Budujemy Dom
Instalacje / Kotły i podgrzewacze / Z życia wzięte

Wpływ smogu na zdrowie

Artykuł na: 6-9 minut

Smog przyspiesza starzenie skóry, atakuje płuca i układ krążenia, osłabia układ odpornościowy, prowadzi do nowotworów, może stać się przyczyną udaru i zawału...

Wpływ smogu na zdrowie

O tym, że jest szkodliwy wiemy od dawna. W wyniku tzw. Wielkiego Smogu Londyńskiego z 1952 r. odnotowano ok. 12 tys. przedwczesnych zgonów. Już sama nazwa, będąca zbitką angielskich słów "smoke" (dym) i "fog" (mgła), trafnie oddaje istotę tego zjawiska. W ostatnich tygodniach mogliśmy na własne oczy zobaczyć i poczuć smog unoszący się w powietrzu.

Krajowe badania też potwierdzają, że jest się czego bać. Jak wskazują dane z raportu Głównej Inspekcji Ochrony Środowiska, normy stężenia pyłu zawieszonego PM10 w 2014 r. przekroczone bywały na 90% monitorowanej powierzchni Polski. W przypadku rakotwórczego i mutagennego benzo(a)pirenu sytuacja jest jeszcze gorsza - jego nadmiar odnotowywano we wszystkich strefach monitoringu powietrza w kraju. Niejednokrotnie są to przekroczenia te sięgają 1000% normy. Z kolei w 2015 r. ocena stanu zanieczyszczenia powietrza wielopierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi (WWA) wykazała, że średni poziom benzo(a)pirenu w miastach przekracza pięciokrotnie dopuszczalne stężenie.

Zanieczyszczenia powietrza w Polsce są w znacznej mierze efektem ogrzewania domów za pomocą węgla i innych paliw stałych, często w piecach niespełniających standardów emisyjnych (tzw. "niska emisja"). Według szacunków Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBIZE) aż 87% unoszących się w powietrzu rakotwórczych cząsteczek WWA pochodzi z domowych palenisk! Składniki smogu wykazują stosunkowo niską toksyczność ostrą (czyli podczas momentu bezpośredniego kontaktu z organizmem), ale bardzo wyraźną toksyczność przewlekłą. Oznacza to, że mogą gromadzić się w tkankach latami, powodując tam rozwijające się stopniowo uszkodzenia i prowadząc do chorób przewlekłych.

Smog przyspiesza fotostarzenie się skóry

Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (substancje pojawiające się głównie w sezonie grzewczym podczas procesów spalania) oraz znajdujący się w smogu pył przenikają do wnętrza skóry. Wykazano, że podobnie jak nadmierna ekspozycja na promieniowanie słoneczne, są przyczyną objawów starzenia się skóry, takich jak wzrost pigmentacji i powstanie przebarwień. Już po kilku dniach przebywania w zanieczyszczonym powietrzu można zauważyć, że skóra staje się szorstka, odwodniona, poszarzała i bardziej wrażliwa.

Smog osłabia układ odpornościowy

Negatywne skutki zanieczyszczenia powietrza wpływają na mieszkańców Polski jeszcze przed ich urodzeniem i towarzyszą im przez całe życie powodując gorszą jego jakość i przedwczesne zgony. Dotychczas przeprowadzone badania udowodniły wpływ pyłu zawieszonego na rozwój dróg oddechowych u niemowląt urodzonych przez matki narażone w okresie ciąży na zanieczyszczenia powietrza.

Obserwacje przeprowadzone w Krakowie pokazały, że płuca takich dzieci wykazują istotnie niższe wartości całkowitej objętości wydechowej o ok. 100 ml, a dzieci te są znacznie częściej narażone na infekcje dróg oddechowych niż w grupie kontrolnej. Prawdopodobnie ekspozycja na zanieczyszczenia powietrza w okresie prenatalnym może prowadzić również do defi cytów koncentracji i uwagi oraz zwiększonej nadpobudliwości (ADHD). Ponadto, zanieczyszczenia powietrza zostały wskazane jako jeden z czynników mogących wpłynąć na ryzyko obumarcia płodu, wcześniactwa oraz niskiej wagi urodzeniowej noworodków.

Smog wpływa na układy oddechowy i krążenia

Cząstki o średnicy aerodynamicznej 5-10 μm (czyli takie, jakie dostają się do powietrza w wyniku niskiej emisji) są w większości zatrzymywane w nosie, ale mniejsze z nich mogą docierać do gardła, a nawet do tchawicy.

Zanieczyszczenia powietrza wpływają również na wzrost zachorowań na astmę, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) oraz na częste infekcje górnych dróg oddechowych, w tym powstawanie stanów zapalnych. Badania naukowe pracowników Politechniki Warszawskiej potwierdziły korelację między ekspozycją na zanieczyszczenia pyłowe, a występowaniem POChP. W zależności od miejsca zamieszkania, odsetek osób dotkniętych obturacją wynosił od 5,1% do 12,3%. W przypadku grupy kontrolnej wynosił od 2,0% do 2,6%.

Cząstki o średnicy 1-5 μm mogą przenikać do oskrzeli i oskrzelików. Submikronowe cząstki pyłu o średnicy mniejszej niż 1 μm docierają do pęcherzyków płucnych, skąd mogą przenikać do krwioobiegu. Badania przeprowadzone na znacznie szerszej grupie Polaków wykazały, że w 11 przebadanych aglomeracjach można przypisać pyłowi PM2.5 średnio 6044 zgonów z powodu chorób układu krążenia lub oddechowego (w tym 3057 przypadków choroby niedokrwiennej serca), a także 1104 przypadki nowotworów płuc.

Zwiększona ekspozycja na smog powoduje wzrost ciśnienia tętniczego krwi oraz wykazuje dodatnią korelację z przypadkami pozaszpitalnego nagłego zatrzymania krążenia. Zgodnie z wynikami analiz przeprowadzonych przez zespół kardiologów z III Katedry i Oddziału Klinicznego Kardiologii SUM Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu istnieje zależność między występowaniem wzmożonego zanieczyszczenia powietrza, a częstością pojawiania się ostrych incydentów sercowo-naczyniowych i udarów mózgu oraz ich śmiertelnych przypadków. W dniach, w których ogłaszano alerty smogowe w aglomeracji górnośląskiej śmiertelność wzrastała o 6% i utrzymywała się na podwyższonym poziomie do 14 dni po okresie najwyższego stężenia szkodliwych związków w powietrzu.

Powietrze w Polsce

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) 33 z 50 miast Unii Europejskiej o największym stężeniu pyłu PM2,5 znajduje się w Polsce. Najbardziej zanieczyszczone miasta to Żywiec, Pszczyna, Rybnik, Wodzisław Śląski, Opoczno, Sucha Beskidzka, Godów, Kraków, Skawina i Nowy Sącz.

Marta Borek-Białecka
Redaktor Naczelna "O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą"
fot. Bru-nO / pixabay.com

aktualizacja: 2018-02-13

Dodaj komentarz

De Dietrich świętował 20-lecie działalności w Polsce
De Dietrich świętował 20-lecie działalności w Polsce Firma De Dietrich Technika Grzewcza od 20 lat obecna jest na polskim rynku. Niewielki oddział z kilkuosobową załogą na przestrzeni lat przerodził ...
De Dietrich Polska na Targach Instalacje 2018 - podsumowanie
De Dietrich Polska na Targach Instalacje 2018 - podsumowanie W dniach od 23 do 26 kwietnia br. w halach wystawienniczych Międzynarodowych Targów Poznańskich odbyła się kolejna edycja Targów Instalacje. ...
Nowoczesne przepływowe ogrzewacze wody od Stiebel Eltron
Nowoczesne przepływowe ogrzewacze wody od Stiebel Eltron Przepływowe ogrzewacze Stiebel Eltron nie tylko zadbają o temperaturę wody, ale także zadbają o niższe rachunki.

Kocioł na paliwo stałe - jaki wybrać?

Na co należy zwracać szczególną uwagę wybierając kocioł na paliwa stałe?

topowe produkty

Ekologiczne kotły - co należy o nich wiedzieć?

Zaawansowane konstrukcje nowoczesnych kotłów c.o. pozwalają uzyskać lepsze parametry spalania, są wydajniejsze energetycznie i bardziej przyjazne dla środowiska. Ekologiczne kotły z certyfikatem 5 KLASA ograniczają emisję szkodliwych dla środowiska związków i substancji, przez co korzystnie wpływają na środowisko, w którym żyjemy. 
Najbardziej znane marki
Kotły gazowe - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Kotły na paliwo stałe - ranking rozpoznawalności firm i produktów

Budujemy Dom 6/2018

Tematem przewodnim najnowszego numeru BUDUJEMY DOM są dachy. W specjalnym poradniku inwestora i wykonawcy, przygotowanym wspólnie ze specjalistami z...

Tylko 9,95 zł

Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze