Budujemy Dom

Własna oczyszczalnia ścieków

Przydomowa oczyszczalnia ścieków to jedno z dwóch rozwiązań w sytuacji, gdy nie ma możliwości odprowadzania ścieków do zewnętrznej sieci kanalizacyjnej. Pierwsze z nich to szambo, czyli gromadzenie ścieków w bezodpływowym zbiorniku, drugie to własna oczyszczalnia. Zdecydowanie więcej zalet ma to drugie rozwiązanie.

Wymagane minimalne odległości od osadnika gnilnego
Wymagane minimalne odległości od osadnika gnilnego.
Osadnik gnilny
 Osadnik gnilny (fot. JPR System)

Korzystanie z szamba jest uciążliwe i kosztowne, ponieważ konieczne jest częste, średnio co 2 tygodnie, opróżnianie zbiornika. Aby ścieki nie zaczęły fermentować i nie wydzielał się metan, nie powinny one przebywać w zbiorniku dłużej niż 10-14 dni.

Musimy więc pamiętać o tym, by w odpowiednim czasie zamówić wóz asenizacyjny, być w tym czasie w domu i za wywóz nieczystości zapłacić. „Codzienna” eksploatacja oczyszczalni natomiast ogranicza się tylko do usuwania co 2-3 lata osadów powstających w instalacji.

Na oczyszczalnie przydomowe (o przepustowości do 7,5 m³ na dobę) nie jest wymagane pozwolenie – wystarczy zamiar budowy zgłosić w urzędzie gminy. Może jednak okazać się, że miejscowy plan zagospodarowania terenu nie dopuszcza wykonania oczyszczalni.

Przeszkodą może być również okresowe zalewanie terenu oraz zbyt mała powierzchnia działki (wymagana minimalna odległość drenażu od najbliższego ujęcia wody własnego lub sąsiada).

Decydując się na własną oczyszczalnię, warto zapytać w gminie czy nie przydziela dotacji na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków.

Oczyszczalnia „neutralizuje” ścieki do postaci, w której można je bez szkody dla środowiska odprowadzić do odbiornika (gleby lub rzeki, czy jeziora). Ponieważ jednak dom nad rzeką czy jeziorem to rzadkość, więc w praktyce oczyszczone ścieki rozprowadza się w odpowiednio chłonnym gruncie, za pośrednictwem drenażu rozsączającego lub studni chłonnej.

Planując budowę oczyszczalni należy wybrać taką firmę, która nie tylko zaoferuje kompletne urządzenie, ale też wykona projekt, pomoże załatwić formalności i zbuduje oczyszczalnię.

Dobrze usytuowana

Lokalizacja przydomowej oczyszczalni ścieków powinna uwzględniać minimalne odległości od różnych obiektów i wód gruntowych:

Elementy zagospodarowania lub zabudowy terenu Odległość w metrach od
osadnika drenażu
Granica posesji lub droga 2 m 2 m
Dom mieszkalny brak norm 5 m
Studnia – ujęcie wody pitnej 15 m 30 m
Wody gruntowe brak norm 1,5 m
Rurociągi z gazem, wodą 1,5 m 1,5 m
Kable elektryczne 0,8 m 0,8 m
Drzewa i krzewy brak norm 3,0 m

Oczyszczalnia, ale jaka?

Drenaż rozsączający
 Drenaż rozsączający:
a- schemat
b- przekrój przez drenaż
c- widok z góry
Typowo ułożony drenaż rozsączający
 Typowo ułożony drenaż rozsączający (fot. Nevexpol)

W oczyszczalniach przydomowych ścieki oczyszcza się w sposób beztlenowy i tlenowy. Pierwszy etap – beztlenowy – odbywa się w osadniku gnilnym, drugi – tlenowy – dobiera się indywidualnie. Dobór metody uzależniony jest od wielkości działki, poziomu wód gruntowych, przepuszczalności gleby oraz dostępności otwartych cieków wodnych, np. rzeki czy jeziora.

Powierzchnia działki jest "wykorzystywana" przez drenaż rozsączający, filtr piaskowy oraz oczyszczalnię hydroponiczną. Alternatywą są oczyszczalnie ścieków z osadem czynnym lub ze złożem biologicznym.

Nie potrzebują dużej powierzchni, gdyż proces oczyszczania odbywa się nie w gruncie, ale w odpowiednio skonstruowanych zbiornikach. Wadą są wyższe koszty inwestycyjne i eksploatacyjne związane z zużywaniem przez oczyszczalnię energii elektrycznej.

Wybór metody zależy m.in. od wielkość działki, ilości i stopnia zanieczyszczenia produkowanych ścieków, gęstości zabudowy, odległości od ujęcia wody oraz od kwoty, jaką możemy przeznaczyć na budowę oczyszczalni.

W większości oczyszczalni wstępnym etapem jest oddzielenie części stałych. Cząstki cięższe opadają na dno i ulegają fermentacji, lżejsze zaś (głównie tłuszcze) tworzą na powierzchni kożuch. To wstępne oczyszczanie odbywa się w osadniku gnilnym, z którego ścieki przepływają do pozostałych urządzeń.

Aby uniknąć przechodzenia zanieczyszczeń do dalszych części oczyszczalni, odpływ zaopatruje się w filtr. Osad i kożuch trzeba co jakiś czas usuwać, filtr – czyścić. Dalsze ich losy zależą od rodzaju oczyszczalni.

Drenaż rozsączający

TO najtańszy, najpowszechniej stosowany, ale najmniej skuteczny sposób oczyszczania ścieków. Wstępnie oczyszczone ścieki przepływają do systemu ceramicznych rur z otworami, ułożonych na warstwie żwiru. Następnie spływają do żwiru i do gruntu. Tę metodę można stosować tylko na gruntach przepuszczalnych i tylko pod warunkiem, że odległość rur drenarskich od lustra wody gruntowej nie jest mniejsza niż 1,5 m. Grunt nie może być jednak zbyt przepuszczalny, bo za szybko przesączające się przez niego ścieki nie zostaną odpowiednio oczyszczone.

Drenaż z filtrem piaskowym

Filtr piaskowy działa podobnie jak drenaż rozsączający, ale stosuje się go na gruncie nieprzepuszczalnym (gliniastym lub ilastym). Rury układa się w warstwie piasku. Ścieki przepływają przez niego pionowo, a następnie zbierane są oddzielnym drenem i oczyszczone odprowadzane do wód powierzchniowych.

Przekrój podłużny przez filtr piaskowy
 Przekrój podłużny przez filtr piaskowy


Oczyszczalnia hydroponiczna

Schemat oczyszczalni gruntowo-korzeniowej
 Schemat oczyszczalni gruntowo-korzeniowej
Oczyszczalnia z osadem czynnym
 Oczyszczalnia z osadem czynnym (fot. Roth Polska)
Schemat oczyszczalni ze złożem biologicznym: z lewej osadnik gnilny, z prawej - złoże biologiczne
Schemat oczyszczalni ze złożem biologicznym: z lewej osadnik gnilny, z prawej - złoże biologiczne (fot. Ekofinn-Pol)

To inaczej metoda gruntowo-korzeniowa. Obszar, po którym rozprowadza się wstępnie oczyszczone ścieki, obsadzony jest trzciną lub wierzbą. Systemy korzeniowe tych roślin w okresie wegetacji wchłaniają i neutralizuja całość zanieczyszczeń. Dla czteroosobowej rodziny wystarczy przeznaczyć na taką oczyszczalnię ok. 20–30 m² działki. Jest to najbardziej naturalny sposób oczyszczania ścieków.

Oczyszczalnia biologiczna

Tu proces rozkładania ścieków przebiega nie w ziemi, a w zamkniętej komorze. W metodzie tej niezbędny jest prąd elektryczny (napięcie 230 V) zasilający system napowietrzania, pompę tłoczącą ścieki i automatykę. Doczyszczanie ścieków odbywa się albo na tzw. osadzie czynnym, albo na złożu biologicznym.

Osad czynny tworzą specjalne szczepy bakterii i pierwotniaków, które odżywiają się ściekami i w ten sposób rozkładają znajdujące się w nich zanieczyszczenia.

Złożem biologicznym jest kruszywo lub kształtki z tworzyw sztucznych, wypełniające zbiornik. Takie złoże jest mniej wrażliwe na zmiany ilości ścieków w ciągu dnia, a nawet kilkudniowy całkowity ich brak. Zazwyczaj oczyszczalnia biologiczna ma osadnik wtórny, często w tej samej obudowie, co złoże lub osad.

Obie metody są zdecydowanie droższe od drenażu czy oczyszczalni roślinnej, ale ich wysoka skuteczność pozwala oczyszczone ścieki odprowadzać nie tylko do gruntu, lecz także do wód powierzchniowych.

Więcej za niż przeciw

Budowa szamba jest tańsza niż przydomowej oczyszczalni ścieków. Jednak szambo jest drogie w eksploatacji, ponieważ wymaga częstego opróżniania. Przydomowa oczyszczalnia natomiast wymaga 2 razy większych nakładów inwestycyjnych, ale jest dużo tańsza w eksploatacji. Tylko raz na mniej więcej 2 lata płacimy za wywóz osadu (ok. 200 zł).

Natomiast roczny kosz t wywozu nieczystości (średnio co 2 tygodnie) to min 2,5 tys. zł. Biorąc pod uwagę te różnice można łatwo wyliczyć, że koszt budowy oczyszczalni zwróci się już w ciągu kilku lat. Dodatkowo, jeśli zdecydujemy się na oczyszczalnią hydroponiczną, jej bujna roślinność uatrakcyjni naszą działkę .

O ścieki trzeba dbać

Domowe ścieki trafiają do osadnika gnilnego, gdzie dzięki znajdującym się tam bakteriom ulegają rozkładowi. Jeżeli będą zawierały zbyt dużo związków chemicznych: proszku do prania, płynu do mycia naczyń, preparatów wybielających i dezynfekujących (zawierających chlor), a mało organicznych, bakterie nie będą miały czym się żywić i zginą. Dlatego mając własną oczyszczalnię ścieków warto ograniczać stosowanie wszelkich preparatów chemicznych.

 

Joanna Dąbrowska

aktualizacja: 2013-01-25

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

Dziękuję za odpowiedż.Testuję to na działce rekreacyjnej.Na razie nic się nie zapada ani nie zapycha,a minęły trzy lata.

nydar1957

20 Gru 2011, 17:08




W Twoim przypadku należałoby zastosować:
1. Osadnik gnilny wstępny - objętość ok. 2m3
2. Złoże torfowe o powierzchni minimum 12m2 i wysokości 1m
3. Zapewnienie rozsączania na całej powierzchni złoża

Ponadto należy zgłosić do starostwa zamiar budowy takiego układu (złożyć zgłoszenie zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków z załączonym opisem oczyszczalni). Jeżeli starostwo przez okres 30 dni nie udzieli odpowiedzi odmownej to jest to równoznaczne z akceptacją zgłoszenia.

Jeżeli chodzi o skuteczność oczyszczania w stosunku do rozwiązań marketowych - trudno jednoznacznie odpowiedzieć na Twoje pytanie, gdyż zależy ono od dokładności wykonania (montażu) takiej oczyszczalni. Markety oferują pewne zestawy do samodzielnego montażu, które nie zawierają wszystkich elementów potrzebnych do budowy oczyszczalni (np. żwir, kamień itp.), dlatego trudno tu mówić o jakiejkolwiek skuteczności.

Jeżeli prawidłowo wykonasz oczyszczalnię (tzn. spełnisz powyższe warunki) a do tego zapewnisz równomierne zraszanie złoża torfowego (np. przy pomocy pompy) to skuteczność oczyszczania powinna być lepsza od oczyszczalni z Castoramy.

Co do zagrożeń związanych z realizacją oczyszczalni wg Twojego pomysłu, do najistotniejszych należą:
1. Nieprzewidywalny okres działania (trwałość) takiej oczyszczalni - po jakimś czasie może zajść konieczność częściowej lub całkowitej wymiany torfu
2. Objętość torfu może się z czasem zmniejszać, co spowoduje osiadanie terenu i układu rozsączania powodując przy tym zakłócenie jego pracy

Biopreparaty

18 Gru 2011, 14:31

Poziom wody gruntowej to ok.4m.Grunt piaskowy bardzo dobrze przepuszczalny.Rodzina czteroosobowa.Moje pytanie,to jakiej powierzchni powinno być złoże i czy na takie rozwiązanie potrzeba pozwolenia od gminy.Zastanawiam się również nad skutecznością oczyszczania ścieków,czy jest porównywalna ,czy może lepsza od oczyszczalni z Castoramy.

nydar1957

11 Gru 2011, 09:27

Pokaż wszystkie komentarze Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl
Najbardziej znane marki
Oczyszczalnie ścieków
Odwodnienia i drenaż
Zapraszamy do Bydgoszczy na XXII Targi WOD-KAN
Zapraszamy do Bydgoszczy na XXII Targi WOD-KAN W dniach 20-22 maja 2014 r. zapraszamy do Bydgoszczy na XXII Targi WOD-KAN - największą w Polsce wystawę przeznaczoną dla branży wodociągowo-kanalizacyjnej. ...
System rur Kistal
System rur Kistal Kistal to system składający się z rur wykonanych ze stali węglowej i nierdzewnej firmy Kisan. Ten nowoczesny produkt oparty jest na systemie ...
Nicoll Polska zaprasza na Budmę
Nicoll Polska zaprasza na Budmę Nicoll Polska - producent systemów kanalizacyjnych i sanitarnych z tworzyw sztucznych - serdecznie zaprasza na Targi Budma 2014 do Poznania. ...
Newsletter BudujemyDom.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 50 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.
Dlaczego warto się zapisać?
Aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego, porady budowlane, najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl, zapowiedź tematu tygodnia oraz raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
x

Zamknij okno x
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej. Do rozdania mamy 50 egzemplarzy. Ty otrzymasz jeden z nich całkowicie za darmo.     
Dlaczego warto się zapisać?
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego;
- porady budowlane;
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl;
- zapowiedź tematu tygodnia oraz raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
Zapisz się do newslettera
Klub Budujących Dom


Wymień się doświadczeniami i informacjami z innymi czytelnikiami budującymi własny dom

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze
  •  
    Vademecum Domu Energooszczędnego
  •  
    ABC Budowania
  •  
    Dom Polski
  •  
    Wnętrza
Wydanie tabletowe