Budujemy Dom

Na co zwracać uwagę wybierając nawierzchnię ogrodową?

Artykuł na: 17-22 minuty

Dla większości właścicieli domów wybrukowanie najważniejszych traktów komunikacyjnych na działce to pozycja must-have. Na ogół używają do tego elementów z betonu, ewentualnie - z kamienia, klinkieru, drewna, tworzyw sztucznych.

Na co zwracać uwagę wybierając nawierzchnię ogrodową?

Uwaga!Z artykułu dowiesz się:

  • Dlaczego warto mieć twarde nawierzchnie w ogrodzie?
  • Dlaczego dobry plan nawierzchni to podstawa?
  • Na jakie parametry należy zwracać uwagę przy zakupie nawierzchni ogrodowych?
  • Czym charakteryzują się wyroby z betonu na nawierzchnię ogrodową?
  • Czym charakteryzują się elementy z naturalnego kamienia na nawierzchnię ogrodową?
  • Dlaczego obrzeża są ważne?
  • Jak kupować materiał na nawierzchnie ogrodowe?
  • Jak układać nawierzchnię ogrodową?

Bruk układamy tylko tam, gdzie... jest niezbędny. W ogrodzie powinna bowiem dominować zieleń, nie beton czy kamień! Mała działka, zabudowana domem i zbyt dużymi sztucznymi nawierzchniami, traci harmonię i przytulność. Zazwyczaj potrzebne jest utwardzenie opaski wokół budynków, ścieżki od furtki, podjazdu do garażu, ewentualnie tarasu. Reszta przestrzeni powinna pozostać zielona!

Na posesjach średniej wielkości warto jeszcze wybrukować alejkę biegnącą do altany, warzywnika, śmietnika. Natomiast na dużych - umożliwić manewrowanie samochodami przed garażem oraz przygotować miejsca parkingowe dla gości. W głębi ogrodu na pewno przydadzą się placyki do grillowania, palenia ognisk itp.

DLACZEGO WARTO MIEĆ TWARDE NAWIERZCHNIE?

Każdy trakt komunikacyjny i placyki wypoczynkowe, wykończone kostką albo płytami, mają liczne zalety. Porządkują przestrzeń, dają użytkownikom wygodę w poruszaniu się, a przy tym służą im przez wiele lat bez kłopotliwej pielęgnacji. Współczesne bruki są ładne oraz łatwe do ułożenia, naprawy, rozbudowy. W procesie produkcji wykonuje się je według specjalnych technologii, dzięki którym nabywają dużej odporności na zmienną pogodę. To jest kluczowe.

Bardzo bogata oferta wyrobów brukarskich umożliwia precyzyjne dopasowanie twardych nawierzchni do wyglądu domu, ogrodzenia, ogrodowych zakątków, i tylko od zasobności portfela zależy, czy ułoży się je ze szlachetnego naturalnego kamienia, czy z tańszych produktów z betonu, klinkieru, drewna.

NAJPIERW DOBRY PLAN

Należy to wyraźnie powiedzieć - nie każdy właściciel poradzi sobie z samodzielnym wytyczeniem wielkości twardych nawierzchni oraz z dopasowaniem ich do wyglądu budynku i ogrodu. Fachowo potrafi to zrobić architekt krajobrazu, albo projektant z firmy brukarskiej. Przede wszystkim prawidłowo wyznaczy przebieg instalacji elektrycznej i odwadniającej w warstwie podbudowy. Nie poprowadzi ścieżek w pobliżu płytko korzeniących się drzew, z obawy przed rozsadzeniem ich przez korzenie.

Mając na względzie zasady ergonomii (w ogrodzie też obowiązują), najpierw przejdzie się po działce, wypatrując, gdzie właściciele wydeptali piesze trakty, w jaki sposób rozmieścili elementy małej architektury ogrodowej.

Dopiero po uważnej wizji lokalnej i pomiarach sporządzi profesjonalny projekt, zawierający szkice i opisy potrzebnych ścieżek i podjazdu, ich wymiary, kształty, dekoracyjne wzory. Wskaże rodzaj i kolor materiałów. Nakreśli kierunki odpływu wody powierzchniowej (spadek poprzeczny nawierzchni to co najmniej 2%, spadek podłużny wymagany jest do odpływu wody od ścian budynku w stronę ogrodu), a jeśli spadki nie wystarczą, nakaże ułożenie odwodnienia liniowego. Z tak szczegółowym projektem brukarze nie powinni popełnić żadnego błędu.

Ogrodowe trakty
Aby przekonać się jak będą wyglądały ogrodowe trakty warto zlecić wykonanie projektu firmie brukarskiej, która przygotuje również wizualizację. (fot. Bruk-Bet)

PARAMETRY BRUKU I TWARDYCH NAWIERZCHNI

  • Grubość kostki

Dobiera się ją do przewidywanych obciążeń, czyli zależy od tego, czy nawierzchnia służy piechurom czy samochodom. W typowym ogrodzie wymagana grubość chodnika dla pieszych wynosi: 4 cm - kostka kamienna i betonowa; 4,5 cm klinkierowa. Grubość podjazdu: 6 cm - kostka kamienna i betonowa; co najmniej 5,2 cm - bruk klinkierowy. Bruk produkuje się też w grubości 8 oraz 10 cm i układa tam, gdzie występuje ruch cięższych pojazdów (czyli najczęściej poza obszarem działek jednorodzinnych).

  • Kolorystyka

Ze szczególnym wyczuciem należy projektować kompozycje wielu kontrastujących barw kostki lub z wzorami, ponieważ zbyt agresywne zestawienia mogą wprowadzić do otoczenia chaos. Nawierzchnie ciemne optycznie zmniejszają przestrzeń, więc raczej nie nadają się do małych ogrodów. Za to jasne (jednobarwne, albo w kilku pokrewnych odcieniach) wydłużają perspektywę.

  • Chodniki

Standardowo trakt między furtką a wejściem do domu powinien być możliwie krótki i prosty oraz mieć szer. 1,2-1,5 m. Nieco węższe (0,8-1,0 m) planuje się ścieżki w głębi ogrodu. Do naturalistycznych założeń lepiej pasują nawierzchnie o miękkich liniach, do geometrycznych - o liniach prostych.

  • Podjazd do garażu i miejsca parkingowe pod chmurką

Wygodny podjazd musi mieć szerokość przynajmniej 3 m, z tym że na małych działkach wytycza się go zazwyczaj jako krótki prostokąt, a na dużych prowadzi po łuku lub liniami falistymi, formując zatoczkę lub rondo do zawracania. W ogrodzie warto zapewnić 1 albo 2 miejsca parkingowe na auta gości (w większych lepiej mieć nawet 3 albo 4). Dla jednego samochodu potrzeba stanowiska o wym. 2,5 × 5 m.

Brukowana nawierzchnia
(fot. Vandersanden)
Elementy brukowe na nawierzchnie
Elementy brukowe na nawierzchnie mogą mieć różną wielkość i kolor. (fot. Bruk-Bet)

BRUK BETONOWY NA NAWIERZCHNI

Są zdecydowanie najpopularniejszym materiałem wykorzystywanym w prywatnych ogrodach - także dlatego, że produkuje się je na miejscu, bez konieczności ściągania z drugiego krańca Polski. Główne zalety to trwałość, łatwa pielęgnacja (zarówno w lecie, jak i w zimie), bogate wzornictwo i kolorystyka, szybkość układania, efektowny wygląd (niektóre serie świetnie imitują kamień).

Bruk betonowy wytwarza się jako jedno- lub dwuwarstwowy. Pierwszy rodzaj jest cały barwiony w masie, natomiast drugi tylko w części licowej. Dobrej jakości kostka dwuwarstwowa powinna mieć fragment górny o grubości co najmniej 5 mm i być dobrze związana ze spodnim, utworzonym z betonu konstrukcyjnego. Do warstwy licowej często dodaje się uszlachetniacze w postaci kruszyw, np. granitu, bazaltu, piasku kwarcowego. Produkuje się elementy o rzucie w kształcie kwadratu, prostokąta, sześciokąta, fali, kości (np. kostka w formie trapezu ułatwia ułożenie nawierzchni lub wzorów o zarysie koła).

Stosuje się różne sposoby obróbki. Technologia obijania (w specjalnym bębnie) nadaje kostce wygląd starego bruku. Szczotkowania - wyrabia szorstką i porowatą powierzchnię, a płukania - równie antypoślizgową, lecz podobną do kamienia. Paleta barw bruku z betonu jest ogromna, jednak przy dobieraniu kolorystykę nawierzchni zaleca się zachowanie umiaru i łączenie maksymalnie trzech barw. Rada - warto zdecydować się produkty impregnowane fabrycznie, bo po ułożeniu na podbudowie nie chłoną wody, są odporne na zmienne czynniki atmosferyczne, ścieranie, brud.

ELEMENTY Z NATURALNEGO KAMIENIA NA NAWIERZCHNI OGRODOWEJ

Złota zasada - na posesjach powinien zagościć kamień lokalny, ze względu na spójność z otoczeniem i niższe koszty transportu (warto na nie zwrócić uwagę, chociażby dlatego, że takie elementy są znacznie droższe od wyrobów z betonu). Do zakupu bruku kamiennego bezapelacyjnie zachęcają wytrzymałość, odporność na ścieranie i ściskanie, elegancki wygląd i szlachetna kolorystyka.

Elementy powstają w wyniku łupania bloków skalnych (a nie metodą cięcia), zatem ich wymiary nie są idealnie równe (standaryzowane). Mogą się różnić nawet o 3 cm. Kostki o mniejszych gabarytach przeznacza się do wykonywania ścieżek i alejek oraz tarasów i podjazdów o niedużej intensywności użytkowania. Większe stosuje się na podjazdach eksploatowanych intensywnie (gdy jeżdżą po nich samochody ciężarowe). Duża kostka jest mniej wydajna od drobnej. Z tony drobnej (4/6 cm) można ułożyć 8-9 m2 nawierzchni, podczas gdy z tony dużej (15/17 cm) zaledwie 3 m2.

Kamień kamieniowi nierówny! Materiały pochodzenia magmowego (granit, bazalt itp.), ewentualnie przeobrażone ze skał magmowych (serpentynit) to skały bardziej trwałe, twarde i nienasiąkliwe, niż piaskowiec, który trzeba impregnować specjalistycznymi środkami, które zabezpieczają go przed płowieniem i nasiąkaniem wodą. Kostka bazaltowa po opadach atmosferycznych staje się śliska, wykorzystuje się tylko jako dodatek dekoracyjny.

OBRZEŻA, CZYLI BRUK W MOCNEJ RAMIE

Na ścieżkach stosuje się obrzeża - kamienne lub betonowe (w formie krawężników mniej masywnych niż na podjeździe), palisady, elementy z tworzywa, grubsze kostki, wylewki z betonu. Brzegi podjazdów umacnia się krawężnikami. Należy je osadzić na podkładzie z chudego betonu i głębiej od utwardzonej nawierzchni.

Ważnym elementem każdej nawierzchni są obrzeża, które umacniają jej krańce. (fot. Libet)

KUPUJEMY ELEMENTY

  • Konkretna ilość + zapas

Regułą jest, że wykonując nawierzchnię z misternymi wzorami, zużywa się więcej materiału, niż przy zupełnie gładkich lub z prostymi wzorami. Z wzorami czy bez, zamawiając jego ilość, postępujemy tak jak z glazurą, czyli doliczamy kilkuprocentowy zapas. Kontrolowana nadwyżka jest potrzebna na nieprzewidziane docinki oraz do ewentualnych napraw w późniejszych latach eksploatowania. Jeśli źle obliczymy ilość elementów, niekiedy późniejsze dokupienie identycznych jest już niemożliwe (bo zaprzestaje się ich produkcji), albo partie różnią się odcieniem.

  • Ile zapłacimy?

Ogromnym walorem wyrobów z betonu jest atrakcyjna cena. Przykładowo, za kostkę z granitu (zależnie od klasy i koloru) zapłacimy 250-800 zł/t, natomiast za taką imitującą granit o gr. 6 cm 35-90 zł/m2. Konkurencyjne ceny mają także inne rodzaje kostek z betonu o grubości 6 cm - obijana i postarzana mechanicznie 50-85 zł/m2, a pokryta kruszywem, śrutowana lub płukana 60-100 zł/m2.

  • Ważne rady

Koniecznie poszukajmy punktu sprzedaży, w którym będzie możliwe porównanie wielu wyrobów i sprawdzenie ich jakości (przełamanie kostki pokazuje stopień zagęszczenia jej budulca - gdy z jej wnętrza wykruszają się ziarna materiału, świadczy to o niewłaściwym zagęszczeniu i marnej wytrzymałości oraz jakości). Prawdopodobnie najlepszego zakupu dokonamy w zakładzie kamieniarskim renomowanego producenta. Pamiętajmy o równoczesnym zakupie obrzeży i dopasowaniu kolorystycznym.

Przed rozładowaniem dostawy na posesji warto sprawdzić, czy kostki na paletach nie mają uszkodzonych brzegów i powierzchni. Partię dyskwalifikują trwałe zabrudzenia, np. plamy nie dające się zmyć wodą. Wyjątkiem są jasne wapienne wykwity, które nie świadczą o wadliwości kostki i szybko się wycierają podczas użytkowania nawierzchni.

Dobrym pomysłem na ścieżki jest wyłożenie ich betonowymi płytami ażurowymi
Dobrym pomysłem na ścieżki jest wyłożenie ich betonowymi płytami ażurowymi, które można wypełnić np. trawą lub żwirem. (fot. Polbruk)

UKŁADANIE NAWIERZCHNI OGRODOWYCH

Bez względu na rodzaj budulca, metoda wykonania nawierzchni jest identyczna. Prace najlepiej zlecić doświadczonym brukarzom, bo oferują kompleksową usługę - od projektu i zakupu materiału, przez transport i ułożenie.

  • Wykop i obrzeża

Przed rozpoczęciem robót dobrze jest wytyczyć zarys podjazdu i ścieżek farbą w sprayu, albo przy pomocy palików i sznurka. W wytyczonym obrysie należy zdjąć warstwę humusu i zgromadzić ją na pryzmie (do spożytkowania w ogrodzie). Rada - szerokość i długość nawierzchni warto precyzyjnie dostosować do wymiarów wybranej kostki (jej wielokrotności), gdyż dzięki temu unika się żmudnego przycinania.

Głębokość wykopu powinna się równać łącznej grubości wszystkich warstw podbudowy, która wynosi na gruncie piaszczystym 30 cm, na gliniastym 50 cm. Dno wykopu trzeba ukształtować z kilkustopniowym spadkiem, aby woda opadowa nie spływała w stronę domu, następnie zagęścić wibratorem płytowym. Potem osadza się obrzeża i układa geowłókninę (materiał zapobiega mieszaniu się gruntu z podbudową, co pozytywnie wpływa na stabilność nawierzchni i zabezpiecza przed zapadaniem się podbudowy).

  • Podbudowa

Jeśli pod nawierzchnią mają przebiegać instalacje (np. elektryczna, nawadniająca), przez rozpoczęciem układania podbudowy należy przygotować odpowiednie wykopy. Warstwę nośną i filtrującą tworzy się z grubego kruszywa lub tłucznia. Na podjeździe musi mieć ona grubość 20-30 cm, na ścieżkach 10-20 cm. Konieczne jest ubicie jej wibratorem. Na powierzchni kruszywa układa się warstwę spadkową o gr. 10 cm z piasku wymieszanego na sucho z cementem (w proporcji objętościowej 1:5). Wyrównuje się ją łatą murarską i zagęszcza maszynowo.

  • Kostka do kostki

Stojąc na już ułożonej nawierzchni (nigdy na podbudowie), każdy element dobija się gumowym młotkiem. Szczeliny między wyrobami betonowymi wypełnia się piaskiem z wodą, natomiast między kamiennymi - zasypką granitową. Na koniec przygotowana nawierzchnia musi być dociśnięta do podłoża wibratorem powierzchniowym z gumową nakładką. Warto sprawdzić, czy materiał wymaga zaimpregnowania.

Lilianna Jampolska

aktualizacja: 2018-10-19

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

Dziękuję za cenne wskazówki. Pozdrwaiam i od jutra będę zmieniać wygląd mego ogrodu.

Gość Marta

18 Sie 2009, 18:45

Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl
Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
 
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Beton DECO STELLO - nawierzchnia, która świeci
Beton DECO STELLO - nawierzchnia, która świeci Monolityczny beton nawierzchniowy to trwały i odporny na obciążenia materiał. Dzięki technologii barwienia w masie, stosowanej w produktach ...
Bruki klinkierowe Vandersanden - naturalny materiał nawierzchniowy
Bruki klinkierowe Vandersanden - naturalny materiał nawierzchniowy Bruki klinkierowe Vandersanden są naturalnym materiałem nawierzchniowym, wypalanym z gliny i piasku. Są przyjazne dla środowiska, ponieważ ...
Renowator koloru do kostki brukowej Botament PF 1
Renowator koloru do kostki brukowej Botament PF 1 Renowator koloru do kostki brukowej Botament PF 1 to łatwy i szybki sposób na metamorfozę otoczenia wokół domu. Botament PF 1 zachowuje ...

Jak radzić sobie z glonami w zbiorniku wodnym?

Poprzedniego lata miałem dość duże problemy z nadmiernym rozrostem glonów w stawie (zbiornik wodny). Konkurowały z rybami o przestrzeń i zmieniły kolor wody na burozielony. Co robić, aby uniknąć podobnego kłopotu w nadchodzącym sezonie?

polecane produkty i technologie

MOSER: Rozdzielnice podziemne z serii TerraMo

Nowoczesne systemy zasilania podziemnego do użytkowania wewnątrz i na zewnątrz są idealnym rozwiązaniem wszędzie tam, gdzie nie możemy zainstalować ogólnodostępnych, stałych źródeł zasilania. Dzięki odpowiednio zaprojektowanej konstrukcji urządzenie nie przeszkadza podczas normalnego użytkowania powierzchni oraz nie pozwala na ingerencję osób postronnych. Kiedy zaistnieje potrzeba skorzystania z źródeł zasilania, wystarczy przekręcić klucz!

Budujemy Dom 11-12/2018

Tradycyjnie nasze ostatnie wydanie w roku poświęcone jest remontom i modernizacjom. Informacje zawarte w artykułach przydadzą się przede wszystkim...

Tylko 9,95 zł

Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Dom Energooszczędny Vademecum ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Przeczytaj najnowsze wydanie magazynu Budujemy Dom
Magazyn BudujemyDom
Zamów cotygodniowy poradnik
Cotygodniowy poradnik
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
- porady budowlane,
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl
i odbierz prezent
Odbierz prezent
Zapisz się do bezpłatnego poradnika BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Czas na Wnętrze".