Budujemy Dom
Wykańczanie / Chemia budowlana / Artykuły

Impregnaty do drewna. Co znajdziemy na rynku?

Dostępność, prostota obróbki i doskonałe właściwości sprawiły, że drewno od wieków wykorzystywane jest do budowy domów i elementów małej architektury. Stanowi ono jednak coś więcej niż budulec. To materiał z duszą – piękny, naturalny, przyjemny w dotyku. Aby służył nam przez lata, musimy o niego dbać – regularnie impregnować.

Impregnaty do drewna. Co znajdziemy na rynku?

Impregnacja polega na nasycaniu materiału preparatami, które znacząco przedłużają jego żywotność i poprawiają walory wizualne. Niezabezpieczone, a jednocześnie zawilgocone i zaatakowane przez szkodniki, drewno zniszczeje w kilka lat. Odpowiednio chronione – przetrwa wieki. Dostępne na rynku impregnaty mają różne działanie.

Nim zdecydujemy się na zakup, powinniśmy przemyśleć, jakiego środka potrzebujemy – mając na uwadze przede wszystkim rodzaj konstrukcji, jej lokalizację, gatunek drewna oraz nasze preferencje wizualne. W obrębie posesji takie elementy, jak drewniane ogrodzenie, taras czy mała architektura muszą stawić czoło opadom, silnemu promieniowaniu słonecznemu i mikroorganizmom. Bez naszej pomocy nie dadzą rady.

Wiosenna aura zachęca do prac w ogrodzie. To dobry moment zarówno na budowę, jak i renowację rozmaitych drewnianych konstrukcji. Ich powierzchnia raz na kilka lat wymaga odnowienia. Nawet fabryczna impregnacja, wykonana w sposób ciśnieniowy, nie zabezpiecza materiału na zawsze.

Deski najlepiej zabezpieczyć olejem
(fot. Altax)
Olej nakłada się dopóki drewno pije. Później nadmiar preparatu należy usunąć
Drewno, choć piękne i naturalne, dość szybko niszczeje. Dotyczy to przede wszystkim obiektów, które są stale narażone na zamoknięcie i silne nagrzewanie, np. tarasów niezadaszonych. Deski najlepiej zabezpieczyć olejem. Nakłada się go dopóki drewno pije. Później nadmiar preparatu należy usunąć. (fot. Benjamin Moore)

JAKIE IMPREGNATY ZNAJDZIEMY NA RYNKU?

Szybkoschnący impregnat dekoracyjny
Szybkoschnący impregnat dekoracyjny (fot. Altax)

W sprzedaży jest wiele środków, które nie tylko doskonale chronią drewno, ale i nadają mu pożądany odcień. Wnikają głęboko w jego strukturę i mogą zabezpieczać przed różnymi czynnikami. Zakupu najlepiej dokonywać w specjalistycznych sklepach, gdzie można liczyć na fachową pomoc sprzedawcy w doborze zarówno samego preparatu, jak i narzędzi do jego aplikacji. Zanim jednak ruszymy po impregnat, dokładnie wymierzmy powierzchnię wymagającą zabezpieczenia.

Na etykietach produktów znajdziemy wskazówki dotyczące ich przeznaczenia. Bardzo ważne, by zwrócić uwagę, czy danego środka używa się wewnątrz czy na zewnątrz budynku (niektóre są pod tym względem uniwersalne). Producenci podają też przykładowe zastosowanie, np. do ogrodzeń, elewacji, elementów małej architektury. Inne wyroby przewidziane są do powierzchni pionowych, inne do poziomych, np. nawierzchni tarasu. W przypadku tych ostatnich niezbędne jest utworzenie twardej powłoki, chroniącej deski przed ścieraniem.

Dobrze jeśli preparat będzie działał kompleksowo, zabezpieczając budulec przed rozmaitymi czynnikami. Większość chroni drewno przed wilgocią, promieniowaniem UV oraz rozwojem pleśni i innych grzybów. Te, które zwalczają szkodniki mają różną zawartość substancji biobójczych. Niektóre środki nie tylko chronią, ale i leczą zagrzybione fragmenty. Inne zabezpieczają powierzchnię drewna przed ogniem. Oczywiście nie stanie się ono materiałem niepalnym, ale wystawione na działanie płomieni zacznie palić się później.

Znajdziemy też wyroby z różnymi dodatkami, np. woskiem, odpychającym wodę, bądź nanocząsteczkami, które wnikają głęboko i tworzą warstwę nieprzepuszczającą wilgoci.

Impregnaty do drewna są transparentne – nie zakrywają rysunku słojów. Mogą być bezbarwne albo koloryzujące, jeśli zawierają pigmenty.

Nakładanie impregnatu
(fot. Śnieżka (Vidaron))
Na rynku dostępnych jest wiele impregnatów, które nie tylko doskonale chronią drewno, ale i nadają mu pożądany odcień
Na rynku dostępnych jest wiele impregnatów, które nie tylko doskonale chronią drewno, ale i nadają mu pożądany odcień. (fot. Altax)

Zobacz, jak impregnować meble ogrodowe

IMPREGNATY WODOROZCIEŃCZALNE CZY ROZPUSZCZALNIKOWE?

Na rynku znajdziemy impregnaty na bazie wody bądź rozpuszczalników organicznych. Produkty wodorozcieńczalne są coraz powszechniejsze. Mają bardzo dobre właściwości, używa się ich zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynku, chronią przed wilgocią, owadami, mikroorganizmami, wnikają również w lekko wilgotne drewno, są wydajne i prawie bezwonne (co ma znaczenie we wnętrzach). Są bezpieczne – niektórymi można malować zabawki. Pamiętajmy jednak, że nie zaleca się pokrywać nimi starego, bardzo wysuszonego drewna, bo może to doprowadzić do jego pęcznienia i pękania.

Impregnaty rozpuszczalnikowe lepiej sprawdzą się przy zabezpieczaniu starego, wysuszonego materiału, ponadto są skuteczniejsze jako baza środków owadobójczych. Podobnie jak wyrobów wodorozcieńczalnych, używa się ich wewnątrz i na zewnątrz domów. Zapewniają bardzo dobrą ochronę przed wilgocią, szkodnikami, mikroorganizmami i promieniami UV.

W ogrodzie najlepiej sprawdza się drewno zaimpregnowane fabrycznie w sposób ciśnieniowy
W ogrodzie najlepiej sprawdza się drewno zaimpregnowane fabrycznie w sposób ciśnieniowy. Jednak nawet takie musimy co kilka lat zabezpieczać. Szczególną ochroną powinniśmy otoczyć elementy, które mogą mieć kontakt z glebą – np. słupki ogrodzeń. (fot. Bondex)

CO NA WARSTWĘ WIERZCHNIĄ?

Pamiętajmy, że konserwacja drewna to nie tylko zastosowanie impregnatu. Nie utworzy on bowiem powłoki, która mogłaby stanowić ostateczne wykończenie. Co więcej, sam impregnat może zostać w pewnym stopniu wypłukany przez wodę. Potrzebne jest więc dodatkowo naniesienie lakieru, lakierobejcy, farby bądź specjalnego oleju. Wybór produktu zależy głównie od tego, jaki chcemy uzyskać efekt.

Na zewnątrz domu wykorzystuje się specjalne lakiery – inne niż we wnętrzach – dające powłokę elastyczną. Mogą mieć właściwości barwiące (lakierobejce) – najczęściej mają wtedy odcień brązu, zieleni lub błękitu. Zazwyczaj maluje się w ten sposób ogrodzenia i meble ogrodowe. Lakierobejce są transparentne, a więc nie zakrywają słojów, tylko podkreślają ich naturalny rysunek.

Emalie tworzą warstwę kryjącą, przez którą drewno traci nieco swój naturalny charakter. Rzadko wybiera się je do wykańczania surowego lub lakierowanego materiału – raczej do odnawiania elementów malowanych farbą. Powłoka taka nie jest zbyt trwała – emalia nie wsiąka głęboko i uniemożliwia oddychanie drewna. Nie jest polecana do wykańczania desek tarasowych.

Olej natomiast wnika głęboko, skutecznie zapobiegając wchłanianiu wilgoci. Konserwuje się nim głównie nawierzchnie tarasów.

Impregnaty do drewna najczęściej aplikuje się pędzlem (ewentualnie wałkiem)
Impregnaty do drewna najczęściej aplikuje się pędzlem (ewentualnie wałkiem) (fot. Śnieżka (Vidaron)).
Lakierowanie i olejowanie najwygodniej przeprowadzić za pomocą aplikatora
Lakierowanie i olejowanie najwygodniej przeprowadzić za pomocą aplikatora – nawet mniej doświadczona osoba będzie w stanie równomiernie nanieść preparat (fot. Altax).

Które drewno najszybciej niszczeje?

Bardziej podatne na wpływ czynników atmosferycznych i biokorozję jest drewno miękkie – sosny, świerku, wierzby, topoli. Łatwo przyjmuje wodę, niezabezpieczone już po kilku sezonach ulega rozkładowi. Znacznie trwalsze jest twarde drewno – dębu, buka, grabu, jesionu, cisu oraz roślin egzotycznych (heban, iroko, tek, cedr). To ostatnie jest dość drogie, ale właściwie nie wymaga impregnacji, bo zawiera dużo naturalnych substancji oleistych.

Nie zapominajmy, że mniejszą odporność ma też drewno nieobrobione, szorstkie – ponieważ łatwo chłonie wilgoć. Aby zwiększyć jego żywotność, najlepiej je zatem oheblować.

 

Co najbardziej szkodzi drewnu?

Starannej pielęgnacji wymaga drewno na zewnątrz domu, bo musi stawić czoło słońcu i wilgoci.

Mocno wysuszone pęka i odbarwia się. Promieniowanie słoneczne niszczy bowiem ligninę – podstawowy składnik drewna, odpowiadający za jego wytrzymałość. Materiał staje się więc porowaty, podatny na niszczący wpływ wody, zszarzały.

Pod wpływem zmian wilgotności budulec pęcznieje i kurczy się, co również prowadzi do osłabienia jego struktury. Szczególną uwagę należy więc zwrócić na ochronę tych elementów, które mogą mieć kontakt z ziemią i pochodzącą z niej wilgocią (słupki ogrodzeń, trejaży itp.). Ponadto materiał poddawany przez dłuższy czas zawilgoceniu atakowany jest przez grzyby, co powoduje jego rozkład lub rozwój sinizny (wygląda bardzo nieestetycznie, często występuje w drewnie sosnowym i jodłowym).

Zarówno budulec suchy, jak i wilgotny atakowany jest przez owady. Chętnie składają w nim jaja, z których następnie wylęgają się larwy. Drewno jest dla nich znakomitą pożywką. Drążąc wewnątrz niego korytarze, niszczą jego strukturę.

 

Jak przygotować powierzchnię?

Zanim przystąpimy do impregnacji drewna, odpowiednio je przygotujmy do tego zabiegu. Materiał powinien być już obrobiony – przycięty, oszlifowany wzdłuż włókien itd. Przed malowaniem powierzchnię musimy odkurzyć i w razie konieczności odtłuścić.

W przypadku renowacji drewnianych elementów, w pierwszej kolejności trzeba usunąć łuszczące się i zmurszałe warstwy. Niewielkie ubytki – wypełnić szpachlą. Później wyrównać powierzchnię papierem ściernym i oczyścić z pyłu. Pamiętajmy jednak, że jeśli materiał rozpada się w dłoniach, nie nadaje się do renowacji, bo zbyt mocno opanował go grzyb. Zielone naloty (porosty, mech) należy usunąć – ale nie przy użyciu papieru ściernego, lecz specjalnych preparatów. Po spryskaniu powierzchni powinno się odczekać nawet kilka dni (zależnie od zaleceń producenta), następnie spłukać ją wodą. Po wyschnięciu drewna można przystąpić do konserwacji.

Przeczytaj także: Impregnacja drewna w praktyce

Małgorzata Kolmus
fot. otwierająca: Drewnochron

aktualizacja: 2017-04-14

Dodaj komentarz

Zobacz też:

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
Fuga Botament M 44 NC Power
Fuga Botament M 44 NC Power Nowością na rynku jest Flex-Fuga M 44 NC Power marki Botament, którą cechuje wysoka odporność na wilgoć i zanieczyszczenia oraz nowoczesna ...
Wystartowała II edycja projektu Fundacji Śnieżki
Wystartowała II edycja projektu Fundacji Śnieżki 300 uczniów z siedmiu szkół z Dębicy i okolic rozpoczęło przygodę z ekonomią w ramach II odsłony programu edukacyjnego "Mały Świat ...
Pierwszy zakład produkcyjny IGP w Polsce
Pierwszy zakład produkcyjny IGP w Polsce W dniu 13 października 2017 r. odbyła się uroczystość otwarcia pierwszego w Polsce zakładu produkcyjnego szwajcarskiej firmy IGP - wiodącego ...
Najbardziej znane marki
Kleje do płytek ceramicznych - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Masy samopoziomujące - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze