Budujemy Dom
Instalacje / Kotły i podgrzewacze / Artykuły

Jak rząd i samorządy walczą ze smogiem?

1 października 2017 r. weszło w życie, podpisane przez ministra rozwoju i finansów Mateusza Morawieckiego, rozporządzenie w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe. Wyjaśniamy, jak nowe prawo wpłynie na nasze portfele i jakie są spodziewane efekty dla środowiska.

Jak rząd i samorządy walczą ze smogiem?

Zgodnie z nowym prawem, do obrotu nie wolno wprowadzać kotłów na paliwo stałe o mocy do 500 kW klasy niższej niż piąta. Te, które już wyprodukowano, mogą być sprzedawane do 1 lipca 2018 roku.

Nowe kotły, ręcznie zasilane paliwem, nie będą mogły emitować więcej pyłu niż 60 mg/m3. W przypadku kotłów automatycznych wartość tę ustalono na 40 mg/m3. Rozporządzenie będzie obowiązywać do 2020 r. Po tej dacie będziemy musieli dostosować się do unijnych rozwiązań w sprawie ekoprojektu. Różnica jest taka, że kocioł zgodny z ekoprojektem może emitować maksymalnie taką samą ilość pyłu, jak nasza klasa piąta - ale nie tylko pracując z pełną mocą, lecz również przy niższym obciążeniu. A wtedy warunki spalania są gorsze, a emisja pyłu wyższa. Obowiązkowe będzie podanie przeciętnej sprawności kotła w sezonie.

Koszt kotła dla użytkownika wzrośnie 5-krotnie, zaś koszt paliwa do niego wzrośnie nawet o połowę i to uwzględniając oszczędności wynikające ze znacznie wyższej sprawności nowoczesnych kotłów
Ekoprojekt wprowadza też wymogi odnośnie większej liczby emitowanych substancji, np. tlenków azotu. Ministerialne rozporządzenie, poza kopciuchami, usuwa z rynku znacznie lepsze od nich kotły 3 i 4 klasy.

Zdaniem Izby Gospodarczej Sprzedawców Polskiego Węgla, nie jest to rozwiązanie dobre: W użyciu jest obecnie 3,5 miliona kotłów, z czego 80% to pozaklasowe kopciuchy, a zaledwie 20% to kotły 3, 4 lub 5 klasy. W rezultacie, koszt kotła dla użytkownika wzrośnie 5-krotnie, zaś koszt paliwa do niego wzrośnie nawet o połowę i to uwzględniając oszczędności wynikające ze znacznie wyższej sprawności nowoczesnych kotłów. Warto zauważyć, że w teorii emisja z kopciucha to 400-1000 mg/m3, z kotła 3 klasy 125 mg/m3, zaś z kotła 5 klasy 40 mg/m3. W warunkach domowych, ze względu na brak odpowiedniej ilości paliw o najbardziej wyśrubowanych parametrach, emisja z kotła klasy 5 będzie zbliżona do kotła klasy 3. Po co więc przymuszać użytkowników do kotła za 10 tys. zł, podczas gdy wystarczyłby kocioł klasy 3 za mniej niż 5 tys. zł.

Gdyby ministerialne rozporządzenie dopuszczało kotły klasy 3, za te same pieniądze przeznaczone na dopłaty można by ich wymienić dwa razy więcej. Specjaliści zwracają też uwagę na fakt, że przy kotle 5 klasy koszt inwestycji może podnieść cena wkładu do komina lub jego wymiany. Temperatura spalin z tych urządzeń wynosi bowiem 70-80°C, co może powodować kondensację spalin i zawilgocenie, a nawet uszkodzenie tradycyjnego komina.

Kolejnym krokiem, którego od dawna domagają się ekolodzy i część samorządowców, powinno być wprowadzenie ogólnokrajowych norm określających minimalne standardy paliw stałych.

Wiceminister rozwoju Jadwiga Emilewicz zapewnia: Projekt ustawy oraz rozporządzenia, wprowadzających parametry jakości paliw stałych jest na ostatniej prostej. W ustawie ma być wpisany zakaz wykorzystywania mułów i flotokoncentratów w kotłach i paleniskach domowych oraz małych kotłowniach.

Muły i floty węglowe powstają w procesie uszlachetniania węgla kamiennego poprzez oddzielanie skały płonnej i innych zanieczyszczeń. W efekcie powstaje węgiel o polepszonych parametrach oraz wodna zawiesina skały i drobinek węgla o wielkości około 1 mm. Z tej zawiesiny pozyskuje się koncentrat - flot węglowy, a z pozostałości po częściowym odparowaniu wody powstaje muł.

Nowe prawo ma określać graniczne parametry składników paliw dopuszczonych do sprzedaży, produkowanych w Polsce i importowanych. Badaniem węgla w składach opału miałaby się zająć Inspekcja Handlowa, która - według zapowiedzi minister Emilewicz - zostanie wzmocniona kadrowo. Sprzedawcy paliwa musieliby okazywać jego certyfikaty.

Andrzej Guła, lider Polskiego Alarmu Smogowego, po wysłuchaniu zapowiedzi ministerstwa mówi: Jesteśmy optymistyczni. To mocne deklaracje. Będziemy monitorować rząd, na ile zostaną przekute w realne działania i regulacje.

Wprowadzenie certyfikatów i kontroli spowoduje jednak kolejne koszty, które ostatecznie poniesie konsument. Cena paliwa, dla wielu już i tak zbyt drogiego, zapewne jeszcze wzrośnie. A 25 lat temu problemu spalania mułu i flotów w zasadzie nie było, bo węgiel był tani.

Kopciuchy, które mają więcej niż 10 lat, powinny zostać wymienione do końca 2022 r. Pozostałe do końca 2027.
Kopciuchy, które mają więcej niż 10 lat, powinny zostać wymienione do końca 2022 r. Pozostałe do końca 2027. fot. © GRZEGORZ POLAK / FOTOLIA

WOJEWÓDZKIE UCHWAŁY ANTYSMOGOWE

W 2015 roku prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację Prawa ochrony środowiska, czyli tak zwaną ustawę antysmogową. Stanowi ona, że Sejmik województwa może, w drodze uchwały, w celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi lub na środowisko, wprowadzić ograniczenia lub zakazy w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw.

Od 1 września 2019 r. w Krakowie obowiązywać będzie całkowity zakaz palenia węglem, drewnem i innymi paliwami stałymi w kotłach, piecach i kominkach
Samorządowcy, nie oglądając się na działania władz centralnych, wzięli sprawę czystego powietrza w swoje ręce. W efekcie, w dwóch województwach uchwały antysmogowe już obowiązują, w trzecim takie prawo wejdzie w życie za chwilę, a w kilku kolejnych jest przygotowywane.

Zaczęło się w Małopolsce. W styczniu 2016 roku Sejmik Województwa Małopolskiego przyjął uchwałę, która zakazała od 1 lipca 2017 r. palenia mułami i flotami węglowymi oraz biomasą (czyli także drewnem) o wilgotności powyżej 20%. Kotły na paliwa stałe i kominki, montowane w województwie po tej dacie, powinny spełniać wymagania unijnego ekoprojektu. Te, które nie spełniają żadnych norm emisyjnych mają zostać wymienione do końca 2022 r.

Jeszcze surowsze ograniczenia wprowadzono na obszarze miasta Krakowa, gdzie od 1 września 2019 r. obowiązywać będzie całkowity zakaz palenia węglem, drewnem i innymi paliwami stałymi w kotłach, piecach i kominkach. Po tym terminie do ogrzewania będzie można tam stosować wyłącznie gaz, ciepło z miejskiej sieci ciepłowniczej, lekki olej opałowy oraz prąd. Jak łatwo było przewidzieć, nowe przepisy szybko zostały zaskarżone.

W kwietniu 2017 roku swoją uchwałę antysmogową, która zaczęła obowiązywać 1 września 2017 r., przyjął Sejmik Województwa Śląskiego. Uchwała wprowadza na terenie całego województwa zakaz spalania węgla brunatnego, paliw stałych wytwarzanych z użyciem tego węgla, mułów i flotokoncentratów węglowych, mieszanek produkowanych z ich wykorzystaniem oraz biomasy, której wilgotność przekracza 20%. Nowe instalacje grzewcze muszą być wyposażone przynajmniej w kotły 5 klasy. Kopciuchy, które mają więcej niż 10 lat, powinny zostać wymienione do końca 2022 r. Pozostałe do końca 2027. Według szacunków to w sumie jakieś 700 tys. kotłów. Po 1 stycznia 2023 r. wymagania ekoprojektu będą musiały spełniać również kominki.

W ostatnich dniach września uchwałę antysmogową, która zacznie obowiązywać od 1 listopada 2017 r., przyjął Sejmik Województwa Opolskiego. Wprowadza ona podobne ograniczenia, gdy idzie o paliwa stałe, jak wcześniejsze rozstrzygnięcia dla Małopolski i Śląska. Radni z Opolszczyzny zrezygnowali jednak z zapisów dotyczących wymiany kotłów, bo ograniczenia w tym zakresie pojawiają się już w rozporządzeniu Ministra Rozwoju.

Swoje uchwały antysmogowe przygotowują samorządowcy na Mazowszu (tu regulacje mogą zacząć obowiązywać 1 listopada 2017 r.), Dolnym Śląsku (tu rozważano wprowadzenie zakazu używania paliw stałych po 2022 r. we Wrocławiu i na terenie uzdrowisk), w województwie łódzkim i wielkopolskim.

Tematy uzupełniające

SMOG W POLSCE! Źródła i konsekwencje zanieczyszczenia powietrza SMOG W POLSCE! Źródła i konsekwencje zanieczyszczenia powietrza

Głównym źródłem smogu, zagrażającym zdrowiu i życiu tysięcy Polaków są przydomowe kotłownie, ze starymi piecami opalanymi byle czym. Za sprawą aktywistów antysmogowych i mediów temat stał się głośny, a samorządy i rząd podjęły działania, które mają sprawić, że powietrze będzie czystsze. Ich efektem są uchwały antysmogowe już obowiązujące w dwóch województwach i przygotowywane w kolejnych oraz ministerialne rozporządzenie zakazujące sprzedaży tzw. kopciuchów.

Jak Polacy ogrzewają domy? Jak Polacy ogrzewają domy?

Mamy w kraju przeszło 5 mln domów jednorodzinnych. Co piąty z nich wybudowano przed rokiem 1945, połowę do 1989, 10% w ostatnim dziesięcioleciu. Z reguły, im budynek starszy, tym bardziej energochłonny.
Jakie są dopłaty do likwidacji pieców węglowych? Jakie są dopłaty do likwidacji pieców węglowych?

Samorządy nie tylko stawiają wymagania dotyczące kotłów i paliwa. Co ważniejsze, dopłacają do modernizacji systemów grzewczych. W zależności od gminy dofinansowanie może dotyczyć podłączenia do sieci ciepłowniczej czy gazowej, albo zakupu nowoczesnego kotła. Na ogół jest to 50 do 80% kosztów wymiany starego pieca.
Co grozi za palenie śmieci w domowych piecach? Co grozi za palenie śmieci w domowych piecach?

Wojewódzki inspektor ochrony środowiska, a także wójt, burmistrz lub prezydent miasta, mogą zlecić kontrolę domowej kotłowni. Przeczytaj, jaka kara grozi za złamanie zakazu palenia śmieci w domowej kotłowni.

Janusz Werner
fot. otwierająca: © TOMEYK / FOTOLIA

aktualizacja: 2017-10-18

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

Tak wygląda walka ze smogiem w wołominie . 1 - 6 miesięcy oczekiwania na warónki podłączenia gazu 2 - umowa ( podłączenie do 15 miesięcy ) 3 - w trakcie inne trudności brak możliwości położenia rury w drodze gminnej ( CIEKAWE ) 4 - piec na śmieci TO TEJST PRAWDA O WALCE ...

Gość KLOM

28 Paź 2017, 20:36

1 godzinę temu, retrofood napisał: Dostaje 520 zł i nie wolno mu zarobić ani grosza więcej. Powaga! Zakaz całkowity bo 520 zł zabiorą. Nieodwołalnie!   Potwierdzam, znajoma będąc na emeryturze prowadziła dodatkowo szkolenia i suma jaka ...

mhtyl

27 Paź 2017, 19:00

... walkę ze smogiem mogą przyjść, jak pozwolę, wymienić piec na ... co, podłączyć te ... wie co  i za to ZAPŁACIĆ, prawa nabyte są niezbywalne, mogą w ... pocałować z przepisami

aru

27 Paź 2017, 18:06

Pokaż wszystkie komentarze Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl
Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
Gazowy kocioł kondensacyjny MCR Home od De Dietrich
Gazowy kocioł kondensacyjny MCR Home od De Dietrich Dwufunkcyjny naścienny gazowy kocioł kondensacyjny MCR Home charakteryzuje się bardzo zwartą konstrukcją i niewielkimi wymiarami: 395 x ...
Laur Klienta - Grand Prix 2017 dla Immergas Polska!
Laur Klienta - Grand Prix 2017 dla Immergas Polska! Już po raz kolejny firma Immergas Polska została wyróżniona w niezależnym plebiscycie "Laur Klienta" w kategorii "Polska jakość branży ...
Nowe kotły elektryczne 3 generacji z serii EKD.M3 firmy Kospel
Nowe kotły elektryczne 3 generacji z serii EKD.M3 firmy Kospel Firma Kospel rozpoczyna produkcję kotłów elektrycznych 3 generacji z serii EKD.M3. Nowy model integruje elementy niemalże całej kotłowni ...
Najbardziej znane marki
Kotły na paliwo stałe - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Kotły gazowe - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze