Budujemy Dom

Instalacje elektryczne - ochrona wewnętrzna

Artykuł na: 6-9 minut

Ochrona wewnętrznej instalacji elektrycznej przed piorunami powinna być kompleksowa i obejmować wykonanie połączeń wyrównawczych oraz zainstalowanie aparatury zapewniającej ochronę strefową.

Zastanawiając się nad instalacją elektryczną przede wszystkim gniazdek musimy pamiętać, że konieczna jest ochrona wielu podłączonych do niego urządzeń. We wnętrzach bowiem znajduje się sprzęt elektroniczny, który jest bardzo czuły na przepięcia powstające w zasilającej go instalacji elektrycznej. Bezpośrednie uderzenie pioruna, a nawet wyładowanie w większej (do ok. 1,5 km) odległości mogą spowodować powstawanie przepięć i iskier wtórnych. Ochrona wewnętrzna ma na celu ograniczenie tych zjawisk.

Instalacja elektryczna - bezpiecznik
 Wyłączniki nadprądowe zastąpiły tradycyjne bezpieczniki (fot. Legrand)

Wykonanie połączeń wyrównawczych polega na zainstalowaniu głównej szyny ekwipotencjalnej w postaci skrzynki z szeregiem zacisków oraz połączenie z nią punktu neutralnego rozdzielnicy elektrycznej, metalowych powłok kabli, metalowych rur wchodzących do budynku, połączeń wyrównawczych w łazienkach, uziomu instalacji odgromowej (jeżeli występuje ochrona zewnętrzna) itp.

 

Ochrona strefowa obejmuje umieszczenie w budynku ochronników (odgromników) trzech stopni:

  • I stopień (klasa B) instaluje się w złączu lub przy głównej rozdzielnicy. W zależności od systemu sieci zasilającej montuje się je tylko w trzech przewodach fazowych lub także w przewodzie neutralnym;

     

  • II stopień (klasa C) umieszcza się przy głównej rozdzielnicy. Odgromniki klas B i C mogą mieć sygnalizację uszkodzenia co umożliwia natychmiastową wymianę wkładki ochronnej. Muszą być zainstalowane w odległości kilku metrów od siebie. Nie jest to zwykle możliwe, gdy umieszcza się je przy głównej rozdzielnicy. W takim przypadku stosuje się dodatkowo cewkę odprzęgającą włączoną pomiędzy ochronnik klasy B a ochronnik klasy C, albo kompaktowy zestaw ochronników obu tych klas;

     

  • III stopień (klasa D) – ten ochronnik znajduje się bezpośrednio przy chronionych urządzeniach. Może być montowany w puszce podtynkowej, w przewodzie zasilającym lub w rozgałęźniku a także we wtyczce pośredniej.

Ostatnio pojawiły się w handlu ochronniki do ochrony kompleksowej zawierające w jednym urządzeniu ochronniki wszystkich trzech stopni.

 

O wyborze typu ochronnika i jego parametrach decyduje m.in.:

  • częstotliwość wyładowań atmosferycznych na danym terenie;
  • typ sieci energetycznej, z której jest zasilany chroniony budynek;
  • topografia terenu (budynki położone na wzniesieniach są bardziej narażone na uderzenie pioruna);
  • położenie budynku w stosunku do innych obiektów (w promieniu do ok. 50 m), np. budynków wyposażonych w instalację odgromową lub wysokich (powyżej 20 m) masztów, drzew, kominów itp.;
  • wyposażenie budynku w ochronę zewnętrzną lub brak takiej ochrony;
  • rodzaj urządzeń podlegających ochronie.
Instalacja elektryczna - wyłącznik różnicowoprądowy
Wyłącznik różnicowoprądowy powinien być sprawdzany przynajmniej raz w roku (fot. Moeller)

Ochronniki zabezpieczają nie tylko przed przepięciami pochodzenia burzowego, ale także przed przepięciami o charakterze łączeniowym mogącymi wystąpić w sieci zasilającej budynek.

 

Każda instalacja ochronna musi mieć swoją metrykę. Znajduje się w niej opis zastosowanych rozwiązań, plan rozmieszczenia elementów ochronnych oraz protokół pomiarów kontrolnych.

 

Z kolei wewnątrz domu instalacja elektryczna musi być zabezpieczona przed przeciążeniami oraz skutkami zwarć. W miejsce starych bezpieczników topikowych coraz częściej stosuje się wyłączniki nadprądowe. Samoczynnie odłączają one chroniony obwód, gdy prąd płynący w przewodach przekroczy ustaloną wartość bezpieczną lub nastąpi zwarcie. Wyłącznik nadprądowy wymaga następnie jedynie ręcznego włączenia.

 

W przypadku braku zabezpieczenia zbyt duży prąd może doprowadzić do rozgrzania przewodów, stopienia pokrywającej je izolacji a nawet do wywołania pożaru.

 

Wyłączniki nadprądowe oferowane są w kilku wykonaniach. Oznaczone literą A mają działanie natychmiastowe – zwarcie w chronionym obwodzie powoduje jego bezzwłoczne odłączenie. Modele oznaczone literami B, C, D wykazują pewne opóźnienie w działaniu, różne są też proporcje prądu zadziałania do prądu znamionowego.

 

W zależności od wykonania wyłączniki nadprądowe stosuje się do zabezpieczenia:

  • grupa A – gniazda przyłączeniowe;
  • grupa B – odbiorniki niewrażliwe na przeciążenia termiczne, o małych prądach rozruchowych, np. grzejniki;
  • grupa C – zasilanie silników o niewielkich mocach (do kilku kilowatów);
  • grupa D przewidziana jest do silników o dużych mocach i w domach jednorodzinnych nie znajduje zastosowania.

Dla ochrony użytkowników przed porażeniem prądem elektrycznym stosuje się wyłączniki różnicowoprądowe. Odłączają chroniony obwód w sytuacji, gdy na obudowie chronionego urządzenia pojawia się napięcie sieci – czyli nastąpiło tzw. przebicie lub tylko osłabienie izolacji. Dotknięcie takiego miejsca powoduje przepływ prądu przez człowieka do ziemi.

Wyłączniki różnicowoprądowe reagują na przepływ bardzo małych prądów do ziemi (od 10 mA), a odłączenie instalacji następuje w czasie 15-50 ms. Urządzenia te powinny być przynajmniej raz w roku sprawdzane. Służy do tego niewielki przycisk TEST na ich obudowie – po jego naciśnięciu przekaźnik powinien zadziałać.

 

W zabezpieczenia różnicowoprądowe powinny być wyposażone wszystkie nowe instalacje.

 

Anna Grocholska

aktualizacja: 2017-07-07

Dodaj komentarz

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
 
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Lampa Brenda LED nagrodzona Red Dot Award 2018 w kategorii Design
Lampa Brenda LED nagrodzona Red Dot Award 2018 w kategorii Design Piękna forma, nowoczesne tworzywa i nowatorskie rozwiązania – to seria lamp Brenda, oferowanych przez firmę Spotline - dystrybutora marki SLV.
Już ponad 500 Elektrobohaterów dołączyło do akcji Pokażmy co nas łączy!
Już ponad 500 Elektrobohaterów dołączyło do akcji Pokażmy co nas łączy! Do tej pory w akcji WAGO "Pokażmy co nas łączy!" wzięło już udział ponad 500 osób z branży elektroinstalatorskiej. To 5000 zł, które ...
Nowość Zamel: oprawy sufitowe LED KONEKTO
Nowość Zamel: oprawy sufitowe LED KONEKTO KONEKTO to najnowsza linia opraw sufitowych LED stworzona przez firmę ZAMEL. Są one oryginalnym elementem aranżacji przestrzeni. Każda oprawa ...
polecane produkty i technologie

Złączka instalacyjna WAGO 221 - bezpieczeństwo łączenia wszystkich rodzajów przewodów

Złączka instalacyjna WAGO 221 udowadnia, że łączenie przewodów może być nie tylko prostsze, lecz także bardziej trwałe. Kiedy w 2004 firma WAGO rozpoczęła produkcję złączek instalacyjnych z serii 222, wyznaczyły one zupełnie nowe standardy w zakresie komfortu korzystania i uniwersalności zastosowań. W zaledwie kilka lat po ich premierze WAGO udowodniło, że doskonałe można ciągle poprawić.

Budujemy Dom 10/2018

Tematem tego numeru jest budowa domu dla alergika. Spełniając kilka warunków można znacznie ulżyć tym mieszkańcom nowego domu, którzy borykają...

Tylko 9,95 zł

Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Dom Energooszczędny Vademecum ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Przeczytaj najnowsze wydanie magazynu Budujemy Dom
Magazyn BudujemyDom
Zamów cotygodniowy poradnik
Cotygodniowy poradnik
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
- porady budowlane,
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl
i odbierz prezent
Odbierz prezent
Zapisz się do bezpłatnego poradnika BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Czas na Wnętrze".