Budujemy Dom

Jaki kocioł wybrać, by nie zanieczyszczać środowiska?

Artykuł na: 9-16 minut

Wybór paliwa i kotła to jedna z najważniejszych decyzji, które trzeba podjąć przy budowie lub remoncie instalacji grzewczej. Coraz częściej uwzględniamy nie tylko koszty i wygodę eksploatacji, ale i aspekt ekologiczny. Przede wszystkim, czy nasze ogrzewanie jest źródłem smogu.

Jaki kocioł wybrać, by nie zanieczyszczać środowiska?

Uwaga!Z artykułu dowiesz się:

  • Jak wygląda obecnie rynek kotłów?
  • Czy można pozyskać dofinansowanie na wymianę kotła?
  • Czym kierować się przy wyborze kotła?
  • Co warto wiedzieć o kotłach na węgiel lub pelety?
  • Co warto wiedzieć o kotłach na gaz ziemny?
  • Co warto wiedzieć o kotłach na gaz płynny?
  • Co warto wiedzieć o kotłach elektrycznych?

Kominy małych domowych kotłowni są głównym źródłem tzw. niskiej emisji, w znacznej mierze odpowiadającej za smog. Problemem jest tu nie tyle samo palenie węglem, co jakość używanych do tego kotłów - najczęściej nie spełniających żadnych norm emisji najprostszych kotłów zasypowych. Do tego opalanych często złym paliwem, źle dobranych do potrzeb energetycznych budynków i niewłaściwie eksploatowanych. Jednak od lipca 2018 r. takich kotłów nie wolno już sprzedawać.

Rynek kotłów na paliwa stałe skurczył się nagle tylko do urządzeń najwyższej, 5 klasy.

W nadchodzących latach należy się ponadto spodziewać fali wymiany starych kotłów na nowsze modele albo przeznaczonych w ogóle na inne paliwo. I niekoniecznie będą to zmiany w pełni dobrowolne. Coraz więcej województw wprowadza bowiem tzw. uchwały antysmogowe, a te mogą obligować nie tylko do montażu nowych kotłów o określonej czystości spalania, lecz również do wymiany starych.

Decydując się na zakup nowego kotła, warto sprawdzić, czy na poziomie lokalnym możemy liczyć na jakieś rozsądnie skalkulowane dopłaty do ekologicznych źródeł ciepła. Lokalnym, bo ogólnopolski program tego rodzaju pod nazwą Czyste Powietrze dopiero rusza.

Kocioł 5. klasy
Producenci chwalą się osiągami swoich kotłów. Jednak pamiętajmy, że muszą być prawidłowo dobrane i eksploatowane. (fot. Galmet)

Co kupić lub wymienić?

Jeżeli podstawowym celem wymiany kotła jest zmniejszenie uciążliwości dla środowiska, powinniśmy zainteresować się przede wszystkim następującymi urządzeniami:

  • kocioł na węgiel, pelety lub zgazowujący drewno, spełniający wymogi 5 klasy;
  • kocioł gazowy;
  • kocioł elektryczny;
  • pompa ciepła;
  • ogrzewanie elektryczne w postaci mat, folii, cienkich przewodów;
  • elektryczne piece akumulacyjne.

Z kolei budujących swój pierwszy dom trzeba przede wszystkim uprzedzić, że palenie wciąż względnie tanim węglem, nawet w zautomatyzowanym kotle z podajnikiem, po prostu nie jest zajęciem dla każdego. Nie jest to wyłącznie kwestia czasu i chęci. Nie każdy ma dość siły, żeby dźwigać 25 kg worki z węglem. Czyszczenie kotła co kilka dni, wynoszenie popiołu, regulacja parametrów pracy palnika to również zajęcia, którym nie wszyscy podołają. Ewentualnie zepsują one przyjemność z mieszkania we własnym domu.

Wszystkim zaś warto poddać pod rozwagę, że im dom jest mniej energochłonny, tym mniej możemy przejmować się ceną używanego paliwa. Dlatego powinniśmy myśleć nie tylko o instalacji grzewczej, ale o domu jako pewnej całości. Często da się go tak zbudować lub zmodernizować, że od ceny paliwa ważniejsza stanie się wygoda obsługi. Po prostu rachunki za ciepło i tak będą niskie.

Bezobsługowy kocioł
Bezobsługowość i wygoda sterowania to bardzo ważne czynniki wyboru kotła i paliwa. Z ogrzewania taniego, ale uciążliwego nie będziemy zadowoleni. (fot. Rug Riello (Beretta))

Kocioł na węgiel lub pelety

Węgiel kamienny wciąż pozostaje w naszym kraju najpopularniejszym paliwem. I prawdopodobnie jeszcze długo tak pozostanie ze względu na słabą dostępność innych niedrogich rodzajów opału. Podobnym w użytkowaniu, choć zdecydowanie bardziej przyjaznym dla środowiska, bo odnawialnym, paliwem są pelety.

Od lipca tego roku wszystkie sprzedawane kotły na te paliwa muszą mieć certyfikat potwierdzający uzyskanie 5 klasy emisji zgodnie z normą PN-EN 303-5. Niestety, taki kocioł to obecnie wydatek 8000-10 000 zł. W nowym domu nie można też zapominać, że wybudowanie kotłowni i komina również kosztuje.

Czystość spalania w jest o niebo lepsza niż w starych kotłach. Jednak pod warunkiem, że będziemy używać paliwa dobrej jakości, a sam kocioł zostanie prawidłowo dobrany mocą do zapotrzebowania domu na ciepło. Tak zwane przewymiarowanie kotła, czyli zakup urządzenia o mocy znacznie wyższej niż faktycznie potrzebna, jest fatalnym w skutkach błędem.

Trzeba sobie uświadomić, że sprawność i czystość spalania kotła przy pracy ze znacznie obniżoną mocą jest znacznie gorsza, niż gdy działa z mocą nominalną. Przewymiarowując go uniemożliwiamy działanie w optymalnych warunkach.

Dla wymieniających stary kocioł węglowy ważna jest też informacja, że dotychczasowy komin murowany może wymagać zaadaptowania za pomocą wkładu lub zastąpienia go nowym kominem systemowym. Kominy ceglane nie są bowiem odporne na kondensat, wytrącający się z dymu o niskiej temperaturze.

Kocioł na gaz ziemny

Bardzo wygodnym i względnie niedrogim paliwem jest gaz z sieci. Również dość niedrogie są kotły (od ok. 3000 zł). Kocioł gazowy nie wymaga przy tym wydzielonej kotłowni, co szczególnie w małych domach jest istotną zaletą. Jeżeli zaś zdecydujemy się na wersję dwufunkcyjną, czyli kocioł podgrzewający wodę przepływowo, oszczędzimy również miejsce, które zająłby zasobnik.

Jednak pamiętajmy, że taki sposób przygotowywania ciepłej wody sprawdzi się o ile wszystkie punkty poboru ciepłej wody znajdują się blisko kotła. Inaczej będziemy zawsze długo czekać aż z rur zleci ta już wychłodzona.

Rury ogrzewania i c.w.u trzeba osłonić izolacją cieplną
Pamiętajmy, że rury ogrzewania i c.w.u trzeba osłonić izolacją cieplną. (fot. Armacell)

Ważnym aspektem jest także sposób wentylacji pomieszczeń w domu. W wydzielonych kotłowniach, kuchniach lub łazienkach z kotłami gazowymi z otwartą komorą spalania musi być grawitacyjna. Za to decydując się na kocioł z komorą zamkniętą (taki jest każdy kocioł kondensacyjny na rynku), możemy mieć wentylację mechaniczną, także z rekuperatorem.

Zamknięta komora spalania oznacza bowiem, że urządzenie pracuje zupełnie niezależnie od działania wentylacji w pomieszczeniu. Z tego względu jest bezpieczniej, bo kocioł zawsze dostaje tyle powietrza, ile mu potrzeba i nie ma ryzyka cofnięcia się spalin do wnętrza domu. Ponadto jego praca kotła nie wychładza pomieszczenia.

Gdy komora spalania jest otwarta, to spalanie powoduje wyssanie powietrza z pomieszczenia, i na jego miejsce musi napłynąć świeże i zimne z zewnątrz - bezpośrednio lub pośrednio przez nawiewniki i pozostałe pokoje. Przy tym, im na dworze jest zimniej, tym kocioł pracuje z większą mocą, czyli zużywa więcej powietrza, które zostaje zastąpione zimnym zewnętrznym. Zaś ograniczanie nawiewu, "żeby nie ciągnęło zimnem" (zatykanie kratek nawiewnych, zamykanie nawiewników), co roku kończy się tragicznymi w skutkach zaczadzeniami.

Komin kotła gazowego musi być odporny na działanie kondensatu, czyli płynu o kwaśnym odczynie wytrącającego się ze spalin. W szczególności dotyczy to nowoczesnych kotłów kondensacyjnych. Tego warunku nie spełniają kominy:

  • murowane z cegły;
  • systemowe do paliw stałych;
  • ceramiczne systemowe przeznaczone do kotłów gazowych niekondensacyjnych;
  • uniwersalne - do kotłów niekondensacyjnych i na paliwa stałe.

Jeżeli mamy taki komin, pozostaje wyposażyć go w odpowiedni wkład, wybudować nowy komin zewnętrzny lub zdecydować się na system powietrzno-spalinowy z wyrzutem bezpośrednio przez ścianę zewnętrzną. To ostatnie rozwiązanie jest dopuszczalne jednak tylko w przypadku domów wolnostojących (nie w zabudowie bliźniaczej lub szeregowej), gdy moc kotła nie przekracza 21 kW.

Podstawowa wada gazu z sieci to jego mała dostępność, szczególnie na obszarach wiejskich. Jeżeli jednak sieć biegnie w pobliżu działki, to prawie zawsze inwestorzy decydują się z niego skorzystać.

Kocioł na gaz płynny

Gaz płynny można uznać za odpowiednik gazu ziemnego, przynajmniej jeżeli chodzi o wygodę i sposób eksploatacji. Oba rodzaje gazu spala się w takich samych kotłach. Konieczna jest jedynie wymiana dysz, czasem elektronicznego modułu sterującego pracą kotła. Możemy kupić zbiornik gazu na własność, co ma tę zaletę, że dowolnie wybieramy dostawcę gazu, a paliwo kupujemy po dość niskiej cenie.

W efekcie koszt ciepła z gazu płynnego jest podobny jak przy gazie ziemnym i wynosi ok. 0,25 zł/kWh. Jednak trzeba zastrzec, że ceny LPG podlegają dużym wahaniom. Niestety, zbiornik wraz z montażem i instalacją gazową to wydatek ok. 10 000 zł. Nie zawsze będzie miał więc sens.

Z kolei dzierżawiąc zbiornik jesteśmy przywiązani do jednego dostawcy i cena paliwa jest znacznie wyższa (zapłacimy ok. 0,40 zł/kWh). Można powiedzieć, że faktycznie spłacamy zbiornik w cenie gazu.

Uwaga! Wymogi eksploatacyjne w przypadku gazu ziemnego i płynnego są niemal identyczne. Jednak urządzeń na LPG nie wolno instalować w pomieszczeniach, których podłoga znajduje się poniżej poziomu terenu. Nie może tam być również wpustów kanalizacyjnych. Wszystko ze względu na fakt, że gaz ze zbiornika jest cięższy od powietrza i gromadzi się w takich miejscach.

Kocioł gazowy
Kotły gazowe łączą bardzo wysoką sprawność, czystość spalania i niewygórowaną cenę. (fot. Junkers)
Gazowy kocioł dwufunkcyjny (bez zasobnika)
Gazowy kocioł dwufunkcyjny (bez zasobnika) często wiesza się w kuchni lub łazience. (fot. Termet)

Kocioł elektryczny

Wbrew rozpowszechnionemu przekonaniu w nowoczesnym domu o niewielkim zapotrzebowaniu na ciepło kocioł elektryczny może być bardzo dobrym i ekonomicznie uzasadnionym wyborem. Przede wszystkim dlatego, że jest tani inwestycyjnie. Kupimy go już za 2000-2500 zł. Nie musimy przy tym budować kotłowi, komina, kosztownego przyłącza gazowego.

Oznacza to spore oszczędności w trakcie budowy, a także uproszczenie i przyspieszenie niektórych procedur, bo nie musimy czekać np. na budowę przyłącza gazowego. Ponadto działka z dostępem tylko do prądu jest tańsza.

Taki kocioł może być jedynym źródłem ciepła w domu, ale bardzo często łączy się go z innym, wymagającym obsługi urządzeniem jak kominek z płaszczem wodnym lub kocioł na paliwo stałe. Kocioł elektryczny zasila przy tym typową wodną instalację grzewczą, dlatego tego rodzaju połączenie jest łatwe, podobnie jak i przejście na inne paliwo. Choćby na gaz z sieci, gdy zostanie rozbudowana.

Jednak wbrew rozpowszechnionemu przekonaniu przy umiarkowanym zapotrzebowaniu na ciepło i wykorzystaniu głównie drugiej taryfy koszty wcale nie są przesadnie wysokie. Jeżeli zaś chodzi o smog i wpływ na środowisko to wykorzystanie prądu jest uzasadnione. Elektrownie muszą bowiem spełniać bardzo rygorystyczne normy emisji zanieczyszczeń i są wyposażone w urządzenia ograniczające zanieczyszczenie powietrza.

Kocioł elektryczny
Kocioł elektryczny nie wymaga komina, kotłowni ani powietrza do spalania. (fot. Kospel)

Jarosław Antkiewicz

aktualizacja: 2018-09-19

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

W takim razie koszty, które trzeba wpisać do formularza będą zaczerpnięte z kosztorysu ofertowego - dobrze myślę? Intryguje mnie pojęcie kosztów kwalifikowanych - rozumiem, że w najlepszym przypadku koszty poniesione będą równe kosztom kwalifikowanym?    

Budujemy Dom - budownictwo ogólne

05 Paź 2018, 07:22

Witam, Program dofinansowania z NFOSiGW w ramach czyste powietrze ruszył od dnia 19 września. Wnioski warto złożyć przed wykonaniem prac związanych z termomodernizacją lub wymianą źródeł ciepła na bardziej ekologiczne jak pompy ciepła oraz gazowe kotły kondensacyjne. W ...

Eksperci Buderus - technika grzewcza

05 Paź 2018, 06:56

Tak, wniosek jest dość rozbudowany. Ważne aby na początku przeczytać dokumentację Programu. Bez przeczytania instrukcji wypełniania wniosku, bez zapoznania się z regulaminem i zasadami udzielania dofinansowania nie będzie możliwe prawidłowe wypełnienie wniosku. Mając wiedzę ...

Eksperci Viessmann

25 Wrz 2018, 12:47

Pokaż wszystkie komentarze Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
 
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Nowość w ofercie Tekla Kotły! Draco Bio Compact F II - automatyczny kocioł do spalania biomasy
Nowość w ofercie Tekla Kotły! Draco Bio Compact F II - automatyczny kocioł do spalania biomasy Draco Bio Compact F II to nowy model kompaktowego kotła automatycznego do spalania biomasy w postaci peletu o średnicy 6-8 mm klasy A, A1 i ...
Regulatory dotykowe w kotłach SAS
Regulatory dotykowe w kotłach SAS Nowością w oferowanych przez firmę SAS modelach kotłów podajnikowych 5 klasy jest zaawansowany technologicznie sterownik, który czuwa nad ...
Ogrzewacze przepływowe Stiebel Eltron - rozwiązanie szyte na miarę
Ogrzewacze przepływowe Stiebel Eltron - rozwiązanie szyte na miarę Ogrzewacze wody sprawdzają się w budownictwie jedno- i wielorodzinnym. Są też dobrą propozycją dla właścicieli domków letniskowych. ...

Kocioł na paliwo stałe - jaki wybrać?

Na co należy zwracać szczególną uwagę wybierając kocioł na paliwa stałe?

polecane produkty i technologie

Najlepsze sposoby ogrzewania domu

Wybór ogrzewania jest jedną z ważniejszych decyzji podczas budowy wymarzonego domu i w czasie jego remontu. Istnieje wiele metod dostarczania do domu ciepła. To, na jaki sposób się zdecydujemy, zależy od wielu czynników: rodzaju pomieszczeń, możliwości technicznych, w tym również dostępności źródeł energii czy też uwarunkowań finansowych.
Najbardziej znane marki
Kotły gazowe - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Kotły na paliwo stałe - ranking rozpoznawalności firm i produktów

Budujemy Dom 10/2018

Tematem tego numeru jest budowa domu dla alergika. Spełniając kilka warunków można znacznie ulżyć tym mieszkańcom nowego domu, którzy borykają...

Tylko 9,95 zł

Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Dom Energooszczędny Vademecum ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Przeczytaj najnowsze wydanie magazynu Budujemy Dom
Magazyn BudujemyDom
Zamów cotygodniowy poradnik
Cotygodniowy poradnik
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
- porady budowlane,
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl
i odbierz prezent
Odbierz prezent
Zapisz się do bezpłatnego poradnika BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Czas na Wnętrze".