Budujemy Dom
Instalacje / Woda i kanalizacja / Artykuły

Remont instalacji kanalizacyjnej i wodociągowej

Na kompleksową wymianę instalacji wodno-kanalizacyjnej decydujemy się najczęściej przy okazji poważniejszego remontu domu. W przypadku pojawienia się przecieków bądź niewielkiej rozbudowy, związanej z podłączeniem dodatkowego urządzenia sanitarnego, prace ograniczą się do ingerencji we fragment instalacji.

Remont instalacji kanalizacyjnej i wodociągowej

Podejmując się kompleksowej wymiany instalacji wod.-kan., powinniśmy w pierwszej kolejności zaplanować lokalizację umywalki, wanny, sedesu czy zlewozmywaka. Należy również przewidzieć punkt wyprowadzenia wody i odprowadzenia ścieków z pralki i zmywarki. Przy okazji remontu możemy zadbać o poprawę jakości wody. Gdy nie jest wystarczająco dobra, warto rozważyć zamontowanie urządzeń uzdatniających – filtrów, zmiękczacza albo odżelaziacza. Co wpłynie także na zwiększenie trwałości armatury i sprzętu AGD podłączonego do wodociągu.

ROZPLANOWANIE INSTALACJI

Przed rozpoczęciem prac, trzeba wybrać urządzenia sanitarne, baterie, zakupić przewidziane do zamontowania wyposażenie. Unikniemy dzięki temu późniejszych przeróbek instalacji. Po wstępnym rozmieszczeniu wyposażenia sprawdźmy, jaką drogą można poprowadzić instalacje od stałych punktów zasilania w wodę i odprowadzenia ścieków. Jako punkt odniesienia przyjmujemy z reguły pion kanalizacyjny, gdyż zmiana jego położenia – zwłaszcza w domach niepodpiwniczonych – może być niemożliwa.

Pion wyprowadzony ponad dach służy też odpowietrzaniu instalacji i jego przestawienie wymagałoby przeróbek w pokryciu dachowym. Koniecznie musimy sprawdzić, czy projektowane rozmieszczenie przyborów pozwoli na uzyskanie wymaganego nachylenia rur w kierunku pionu (około 2%) i czy odprowadzenia nie będą zbyt długie (ponad 3 m).

Jeśli nie da się spełnić tych wymagań, alternatywnym rozwiązaniem może być zamontowanie kompaktowego urządzenia przetłaczającego ścieki. W instalacji wodociągowej rury możemy prowadzić dowolną, ale jak najkrótszą drogą, bez zbędnych załamań. Dobrze, żeby miały stały spadek, umożliwiający w razie potrzeby opróżnienie z wody (szczególnie w domach letniskowych, pozbawionych zimą ogrzewania).

Po zaplanowaniu położenia przyborów sanitarnych sprawdźmy, jak można poprowadzić instalację do pionu kanalizacyjnego.
Po zaplanowaniu położenia przyborów sanitarnych sprawdźmy, jak można poprowadzić instalację do pionu kanalizacyjnego.

ZACZYNAMY OD KANALIZACJI

Prace przy wymianie instalacji kanalizacyjnej rozpoczynamy od usunięcia starych rur, aż do punktu ich przyłączenia do odprowadzenia ścieków. Stare instalacje montowano z rur żeliwnych łączonych kielichowo, z uszczelnieniem nasmołowanym sznurem i zaprawą cementową. Ich demontaż może stwarzać problemy, zwłaszcza przy rozbiórce pionu wyprowadzonego ponad dach. Jeżeli nie ma dostępu do jego zakończenia schowanego w kominie, musimy przeciąć rurę w miejscu umożliwiającym podłączenie nowej instalacji, a stara rura pozostanie jako odpowietrzenie.

Jeśli połączenia kielichowe nie dają się rozłączyć lub rury są zamurowane w stropie czy ścianach – pozostaje rozbić je młotem. Żeliwo jest kruche i pęka przy uderzeniu. Bruzdy i przekucia po starych rurach można wykorzystać do poprowadzenia nowej instalacji. Zewnętrzna średnica rur żeliwnych jest większa, niż używanych obecnie rur tworzywowych o tym samym wymiarze nominalnym, nie będzie więc problemu z wprowadzeniem nowego orurowania.

Niekiedy, ze względu na zmieniony przebieg instalacji, konieczne jest wykonanie przekuć przez ściany i stropy. Przed kuciem należy sprawdzić, czy otwór nie wypadnie w miejscu belki nośnej albo zbrojenia. Powinien być na tyle duży, aby rura zmieściła się w nim z 2–3 cm luzem. Ułatwi to dopasowanie poszczególnych odcinków instalacji i zapobiegnie naprężeniom, gdy rurę zbyt ciasno osadzimy w otworze.

GDZIE JAKIE RURY?

W nowych, wewnętrznych instalacjach kanalizacyjnych, wykorzystujemy wyłącznie rury plastikowe z polichlorku winylu – PVC lub polipropylenu – PP. Odcinki i kształtki łączone są kielichowo z uszczelką wargową. Średnice rur muszą być dostosowane do podłączonych do nich przyborów sanitarnych i ilości odprowadzanych ścieków. W instalacjach domowych rury kanalizacyjne powinny mieć średnicę nie mniejszą niż:

  • 110 mm, gdy przeznaczone są do układania pionów i odprowadzania ścieków z misek ustępowych;
  • 75 mm, kiedy montowane są jako piony, które nie odprowadzają ścieków z sedesów;
  • 50 mm, gdy służą do wykonywania odgałęzień do umywalek, wanien, brodzików, zlewozmywaków;
  • 40 mm, dla krótkich podłączeń do pojedynczych umywalek, brodzików;
  • 32 mm – bardzo krótkie podłączenia bezpośrednio do syfonów umywalkowych.

Oprócz rur, przy zakładaniu instalacji kanalizacyjnej wykorzystuje się bogaty asortyment trójników, kolan stałych i nastawnych oraz dodatkowe akcesoria: złączki rewizyjne, napowietrzacze, giętkie rury przyłączeniowe.

Plastikowe rury kanalizacyjne (tu z polipropylenu) mogą mieć średnice od 32 do 110 mm.
Plastikowe rury kanalizacyjne (tu z polipropylenu) mogą mieć średnice od 32 do 110 mm. fot. Pipelife

UKŁADANIE KANALIZACJI

Najłatwiej przebieg instalacji wyznaczyć poprzez wstępny montaż odcinków i odgałęzień. W tym celu z kielichów rur wyjmujemy uszczelki, co ułatwi składanie i rozkładanie połączeń. Należy przestrzegać zasady zachowania przynajmniej 2% nachylenia w kierunku odpływu (spadek 2 cm na długości 1 m) i prowadzenia instalacji z jak najmniejszą liczbą załamań.

W pierwszej kolejności składamy elementy pionów i odcinki o dużej średnicy, odprowadzające ścieki z misek ustępowych. Na rynku mamy 3 typy sedesów, które różnią się właśnie sposobem podłączenia do kanalizacji. Przy bezpośrednim odprowadzeniu ścieków przez strop (głównie w domach podpiwniczonych), podłączamy sedes z odpływem skierowanym ku dołowi (tzw. warszawski), natomiast przy odprowadzeniu rurą zewnętrzną – sedes uniwersalny z wyprowadzeniem poziomo ku tyłowi.

Miska ustępowa z odpływem poziomym (poznańskim).
Miska ustępowa z odpływem poziomym (poznańskim). fot. Koło

Popularne są też miski podwieszane – w ich przypadku najpierw mocujemy stelaż sanitarny z odcinkiem rury przyłączeniowej. Rury systemu kanalizacyjnego, ze względu na duże średnice, prowadzimy najczęściej po wierzchu ściany, za ekranami maskującymi albo w ściance instalacyjnej. Jedynie cieńsze rury, odprowadzające ścieki np. z umywalek, umieszczamy w bruzdach przykrytych tynkiem. Rury odpływowe układa się również pod pokryciem podłogowym. Powinny być wówczas przykryte warstwą jastrychu o grubości przynajmniej 4 cm i owinięte elastyczną osłoną, np. z pianki polietylenowej.

Łuki o kącie załamania 90°, zwłaszcza w miejscach trudno dostępnych, zaleca się formować z dwóch kolan o kącie załamania 45°. W żadnym razie nie może występować w instalacji zmniejszenie średnicy rury w kierunku odpływu.

MONTAŻ NA GOTOWO

Po ustaleniu przebiegu instalacji, demontujemy prowizoryczne połączenia i w kielichach umieszczamy uszczelki. Montaż ostateczny rozpoczynamy od punktu połączenia instalacji z odprowadzeniem do sieci zewnętrznej. Jeśli tę ostatnią wykonano z rur żeliwnych, musimy zaopatrzyć się w specjalny łącznik – traper pozwalający na połączenie rury tworzywowej z żeliwnym kielichem. Przed jego założeniem należy oczyścić wnętrze kielicha, a w przypadku wystąpienia głębokich wżerów korozyjnych, wyrównać je żywiczną masą wypełniającą.

Montaż rur kanalizacyjnych polega na wciśnięciu tzw. bosego końca rury czy kształtki w kielich drugiego elementu. Przed połączeniem, wnętrze uszczelki i koniec rury smarujemy płynem poślizgowym. Rury, które wymagały skrócenia, powinniśmy sfazować pod kątem 30°. Odcinki rur trzeba przymocować do podłoża za pomocą specjalnych obejm – w pionie co 3 m i w pobliżu trójników, w poziomie co 1,5 m oraz przy odpływach z przyborów sanitarnych. Kontrola szczelności instalacji kanalizacyjnej jest trudna i w praktyce zakłada się, że nie wystąpią żadne przecieki. Niemniej, przed zakryciem rur kanalizacyjnych, warto przeprowadzić próbę odprowadzenia wody z poszczególnych przyborów.

WYMIANA INSTALACJI WODNEJ

Wymieniając instalację wodociągową, nie musimy usuwać starych rur. Te przebiegające pod tynkiem pozostawiamy, jeśli nie kolidują z przebiegiem nowych. Rury wodociągowe – tak do wody ciepłej, jak i zimnej – mają niewielką średnicę (16–20 mm). Można je ukryć w bruzdach wykutych w ścianie, poprowadzić pod pokryciem podłogowym lub, razem z rurami kanalizacyjnymi, osłonić ekranem.

W remontowanych instalacjach, rury rozprowadza się na ogół w systemie trójnikowym – od pionu odchodzi połączone z nim trójnikiem odgałęzienie poziome, a od niego kolejne trójniki doprowadzają wodę np. do baterii. W domach podpiwniczonych, przy doprowadzeniu wody na parter, rury można układać w systemie rozdzielaczowym. Połączenia do przyborów prowadzi się wówczas przez strop, z centralnego rozdzielacza, zlokalizowanego w pobliżu źródła wody.

Instalacja wodna rozprowadzona w systemie trójnikowym
Instalacja wodna rozprowadzona w systemie rozdzielaczowym
Instalacja wodna rozprowadzona w systemie trójnikowym (a) i rozdzielaczowym (b).

Prace przy wymianie instalacji wodociągowej rozpoczynamy od wytyczenia jej przebiegu między punktami odbioru i źródłem zasilania – hydroforem, wodomierzem, podgrzewaczem bądź rozdzielaczem. Ta odległość powinna być jak najkrótsza, aby nie powodować nadmiernych spadków ciśnienia. Średnice rur mogą być mniejsze od tych w starej instalacji, gdyż rury tworzywowe, w porównaniu ze stalowymi, mają dużo mniejsze opory przepływu. Można przyjąć, że wystarczająca będzie średnica 20–25 mm dla pionów i doprowadzenia do rozdzielacza oraz 16 mm przy doprowadzeniu wody do maksymalnie 3–4 zaworów.

Trzeba jednak pamiętać, że w przypadku rur warstwowych PEX-ALPE, znaczne zwężenie średnicy rur, a więc i duże opory przepływu, powodują złączki. Jeżeli ciśnienie wody w wodociągu jest słabe, należy to uwzględnić. Warstwowe rury PEX dobrze sprawdzą się w systemie rozdzielaczowym bądź przy układaniu instalacji na wierzchu lub w kanałach instalacyjnych. Jeśli niezbędne będzie wykonanie licznych ciasnych załamań, lepiej zastosować rury polipropylenowe PP ze zgrzewanymi kolankami.

MOCOWANIE RUR

Rury prowadzone w kanałach instalacyjnych i na wierzchu mocujemy do ściany sprężystymi obejmami co 1 m. Najlepiej stosować obejmy podwójne, co pozwoli na równoległe prowadzenie rur do ciepłej i zimnej wody. Jeśli rury będą ukryte w ścianie, to przed zamontowaniem należy nałożyć na nie koszulki ochronne (karbowane rury typu peszel), które umożliwią swobodne wydłużanie się instalacji przy zmianach temperatury. Poza tym rury powinniśmy pokryć otuliną izolującą cieplnie. W przypadku ciepłej wody spowolni ona jej wychładzanie. Z kolei na rurach wody zimnej cienka otulina zapobiegnie wykraplaniu się na ściankach wilgoci z powietrza (woda wodociągowa ma ok. 10°C).

Elastyczna izolacja rur. Dzięki niej unikniemy kondensacji wilgoci na powierzchni rur z zimną wodą i strat energii w instalacji wody ciepłej
Elastyczna izolacja rur. Dzięki niej unikniemy kondensacji wilgoci na powierzchni rur z zimną wodą i strat energii w instalacji wody ciepłej. fot. Armacell

Niezależnie od rodzaju rur, wyprowadzenia do podłączenia baterii czerpalnych mają być zawsze zakończone kolanem ustalonym, przytwierdzonym do podłoża. Przy wyprowadzaniu podejść do baterii istotne jest też zachowanie wymaganego rozstawu rur ciepłej i zimnej wody, a także umieszczenie ich na jednym poziomie i odpowiedniej głębokości względem lica ściany. Jest to szczególnie ważne, gdy zaplanowano baterie naścienne, które mają określoną długość i rozstaw końcówek przyłączeniowych. Montaż takiego podłączenia ułatwi zastosowanie mocowanej do ściany konsoli przyłączeniowej.

KONTROLA SZCZELNOŚCI

Po zmontowaniu instalacji wodociągowej należy przeprowadzić próbę szczelności. Wszystkie wyloty przyłączeniowe zamykamy specjalnymi korkami i powoli napełniamy instalację wodą, jednocześnie ją odpowietrzając. Przy prawidłowo przeprowadzonej próbie szczelności, ciśnienie w układzie powinno być o 50% wyższe od występującego podczas jego eksploatacji. Zwiększenie ciśnienia wymaga jednak specjalnej pompki. W praktyce wystarczy obserwacja, czy nie pojawią się wycieki.

WCIĘCIA W STARĄ INSTALACJĘ

Rury z tworzywa wypierają stalowe, bo są od nich lżejsze, łatwiejsze w montażu, odporne na korozję
Rury z tworzywa wypierają stalowe, bo są od nich lżejsze, łatwiejsze w montażu, odporne na korozję. fot. Pipelife

Jeżeli decydujemy się na częściową modyfikację instalacji wod.-kan., polegającą na wymianie jej fragmentu bądź miejscowej rozbudowie, musimy zdemontować odcinek starego orurowania i wstawić nowy. Przy naprawie można wykorzystać rury z innych materiałów, niż zastosowano poprzednio, ale żeby dopasować połączenia – nieodzowne są specjalne złączki.

RURY KANALIZACYJNE

W instalacji kanalizacyjnej z rur żeliwnych, wstawienie nowego trójnika czy wymiana rury są dość trudne, gdyż współczesne rury tworzywowe nie pasują do starego systemu. Po wycięciu fragmentu instalacji, trzeba użyć specjalnych elementów, łączących rurę żeliwną z tworzywową (traperów, mufek). Należy też zadbać o stabilne zamocowanie rur do podłoża.

Rury tworzywowe można niekiedy rozdzielić na połączeniach kielichowych i wstawić w zbudowaną z nich instalację nowe elementy. Zazwyczaj konieczne jest jednak wycięcie kawałka instalacji i wykorzystanie mufki, łączącej bose końce starego i nowego fragmentu. Jeżeli podczas prac rozłączymy połączenie kielichowe, zwróćmy uwagę na uszczelkę. W starych rurach PVC stosowane były uszczelki o przekroju okrągłym, obecnie używa się uszczelek wargowych, dostosowanych do rowka prostokątnego.

RURY WODOCIĄGOWE

Wcinka w wodociągową rurę stalową wymaga dostępu do dwóch złączy gwintowych na końcach modernizowanego odcinka. Jeśli nie ma tam złączki rozbieralnej – śrubunku – rurę przecina się (szlifierką kątową, piłką do metalu) i wykręca z obu połączeń gwintowanych. Wstawienie nowej, stalowej rury z trójnikiem do rozbudowania instalacji wymaga śrubunku łączącego ją ze starym systemem. Gwint złączek trzeba dokładnie oczyścić, a do uszczelnienia zastosować pakuły pokryte pastą do połączeń hydraulicznych.

Oczywiście, wymieniany odcinek możemy zrobić z innych rur (polipropylenowych PP, polietylenowych PE, warstwowych PEX-Al-PE, PVC), wykorzystując do połączenia złączki zaciskowe, zgrzewane lub klejone, zakończone gwintem o odpowiedniej średnicy. Nie wolno natomiast łączyć miedzi ze stalą, bo rury stalowe będą szybko korodować.

W instalacjach z rur tworzywowych i miedzianych, wykonanie wcinki czy wymiana uszkodzonego odcinka jest znacznie prostsza. Praktycznie w dowolnym miejscu możemy wyciąć fragment instalacji i wstawić trójnik, bądź nową rurę.

Cezary Jankowski
fot. otwierająca: Pipelife

aktualizacja: 2016-09-27

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

przydatne informacje.

Gość: mm

20 Sty 2012, 13:58

Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl
Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 

Niskie ciśnienie ciepłej wody w łazience. Co zrobić?

W jednej z łazienek mam zbyt niskie ciśnienie wody – mimo tego, że w zbiorniku hydroforowym utrzymuje się ciśnienie 3–3,5 bara. Szczególnie słaby wypływ jest przy korzystaniu z ciepłej wody, gdy równocześnie otworzy się kran w kuchni. Co może powodować taką niedogodność?

topowe produkty

EKOPOL - oczyszczalnie biologiczne BIO-HYBRYDA

Oczyszczalnia biologiczna BIO-HYBRYDA pracuje na pięciokomorowym, przepływowym zbiorniku wyposażonym w rotujące złoże biologiczne i osad czynny, napowietrzane poprzez dyfuzor drobnopęcherzykowy i dmuchawę. Dzięki zastosowanej technologii w zbiorniku zachodzą obie fazy oczyszczania: tlenowa i beztlenowa, co sprawia, że skuteczność oczyszczalni jest bardzo wysoka, 97% sprawności.
Najbardziej znane marki
Oczyszczalnie ścieków - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Odwodnienia i drenaż - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Hydropath poleca: Uzdatniacz wody HydroFLOW S38
Hydropath poleca: Uzdatniacz wody HydroFLOW S38 Urządzenia pod nazwą HydroFLOW, produkowane w Wielkiej Brytanii, umożliwiają zabezpieczenie nowoczesnych instalacji przygotowywania i dystrybucji ...
Pomporozdrabniacz Minilift F firmy KESSEL
Pomporozdrabniacz Minilift F firmy KESSEL Gotowe do podłączenia urządzenie Minilift F przeznaczone jest do odprowadzania ścieków z jednej toalety, w pomieszczeniach znajdujących ...
AQUAPHOR na targach AQUATECH w Amsterdamie
AQUAPHOR na targach AQUATECH w Amsterdamie W dniach 3-6 listopada 2015 firma AQUAPHOR uczestniczyła jako wystawca w targach AQUATECH w Amsterdamie (Holandia), gdzie prezentowała swoje ...
Zamknij okno x
Newsletter
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe
informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!
Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.     
Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego;
- porady budowlane;
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl; - zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
Zapisz się do newslettera
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Newsletter BudujemyDom.pl
Zapisz się do naszego bezpłatnego newslettera i otrzymuj najświeższe informacje prosto na Twoją skrzynkę e-mailową.
Miesięcznik Budujemy Dom - wersja elektroniczna gratis!

Zapisz się na bezpłatny newsletter BudujemyDom.pl, a otrzymasz najnowszy numer miesięcznika Budujemy Dom w wersji elektronicznej.

Dlaczego warto się zapisać?
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany na swój email, a w nim: aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego, porady budowlane, najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl, zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie w pełnej wersji.
x