Budujemy Dom
Instalacje / Woda i kanalizacja / Artykuły

Odprowadzamy ścieki z domu - szambo czy oczyszczalnia?

W każdym domu powstają ścieki, które musimy gdzieś odprowadzić. Są na to trzy zasadnicze sposoby: kanalizacja zbiorcza, szambo (zbiornik bezodpływowy) i przydomowa oczyszczalnia ścieków.

Odprowadzamy ścieki z domu - szambo czy oczyszczalnia?

Podobnie jak w przypadku wodociągu, warto skorzystać z odprowadzenia zbiorczego, jeżeli tylko mamy taką możliwość. Opłaty eksploatacyjne są umiarkowane, w każdym razie znacznie niższe niż w przypadku szamba, a nie musimy się o nic martwić, nie mają też znaczenia warunki panujące na działce ani jej wielkość.

Odprowadzamy wodę z domu - szambo

Drugi wariant – szambo – to rozwiązanie wprawdzie tanie na etapie inwestycji, ale drogie w użytkowaniu. Jego lokalizacja powinna spełniać ściśle określone warunki. Szambo o pojemności do 10 m3 musi znaleźć się w odległości nie mniejszej niż:

  • 15 m od studni;
  • 2 m od granicy działki lub drogi;
  • 5 m od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (nie dotyczy to np. garażu i kotłowni).

Ponadto miejsce nie może być narażone na zalanie, nie może to być więc np. obniżenie terenu, w którym gromadzi się woda deszczowa. Budowa szamb bywa również wzbroniona w rejonach stref zalewowych rzek.

Pojemność 10 m3 jest optymalna przede wszystkim ze względu na obowiązujące przepisy. Większy zbiornik musi spełnić ostrzejsze wymogi odnośnie odległości. Małe szambo jest z kolei nieopłacalne – kosztuje niewiele mniej, zaś za opróżnienie musimy często zapłacić tyle samo co przy większym, bo właściciele szambowozów liczą przede wszystkim za kurs samochodem.

Położenie szamba na działce
Położenie szamba na działce

Zbiorniki bezodpływowe mogą być prefabrykowane – betonowe lub z tworzyw sztucznych, albo też wykonywane tradycyjnie z kręgów betonowych na placu budowy. W tym ostatnim przypadku bardzo trudno jest uzyskać pełną szczelność. Zbiorniki betonowe są bardzo ciężkie, przez co ich transport i montaż jest kłopotliwy. Są jednak bardzo odporne na parcie wód gruntowych.

Zbiorniki z syntetyków są zaś lekkie, co ułatwia transport i montaż, lecz trzeba pamiętać o zakotwieniu ich w gruncie. Ich pojemność dostosowuje się do liczby użytkowników (domowników). Typowa ilość ścieków to 150–200 litrów na mieszkańca w ciągu doby. Najczęściej przyjmuje się, że zbiornik powinien zmieścić ścieki z okresu ok. 2 tygodni. Warto stosować preparaty biologiczne rozkładające ścieki – ich koszt jest niewielki, a skutecznie eliminują przykry zapach.

Atutem szamb z tworzywa jest łatwość transportu i całkowita odporność na agresywne działanie ścieków
(fot. Miciński)
Szamba żelbetowe są odporniejsze na parcie gruntu i tańsze
Atutem szamb z tworzywa jest łatwość transportu i całkowita odporność na agresywne działanie ścieków. Za to żelbetowe są odporniejsze na parcie gruntu i tańsze (fot. Szamba EKO)

Odprowadzamy wodę z domu - oczyszczalnia z drenażem

Drenaż rozsączający to najpopularniejszy wariant oczyszczalni przydomowych w naszym kraju. Wynika to z jego prostoty i niskiego kosztu. Jednak działka musi spełniać szereg warunków:

  • odległość pomiędzy studnią i najbliższym przewodem rozsączającym ścieki musi[ma] wynosić co najmniej 30 m, czyli działka musi być dość duża;

  • grunt musi być przepuszczalny (piaszczysty), a zwierciadło wód gruntowych położone przynajmniej 1,5 m poniżej rur drenarskich. Rury drenażu rozsączającego układa się na głębokości 0,6–1,2 m pod powierzchnią terenu, więc wody gruntowe muszą występować na głębokości co najmniej 2,1–2,7 m. Jeśli poziom wód gruntowych jest wysoki, formuje się nasyp, zwany kopcem filtracyjnym, w którym prowadzi się rury drenarskie. Jednak wymaga to zwykle zamontowania pompy spiętrzającej (podnoszącej) ścieki.

Pierwszym elementem oczyszczalni jest zatrzymujący zanieczyszczenia stałe osadnik gnilny. Można go umieścić nawet bezpośrednio przy budynku – pod warunkiem, że będzie wentylowany za pośrednictwem najbliższego pionu kanalizacyjnego, którego wylot znajdzie się co najmniej 0,6 m powyżej górnej krawędzi okien i drzwi zewnętrznych. Pojemność osadnika dla czteroosobowej rodziny wynosi przynajmniej 2 m3.

Z osadnika ścieki trafiają do studzienki rozdzielczej, a następnie do rur drenarskich. Przez perforowane ścianki rur przesączają się stopniowo do gruntu, gdzie są rozkładane przez bakterie. Dla zapewnienia swobodnego przepływu ścieków rury prowadzi się ze spadkiem 1–5% w kierunku przepływu.

Rur drenarskich, na ogół o średnicy ok. 100 mm, nie umieszcza się bezpośrednio w gruncie, lecz w warstwie żwiru lub tłucznia; zapobiega to zamuleniu (zatkaniu) drenów. Przyjmuje się, że na jednego mieszkańca potrzeba około 15 m ciągu drenarskiego.

Drenaż rozsączający powinien być napowietrzany, dlatego na końcach drenów montuje się pionowe rury wentylacyjne.

Prawidłowe wykonanie oczyszczalni z drenażem wymaga doświadczenia i staranności oraz sprawdzenia warunków gruntowo-wodnych na działce, czego wielu wykonawców, niestety, nie robi. Budowę takiej oczyszczalni warto powierzyć dobrej ekipie, bo naprawa źle zrobionej instalacji jest pracochłonna, a więc także kosztowna.

Trzeba się również liczyć z tym, że po około 10 latach eksploatacji drenaż wymaga odkopania i oczyszczenia.

Budowa oczyszczalni z drenażem rozsączającym - schemat
Budowa oczyszczalni z drenażem rozsączającym - schemat
Budowa oczyszczalni z drenażem rozsączającym

Odprowadzamy wodę z domu - oczyszczalnie kompaktowe

Takie oczyszczalnie nadają się na niewielkie działki lub na tereny z płytko zalegającą wodą gruntową. Rozkład ścieków zachodzi w nich nie w gruncie, ale w zbiorniku ze złożem biologicznym lub osadem czynnym, gdzie na ścieki działają bakterie. W zbiorniku muszą panować optymalne dla nich warunki rozwoju, dlatego ścieki są w nim napowietrzane, mieszane, trafiają na złoże porowatego kruszywa itp. – zależnie od przyjętego rozwiązania.

Oczyszczalnia musi być zabezpieczona przed mrozem. Ścieki z niej, oczyszczone już w bardzo dużym stopniu, odprowadza się następnie do studni chłonnej, ewentualnie do rowu melioracyjnego lub zbiornika wodnego (po uzyskaniu tzw. pozwolenia wodno-prawnego).

Biologiczna oczyszczalnia kompaktowa - schemat
Biologiczna oczyszczalnia kompaktowa
Budowa studni chłonnej - schemat
Budowa studni chłonnej

Jarosław Antkiewicz

aktualizacja: 2017-07-14

Dodaj komentarz

Zobacz też:

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
Godłem QI nagrodzono: Magnetyzery do paliw i wody Ecomag®
Godłem QI nagrodzono: Magnetyzery do paliw i wody Ecomag® Magnetyzery Ecomag do paliw i wody Ecomag firmy Akra Sp. z o.o. Laureatem Programu Najwyższa Jakość Quality International 2017.
Graf wzmacnia swoją obecność w Europie
Graf wzmacnia swoją obecność w Europie Grupa Graf, przejęła firmę Sotralentz Sp. z o.o. z siedzibą w Skierniewicach. Przedsiębiorstwo od teraz będzie funkcjonowało jako Graf ...
Konkurs Aquaphor Masza i Niedźwiedź
Konkurs Aquaphor Masza i Niedźwiedź Kup dzbanek filtrujący wodę Aquaphor Jasper z limitowanej serii Masza i Niedźwiedź! W każdym pudełku znajduje się gratis w postaci nalepek ...
Najbardziej znane marki
Oczyszczalnie ścieków - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze