Budujemy Dom
Instalacje / Wentylacja i klimatyzacja / Artykuły

Wentylacja grawitacyjna

Wentylacja grawitacyjna, nazywana też naturalną, funkcjonuje dzięki naturalnemu zjawisku konwekcji, czyli ruchu powietrza wywołanego różnicą jego gęstości i ciśnienia.

Powietrze o wyższej temperaturze, pochodzące z wnętrza domu, ma mniejszą gęstość niż chłodniejsze na zewnątrz, dlatego płynie ku górze. Takiemu ruchowi sprzyjają kominy z pionowymi kanałami wentylacyjnymi: w takich kanałach powstaje tzw. ciąg, który wysysa z domu zanieczyszczone powietrze.

Na miejsce usuniętego musi napłynąć świeże powietrze spoza budynku. Dawniej wystarczały do tego nieszczelne okna i drzwi, obecnie – ze względu na to, że stosuje się okna szczelne – w domach z wentylacją grawitacyjną konieczne jest montowanie nawiewników w ramach okiennych lub w ścianach.

Namiastką wentylacji grawitacyjnej jest wietrzenie pomieszczeń przez otwieranie okien. Jednak ten sposób wymiany powietrza jest niemal zupełnie nieprzewidywalny, nie zapewnia komfortu i może powodować bardzo duże straty ciepła. Dlatego nie należy traktować tego sposobu wietrzenia jako równoważnego wentylacji.

Sposób działania wentylacji grawitacyjnej
Sposób działania wentylacji grawitacyjnej

Wentylacja grawitacyjna jest stosunkowo tania inwestycyjnie. Przytaczany przez jej przeciwników argument, że wybudowanie kominów z kanałami wentylacyjnymi jest kosztowne i kłopotliwe, jest w znacznej mierze przesadzony. Kanały wentylacyjne są dziś budowane nie – tak jak dawniej – z cegieł, lecz z gotowych kształtek. Ponadto do wentylacji nie są wcale potrzebne klasyczne, ciężkie kominy oparte na własnym fundamencie. Zamiast tego można zastosować rury z blachy (gładkie typu spiro) lub z tworzyw sztucznych, ocieplone wełną mineralną i osłonięte płytami gipsowo-kartonowymi.

Wentylacja naturalna jest jednak wbrew pozorom dość kłopotliwa i kosztowna w eksploatacji. Bardzo trudno sterować jej działaniem, a wraz z usuwanym powietrzem z domu ucieka bardzo dużo ciepła.

Grawitacyjna instalacja wentylacyjna nie wymaga zasilania energią elektryczną i choć pracuje nierównomiernie, jest bezawaryjna. Dlatego właśnie przepisy wymagają jej wykonania tam, gdzie najważniejsze jest bezpieczeństwo, np. w kotłowniach z kotłami o otwartej komorze spalania. Kominiarze zalecają też jej wykonanie w miejscach, w których może dojść do wycieku gazu z instalacji (kuchnie, łazienki).

Warunki działania wentylacji grawitacyjnej

Różnica temperatury. Ciąg w kanałach wentylacji naturalnej tworzy się tylko wtedy, gdy temperatura powietrza w domu jest wyższa niż na zewnątrz. Wiosną i latem temperatura na zewnątrz zrównuje się z temperaturą wewnątrz domu, a nawet ją przewyższa, co prowadzi do osłabienia ciągu lub nawet odwrócenia kierunku ruchu powietrza: kanał wywiewny staje się wtedy nawiewnym, a zanieczyszczenia i nieprzyjemne zapachy z kuchni i łazienek, zamiast uchodzić na zewnątrz, trafiają do sąsiednich pomieszczeń.

W cieplejszych porach roku niedostatki wentylacji rekompensujemy sobie, otwierając okna, jednak podczas upałów wpuszczamy w ten sposób do domu gorące powietrze.

Zimą, kiedy różnica temperatury między wnętrzem domu a otoczeniem jest duża, wentylacja grawitacyjna może z kolei powodować zbyt intensywną wymianę powietrza. Zwiększa to znacznie straty ciepła, a ponadto powoduje wyraźne przesuszenie powietrza w domu, gdyż to, które napływa z zewnątrz, jest zwykle bardzo suche.

W typowym domu jednorodzinnym trzeba wymienić na świeże około 200 m³ powietrza w ciągu godziny

Kanały. Siła ciągu w kanałach wentylacyjnych zależy od ich wysokości liczonej od kratki w pomieszczeniu do wylotu nad dachem. Ze względu na niewielką wysokość budynków jednorodzinnych długość kanałów wentylacyjnych jest w nich niewielka, co nie sprzyja sprawności wentylacji – zwłaszcza w łazienkach na poddaszu, które są najintensywniej użytkowane, bo sąsiadują z sypialniami.

Kanały muszą mieć też wystarczająco duże przekroje. Jednak raczej nie wykonuje się kanałów o średnicy mniejszej niż 15 cm (lub o wymiarach 14 x 14 cm), co w domach jednorodzinnych w zupełności wystarcza.

Najlepiej jeśli kanały mają gładkie ścianki, wówczas opory przepływu są mniejsze. Przepływ jest także lepszy, gdy kanały mają przekrój okrągły, a nie kwadratowy. Kanały wentylacyjne powinny być ocieplone, jeśli przechodzą przez nieogrzewane pomieszczenia (strych), bo w wychłodzonych kanałach ciąg słabnie, a nawet ulega odwróceniu.

Nawiewniki ścienneNawiewniki ścienne zapewniają niezbędny dla funkcjonowania wentylacji dopływ świeżego powietrza. Najlepiej jeśli pozwalają na automatyczną regulację intensywności wymiany powietrza (fot. Brevis)

Nawiewniki. Na miejsce powietrza usuwanego musi napływać świeże z zewnątrz i w domu z nowoczesnymi, szczelnymi oknami służą do tego nawiewniki umieszczone w ramach okien (ewentualnie w ścianach). Mogą mieć one przepływ stały lub regulowany. Regulacja ręczna teoretycznie umożliwia ograniczenie zbyt intensywnej wymiany powietrza np. w czasie mrozów, jednak w praktyce mało kto pamięta o zmianie ustawienia nawiewników.

Dlatego produkuje się także nawiewniki automatyczne, które same zamykają się i otwierają, zależnie od zmian temperatury, ciśnienia lub wilgotności powietrza. Gdy np. wilgotność w pomieszczeniu jest wysoka, nawiewniki uchylają się samoczynnie, dzięki czemu wymiana powietrza się zwiększa, a gdy poziom wilgotności spadnie, przymykają się do ustalonej, minimalnej wartości.

 

Jarosław Antkiewicz

aktualizacja: 2009-10-16

Dodaj komentarz

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 

Wentylacja mechaniczna

Ruch powietrza wentylacyjnego – zamiast odbywać się w sposób naturalny – może zostać wymuszony przez wentylatory.
topowe produkty

Jak zamontować klimatyzator przypodłogowy?

Klimatyzacja jako alternatywa dla tradycyjnych rozwiązań ogrzewania domu. Wentylacja, osuszanie i oczyszczanie powietrza dzięki jednemu urządzeniu. Zobacz wszystkie odsłony nowoczesnej klimatyzacji domowej. Szczegółowy montaż klimatyzatora przypodłogowego.
Najbardziej znane marki
Rekuperatory - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Rekuperator NIBE ERS do współpracy z pompą ciepła
Rekuperator NIBE ERS do współpracy z pompą ciepła Inwestorzy indywidualni, decydując się na rozwiązania energooszczędne, coraz częściej myślą o nich jako o sieci współpracujących urządzeń ...
Nowa seria central wentylacyjnych z odzyskiem ciepła Vallox MV
Nowa seria central wentylacyjnych z odzyskiem ciepła Vallox MV Generalny importer produktów Vallox - firma conceptAIR - proponuje nową serię central wentylacyjnych z odzyskiem ciepła Vallox MV.
Nowa automatyka eWind do central Enervent
Nowa automatyka eWind do central Enervent Firma Ensto wprowadziła do oferty nową automatykę dedykowaną do central wentylacyjnych z odzyskiem ciepła.
Zamknij okno x
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.     
Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego;
- porady budowlane;
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl; - zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
Zapisz się do newslettera
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Newsletter BudujemyDom.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!

Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.

Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim: aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego, porady budowlane, najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl, zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
x