymi nie występują siły rozpierające, co ma istotne znacznie przy gęstym rozmieszczeniu otworów i przy wykonywaniu mocowania w pobliżu krawędzi. Element mocujący – specjalnie ukształtowana kotew, jest wklejany w wywiercony otwór.

Zestaw do montażu zawiera kotew z gwintem, szklaną ampułkę z żywicą, utwardzaczem i kruszywem oraz tuleję dziurkowaną używaną w przypadku podłoży drobnootworowych. Montaż polega na wstawieniu ampułki i ewentualnie tulei siatkowej w wywiercony otwór (nie może być on zbyt głęboki i należy go dokładnie oczyścić z pyłu), a następnie wbiciu kotwy.

Wbicie kotwy powoduje rozbicie ampułki i uaktywnienie reakcji chemicznej twardnienia kleju (czas twardnienia zależy od temperatury otoczenia i wynosi od kilku do kilkudziesięciu minut). Przy mocowaniach sufitowych należy dodatkowo użyć kapturka ochronnego zapobiegającego wyciekaniu żywicy z otworu.

W przypadku dużej liczby otworów do wklejania kotew można użyć specjalnego pistoletu wprowadzającego żywicę.

 Cezary Jankowski

aktualizacja: 2011-07-13

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

Za kołkami porządnymi to naprawdę trzeba się nachodzić zwykle w sklepach jest jakaś masakra. Te koszulki z jakiegoś byle plastiku są do niczego, sam wkręt często ulega korozji... Dramat :/ Jednak warto wydać trochę więcej kasy na coś porządnego. .

Gość Grzechu

26 Lis 2016, 10:21

Kilka remontów za sobą mam i niestety wiertła często okazywały się elementem krytycznym podczas prac. Wtedy okazywało się, że kupowanie taniochy w markecie to kiepski pomysł. Solidne wiertła sprawdzają się jednak znacznie lepiej i warto zapłacić troszkę więcej i mieć w ręki ...

Gość Krzysiek

28 Wrz 2016, 22:27

Czasami jest problem z dostaniem niektórych śrub i wkrętów co bywa dość kłopotliwe. Nie mówię o najzwyklejszych wkrętach, ale takich bardziej wyspecjalizowanych.

Gość Damien

06 Maj 2016, 13:41

Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl

Zobacz też:

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
Obchody 20-lecia Muraspec w Polsce
Obchody 20-lecia Muraspec w Polsce 20-lecie istnienia na polskim rynku obchodzi marka Muraspec - światowej sławy producent oklein ściennych. Z tej okazji 21 września 2017 r. ...
DUOline - nowa linia mocowań do każdego podłoża
DUOline - nowa linia mocowań do każdego podłoża Firma fischerpolska wprowadziła do oferty dwukomponentowe mocowania do kotwienia we wszystkich rodzajach podłoży. W skład linii DUO wchodzi ...
Panele dekoracyjne MOTIVO - ściana w modnej odsłonie
Panele dekoracyjne MOTIVO - ściana w modnej odsłonie Panele dekoracyjne MOTIVO marki Profile VOX dostępne są w niezwykle bogatej palecie wzorów. Całe portfolio podzielone zostało na 3 kolekcje ...
Najbardziej znane marki
Sucha zabudowa (płyty g-k i g-w) - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze