Budujemy Dom
Wykańczanie / Ściany wewnętrzne / Artykuły

Renowacja ścian wewnętrznych

Praktycznie każda ściana wymaga co kilka lat odświeżenia. Renowacja może się ograniczyć do odmalowania, ale czasami niezbędny będzie poważniejszy remont – naprawa tynku bądź położenie zupełnie nowej okładziny. Warto wykorzystać te okazję, aby wyraźnie poprawić estetykę wnętrz.

Renowacja ścian wewnętrznych

Ocena stanu ścian

Zakres prac remontowych zależy przede wszystkim od stanu tynku, którym przeważnie pokrywane są ściany. Najczęściej spotykane usterki to nierówna powierzchnia i drobne pęknięcia. Ich naprawa nie będzie zbyt kłopotliwa. Zdarzają się jednak poważniejsze, strukturalne defekty. Przykładowo gdy do wykonania tynku użyto zbyt mało spoiwa cementowego lub wapiennego i jego powierzchnia ma niedostateczną twardość, lub gdy powłoka słabo trzyma się podłoża, niezbędne może się okazać jej usunięcie i położenie nowej warstwy.

Aby ocenić stan tynku, nie trzeba zatrudniać fachowca – wszelkie niedoskonałości powierzchni dostrzeżemy gołym okiem, a nierówności oszacujemy przykładając długą, np. 2-metrową łatę w kilku miejscach i pod różnym kątem. Prześwity i wybrzuszenia pod łatą nie powinny przekraczać 2 mm – wtedy tynk można uznać za dostatecznie równy.

Z kolei jego twardość sprawdzamy przez zarysowanie powierzchni – brak głębokiej rysy i wyraźnego kruszenia się podłoża oznacza, że wykończenie jest wytrzymałe. Sposobem na sprawdzenie przyczepności okładziny jest natomiast opukanie ściany – głuchy odgłos lub wybrzuszenia uginające się pod naciskiem ręki świadczą o tym, że tynk nie trzyma się podłoża.

Miejscowe naprawy

Nawet drobne defekty ścian nie tylko obniżają estetykę wnętrza, ale często uniemożliwiają też ewentualne późniejsze wykończenie ich w pożądany sposób. Dlatego przed malowaniem, tapetowaniem czy ułożeniem nowej okładziny konieczna jest likwidacja usterek.

Podczas napraw ścian pokrytych tynkiem kluczowe jest zapewnienie dobrej przyczepności podłoża. Zatem szczeliny powstałe w przegrodzie trzeba poszerzyć i pogłębić, aby masa wypełniająca mogła się dobrze zakotwić. Po zwilżeniu podłoża można przystąpić do szpachlowania – najlepiej użyć zaprawy gipsowej z drobnym kruszywem. Jeśli tynk ma ziarnistą strukturę, miejsce naprawy może być widoczne. Ten problem rozwiąże nałożenie grubszej warstwy farby, ewentualnie naciągnięcie gładzi tynkarskiej na całą powierzchnię ściany.

W przypadku płyt g-k usterki powstają przeważnie na łączeniach – zazwyczaj na skutek niestabilności podłoża lub złego zazbrojenia spoin. Drobne pęknięcia można uzupełnić akrylem. Czasami konieczne może być zeszlifowanie starej warstwy szpachli wyrównującej, osadzenie nowej taśmy zbrojącej i zaszpachlowanie jej w szerokim pasie wzdłuż styku płyt.

Powierzchniowe zagrzybienie usuwa się preparatami z dodatkiem chloru, które mają silne właściwości dezynfekujące
Powierzchniowe zagrzybienie usuwa się preparatami z dodatkiem chloru, które mają silne właściwości dezynfekujące (fot. Archiwum BD)

W domach słabo zaizolowanych i pozbawionych skutecznej wentylacji pospolitym problemem są grzyby pleśniowe. Objawów ataku – w postaci ciemnych plam i wykwitów na ścianach oraz charakterystycznego zapachu stęchlizny – trudno nie zauważyć. Dużo trudniej jednak zagrzybienie zwalczyć. Najważniejsze jest usunięcie przyczyn – uszczelnienie przecieków, likwidacja mostków termicznych bądź usprawnienie wentylacji. Dopiero wtedy można przystąpić do renowacji ściany.

W przypadku powierzchniowego zagrzybienia naprawa polega na zeskrobaniu nalotu i wyszorowaniu muru wodą z dodatkiem preparatu zawierającego np. chlor, który ma silne działanie dezynfekujące. Po spłukaniu i wyschnięciu, na przegrodę należy zaaplikować środek grzybobójczy.

Po całkowitym wyschnięciu, odgrzybione miejsce można wyrównać i pomalować, używając gładzi i farb zapobiegających rozwojowi grzybów. Gdy zaatakowany został również tynk lub podłoże, oczyszczenie samej powierzchni ściany na niewiele się zda. Konieczne będzie skucie zagrzybionego tynku i ewentualnie usunięcie zaatakowanej warstwy muru.

Po oczyszczeniu i zdezynfekowaniu powierzchni (w podobny sposób jak powyżej) można przystąpić do jej wyrównania. Należy zastosować systemowy tynk renowacyjny z dodatkiem preparatu grzybobójczego, który ułatwi odprowadzenie resztek wilgoci z muru. Wykończoną ścianę trzeba potem obserwować, aby upewnić się, że zagrzybienie zostało skutecznie usunięte.

Usuwanie starych powłok

Zakres prac remontowych będzie dużo szerszy w sytuacji, gdy powierzchnia ściany jest bardzo zniszczona lub gdy po prostu chcemy ją wykończyć w inny sposób.

Skuwanie tynku i płytek

Stary tynk najłatwiej usunąć przy pomocy szerokiego przecinaka lub młotka murarskiego
Stary tynk najłatwiej usunąć przy pomocy szerokiego przecinaka lub młotka murarskiego (fot. Bosch)

Jeżeli tynk lub okładzina nie trzyma się podłoża lub powierzchnia ściany jest wyjątkowo nierówna, nieodzowne będzie odsłonięcie surowego muru. Tynki najlepiej zerwać przy pomocy młotka murarskiego, szerokiego przecinaka lub młotowiertarki wyposażonej w szerokie dłuto. Aby zmniejszyć zapylenie, podczas skuwania ścianę należy regularnie zwilżać.

W przypadku płytek ceramicznych usuwa się samą okładzinę lub także mocującą ją zaprawę. Powstałe po tych pracach zagłębienia w podłożu trzeba wypełnić zaprawą wyrównującą.

Usuwanie farby

Sposób usunięcia złuszczonej lub popękanej farby zależy od jej rodzaju i wymaganej jakości podłoża. Łatwo usuwa się farby mineralne – wapienne i klejowe. Ścianę trzeba zwilżyć wodą z dodatkiem np. płynu do mycia naczyń bądź specjalnego preparatu, pozostawić do nasiąknięcia na 5–10 minut i po zmięknięciu powłoki usunąć ją szpachlą prowadzoną pod niewielkim kątem do powierzchni ściany.

Trudniejsze jest zeskrobanie farby emulsyjnej lub olejnej. W tym przypadku najlepiej zastosować specjalistyczny preparat przeznaczony do zdejmowania powłok malarskich. Nakłada się go na ścianę za pomocą miękkiego pędzla i pozostawia na czas odpowiedni dla danego rodzaju wykończenia (od kilku minut do godziny). Następnie usuwa się go wraz ze starą farbą szpachelką lub twardą szczotką. W razie potrzeby czynność trzeba powtórzyć 2–3 razy.

Usuwanie tapet

Tapety przyklejane na wodorozcieńczalny klej łatwo usunąć po uprzednim ich namoczeniu. Aby zdjąć powłokę flizelinową, która składa się z dwóch warstw – wierzchniej i mocującej, wystarczy zerwać tę pierwszą. Podkład będzie natomiast stanowił bazę dla nowego pokrycia. Tapetę winylową z wodoszczelną powłoką przed nawilżeniem należy ponacinać, aby woda mogła przeniknąć do kleju. Można to zrobić za pomocą nożyka do tapet lub specjalnego wałka kolczastego, który pozostawia po sobie w podłożu regularne otwory.

Jednym ze sposobów na usunięcie złuszczonej farby jest zwilżenie ściany wodą z dodatkiem np. płynu do mycia naczyń Nakładając na ścianę gładź tynkarską uzyskamy idealnie gładką powierzchnię
Jednym ze sposobów na usunięcie złuszczonej farby jest zwilżenie ściany wodą z dodatkiem np. płynu do mycia naczyń (fot. Dekoral) Nakładając na ścianę gładź tynkarską uzyskamy idealnie gładką powierzchnię (fot. Dreamstime)

Przygotowanie ścian - nowy tynk

Na ścianach, z których uprzednio usunięto tynk, trzeba położyć nową powłokę tynkarską. Najczęściej stosowane są tynki cementowo-wapienne, szczególnie jako podłoże przewidziane do malowania lub tapetowania oraz jako podkład pod płytki ceramiczne. Mają dobrą wytrzymałość i odporność na zawilgocenie, dlatego można je stosować we wszystkich pomieszczeniach, również w tych o podwyższonej wilgotności – łazienkach, kuchniach, pralniach. Niestety, schną długo, bo około 4 tygodni.

Samodzielne przygotowanie zaprawy tynkarskiej jest dosyć kłopotliwe. Dlatego lepiej kupić gotową, suchą mieszankę w worku, która po zarobieniu wodą jest gotową do użycia. Nakłada się ją na zagruntowaną ścianę ręcznie lub – przy dużej powierzchni – agregatem tynkarskim. Jeśli wykończenie będzie stanowiła gładź (o czym poniżej), wystarczy jedna warstwa. W innym przypadku tynkowanie odbywa się w dwóch cyklach technologicznych – cienka obrzutka i narzut. Przeciętna grubość tynku wynosi 15–20 mm, przy czym, w razie konieczności, można dodać kolejną warstwę po związaniu poprzedniej.

Ściany i sufity w pomieszczeniach, w których wilgotność utrzymuje się na niskim poziomie (do 70%), można wykończyć tynkami gipsowymi. Uzyskamy w ten sposób gładką powierzchnię, którą można potem pomalować lub obłożyć tapetą. Schną krócej niż tynki cementowo-wapienne – do dalszych prac można przystąpić już po 7–14 dniach. Ich wadą jest większa podatność na uszkodzenia.

Tynki gipsowe dostępne są również w dwóch wersjach – ręcznej, przeznaczonej do prac na niewielkiej powierzchni, oraz maszynowej – nakłada się je agregatem tynkarskim. Podłoże przeznaczone do tynkowania musi być zagruntowane, aby zbyt szybko nie odciągnęło wody z zaprawy, a elementy stalowe wystające z muru należy pokryć farbą antykorozyjną.

Przygotowanie ścian - gładź tynkarska

Aby uzyskać idealnie gładką powierzchnię, na otynkowaną już ścianę można nałożyć gładź tynkarską. Kupuje się ją w postaci suchej mieszanki, która jest gotowa do użycia po wymieszaniu z wodą lub jako masę gotową do użycia. Na przegrodę nanosi się cienką warstwę gładzi (2–3 mm), po wstępnym stwardnieniu zwilża się powierzchnię, a następnie ostatecznie ją wygładza.

Przygotowanie ścian - suchy tynk

Alternatywnym sposobem na wykończenie ścian jest zastosowanie suchego tynku z płyt gipsowo-kartonowych. Rozwiązanie to pozwala uzyskać idealnie gładką powierzchnię, skrócić prace wykończeniowe i ukryć pod płytami przewody i cienkie rury.

Płyty mocuje się do ścian bezpośrednio na klej lub na stelażu z profili stalowych. W pierwszym przypadku trzeba oczyścić i zagruntować powierzchnię, a wszystkie elementy stalowe stykające się z klejem zabezpieczyć antykorozyjnie. Płyty mocuje się na klej o grubości 1,5–2 cm, nakładany punktowo w postaci placków o średnicy ok. 10 cm, w rozstawie 30–40 cm w pionie i poziomie. Jeżeli podłoże jest nierówne, płyty mocuje się do pasów kierunkowych, utworzonych z pasków płyty (o szerokości minimum 5 cm) i przyklejonych co 60 cm.

W przypadku mocowania płyt do stelaża, najlepiej użyć systemowych profili do ścianek szkieletowych. Mocuje się je do ściany lub do podłogi i sufitu za pomocą wkrętów. Rozstaw słupków powinien wynosić 60 cm. W obu wariantach ostatnim etapem jest wykończenie styków płyt. W tych miejscach przykleja się siatkę zbrojąca, a na nią nakłada szpachlę gipsową. Po przeszlifowaniu uzyskujemy idealnie gładką powierzchnię do wykończenia farbą lub tapetą.

Sposób mocowania płyt g-k na klej
Sposób mocowania płyt g-k na klej
 
Sposób mocowania płyt g-k na pasach kierunkowych
Sposób mocowania płyt g-k na pasach kierunkowych
 
Sposób mocowania płyt g-k na stelażu mocowanym do ściany
Sposób mocowania płyt g-k na stelażu mocowanym do ściany

Uwaga! W pokojach możemy używać płyt zwykłych (białych), natomiast w łazience i kuchni stosujemy produkty o zwiększonej odporności na wilgoć (zielone).

Malowanie
Farby lateksowe są bardziej wytrzymałe na zmywanie i trudniej się brudzą niż produkty emulsyjne i akrylowe
Farby lateksowe są bardziej wytrzymałe na zmywanie i trudniej się brudzą niż produkty emulsyjne i akrylowe (fot. Unicell)

To najczęściej stosowana metoda ostatecznego wykończenia ścian. Wielu inwestorów maluje samodzielnie, co zazwyczaj nie sprawia większych problemów. Wbrew pozorom, do łatwych zadań nie należy natomiast wybór farby. Pod uwagę trzeba bowiem wziąć kilka czynników: warunki użytkowania pomieszczenia, odporność powłoki na zabrudzenia oraz połysk i pożądaną trwałość barwy. Farby dzielą się na trzy zasadnicze grupy:

  • emulsyjne – to produkty najtańsze, charakteryzujące się niewielką odpornością na zmywanie, przeznaczone głównie do pomieszczeń pomocniczych;
  • akrylowe – są nieco droższe, ale zarazem trwalsze; mogą być wykorzystywane w standardowych warunkach użytkowania;
  • lateksowe – są wytrzymałe na zmywanie i trudniej się brudzą, dlatego polecane są do kuchni i łazienek.

Podłoże przeznaczone do malowania musi być gładkie i odkurzone. Aby wyrównać jego chłonność i ułatwić nakładanie farby, trzeba je zagruntować. Prace malarskie należy prowadzić w temperaturze 15– 20°C, przy wilgotności powietrza 60–80% – w takich warunkach farba nie będzie zbyt szybko wysychać, co pozwoli na równomierne jej nakładanie i ewentualne poprawki. Większość produktów po otwarciu opakowania wymaga wymieszania.

Farbę najwygodniej nakładać wałkiem, a do zaaplikowania jej w narożach i trudno dostępnych miejscach najlepiej użyć wąskiego pędzla. Duże powierzchnie można malować pistoletem natryskowym lub agregatem malarskim.

Malowanie rozpoczyna się od sufitu, od nałożenia farby pędzlem wzdłuż styku ze ścianą. Sufit należy malować pasami prostopadłymi do okna. W przypadku ścian farbę trzeba nałożyć w pierwszej kolejności na brzegach i w trudno dostępnych miejscach – przy gniazdkach i łącznikach. Najczęściej nakłada się dwie warstwy emulsji, przy czym drugą można zaaplikować po upływie czasu określonego przez producenta. Większość farb osiąga pełną wytrzymałość na zmywanie po 2–4 tygodniach.

Przed malowaniem podłoże trzeba zagruntować, aby wyrównać jego chłonność i ułatwić nakładanie farby specjalnym preparatem izolującym Użycie wałka pozwala na uzyskanie gładkiej powierzchni bez smug
Przed malowaniem podłoże trzeba zagruntować, aby wyrównać jego chłonność i ułatwić nakładanie farby specjalnym preparatem izolującym (fot. PPG (Dekoral)) Użycie wałka pozwala na uzyskanie gładkiej powierzchni bez smug (fot. Kaem (Hardy))
Tapetowanie
Im cieńszą tapetę wybierzemy, tym bardziej musimy wygładzić podłoże – aby na powierzchni nie było widać ziaren tynku
Im cieńszą tapetę wybierzemy, tym bardziej musimy wygładzić podłoże – aby na powierzchni nie było widać ziaren tynku (fot. Dekorian)

Decydując się na ten sposób wykończenia ścian, możemy wybrać tapetę ozdobną bądź do malowania. Do pierwszej grupy zaliczają się produkty papierowe, gładkie i tłoczone, winylowe i tekstylne. Tapety z włókna szklanego i tzw. raufaza (np. z wiórkami drewna pomiędzy warstwami papieru) wymagają pomalowania farbą akrylową lub lateksową.

Powierzchnia przeznaczona do tapetowania powinna być równa i w miarę gładka – szczególnie w przypadku zastosowania cieńszej tapety, pod którą widoczne będą ziarna podłoża. Produkty papierowe wymagają naniesienia kleju na ich spodnią powierzchnię i odczekania, aż materiał nasiąknie i zmięknie. Z kolei tapety z włókna szklanego i flizelinowe układa się na ścianie pokrytej klejem.

W przypadku zastosowania tapety wzorzystej trzeba zwrócić uwagę na tzw. raport, czyli odległość między powtarzalnym elementem wzoru – nie może być on przesunięty w kolejnych brytach. Aby dobrze dopasować wzory, trzeba zakupić materiał z odpowiednim zapasem.

Uwaga! Po nałożeniu tapety na ścianę trzeba wyrównać powierzchnię i usunąć pęcherze powietrza – można do tego użyć szczotki lub wałka tapeciarskiego.

Okładziny ścienne

Łazienki i kuchnie wykańcza się najczęściej płytkami ceramicznymi. Dzięki nowoczesnym klejom, można je przyklejać do każdego nośnego podłoża, pod warunkiem, że jest stabilne i dobrze zespolone z murem. Zwykłe zaprawy klejowe stosuje się w przypadku sztywnych podłoży tynkarskich i ceramicznych, betonowych i gipsowych oraz w miejscach nienarażonych na duże wahania temperatury.

Mocowanie ich na na płytach OSB czy obudowach kominków wymaga natomiast zastosowania elastycznej zaprawy klejowej, pozwalającej na niewielkie odkształcanie podłoża. Podłoże pod płytki powinno być zagruntowane, a w przypadku układania okładzin wokół wanny i brodzika, nie można zapomnieć o utworzeniu warstwy wodochronnej, w postaci tzw. płynnej folii.

Pozostałe pomieszczenia można wykończyć na wiele innych sposobów. Jednym z tańszych jest ułożenie okładzin w formie paneli z PVC lub MDF, bądź boazerii. Elementy te da się zamontować na każdym, nawet nieotynkowanym podłożu. Ścianę wystarczy oczyścić i przytwierdzić do niej kołkami w poziomie co 40–50 cm drewniane listwy o przekroju 2×3 cm, a prostopadle do nich – za pomocą wkrętów lub specjalnych klamerek – docięte na wymiar panele lub boazerię. Naroża przy podłodze oraz w miejscach styku z sufitem maskuje się listwami w kolorze pokrycia. Boazeria wymaga jeszcze pomalowania lakierem bezbarwnym lub lakierobejcą przeznaczoną do wnętrz.

Do pomieszczenia, w którym chcemy wytłumić hałas, świetnie nadaje się okładzina z korka lub paneli 3D z tworzywa z dodatkiem kwarcowym. Ułożenie jest proste – polega na przymocowaniu do oczyszczonej ściany poszczególnych płyt za pomocą specjalnego kleju.

Panele z fakturą w 3D, pomalowane na dowolny kolor, nie tylko dodadzą wnętrzu oryginalności, ale również zamaskują nierówności ścian Okładziny z kamienia układa się najczęściej bezspoinowo, przy użyciu zaprawy klejowej
Panele z fakturą w 3D, pomalowane na dowolny kolor, nie tylko dodadzą wnętrzu oryginalności, ale również zamaskują nierówności ścian (fot. Plastivan) Okładziny z kamienia układa się najczęściej bezspoinowo, przy użyciu zaprawy klejowej (fot. Remax)

Z kolei w salonie, ale także w holu, bardzo dobrze będą się prezentowały okładziny z kamienia – granitu, marmuru czy piaskowca. Inwestorzy z mniej zasobnym portfelem mogą wybrać okładziny imitujące kamień, wykonane z barwionych mieszanek gipsu i betonu. Zarówno naturalne, jak i sztuczne materiały układa się na odpylonej powierzchni, przeważnie bezspoinowo, na zaprawie klejowej. Niektóre wymagają jeszcze impregnacji, co pozwala ożywić barwę i chronić przed zabrudzeniem.

Norbert Skupiński
fot. otwierająca: Kaem

aktualizacja: 2016-09-28

Dodaj komentarz

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 

Kamień naturalny we wnętrzach

Chyba najbardziej oryginalne i eleganckie są okładziny z kamienia naturalnego. Elementy mogą mieć różną wielkość, kształt i grubość. Ze względu na wysoką cenę i pewne ograniczenia wynikające z właściwości tego materiału, zwykle stosuje się je fragmentarycznie w reprezentacyjnych pomieszczeniach, jak salon czy okolice kominka. Naturalny kamień świetnie będzie wyglądał także w łazience bądź kuchni, pod warunkiem, że wcześniej zostanie właściwie zaimpregnowany.

Najbardziej znane marki
Sucha zabudowa (płyty g-k i g-w) - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Jak uniknąć poobijanych naroży?
Jak uniknąć poobijanych naroży? Naroża ścian to miejsca w których mogą pojawiać się usterki. Najczęściej występują one w ścianach działowych lub przy zabudowywaniu ...
Nowa kolekcja kamieni dekoracyjnych BRUK-BET
Nowa kolekcja kamieni dekoracyjnych BRUK-BET Kamień dekoracyjny stanowi doskonałą alternatywę dla farb, tapet czy tynków strukturalnych. Nowoczesna technologia produkcji pozwala stworzyć ...
Płyta mfp® firmy Pfleiderer - nieograniczone możliwości aranżacji
Płyta mfp® firmy Pfleiderer - nieograniczone możliwości aranżacji Płyta mfp® z racji swoich zalet stanowi jeden z najbardziej uniwersalnych i wartych wykorzystania materiałów dla wystawiennictwa. Takie cechy, ...
Zamknij okno x
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.     
Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego;
- porady budowlane;
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl; - zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
Zapisz się do newslettera
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Newsletter BudujemyDom.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!

Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.

Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim: aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego, porady budowlane, najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl, zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
x