Budujemy Dom

Rozmowy o budowaniu domu - montaż ogrzewania podłogowego

Artykuł na: 17-22 minuty

Ogrzewanie podłogowe to ostatnio bardzo popularne rozwiązanie. Ekspert budowlany przybliża kwestie związane z tym tematem, odpowiadając na pytania o montaż i koszty wykonania podłogówki.

Rozmowy o budowaniu domu - montaż ogrzewania podłogowego

Uwaga!Z artykułu dowiesz się:

  • Czy system ogrzewania podłogowego jest pozbawiony wad?
  • Jakie są rodzaje podłogówki i czym się róznią?
  • Jak przebiega montaż wodnego ogrzewania podłogowego?
  • Jak zamontować elektryczne ogrzewanie podłogowe?
  • Czym charakteryzują się maty grzewcze?
  • Czy na ogrzewanie podłogowe można zastosować dowoną posadzkę?
  • Ile kosztuje montaż ogrzewania podłogowego?

Inwestor: Chyba czas na podłogówkę. Zauważyłem, że to bardzo popularne ostatnio rozwiązanie.

Ekspert budowlany: I nic dziwnego. W przeciwieństwie do grzejników, które emitują ciepło tylko w miejscu zainstalowania, podłogówka gwarantuje równomierny rozkład ciepła w całym pomieszczeniu. Poza tym przy wykorzystaniu nowoczesnych, niskotemperaturowych źródeł ciepła, takich jak pompa ciepła czy kocioł kondensacyjny, pozwala obniżyć koszty ogrzewania. Oszczędności uzyskuje się jednak nawet przy stosowaniu tradycyjnych źródeł ciepła. Jako komfortowa odbierana jest bowiem temperatura nawet o 2 stopnie niższa niż w sytuacji, gdy pomieszczenie ogrzewają grzejniki.

Czyli mamy sposób na ogrzewanie pozbawiony wad?

Niestety nie. Minusem podłogówki są istotne ograniczenia co do sposobu wykończenia podłogi. Warto też pamiętać, że zbyt dużej części posadzki nie można zastawić meblami. W tym wariancie dużo większe znaczenie ma projekt instalacji grzewczej. Przy ogrzewaniu grzejnikowym, gdy stwierdzimy, że jakieś pomieszczenie jest niedogrzane, zwykle wystarczy zmienić temperaturę wody, ostatecznie można też wymienić grzejnik na większy lub efektywniejszy (np. z większą liczbą płyt).

Przy podłogówce jest to znacznie bardziej skomplikowane. W analogicznej sytuacji podwyższenie temperatury wody zasilającej może bowiem spowodować, że przekroczona zostanie dopuszczalna temperatura podłogi. A to wpłynie nie tylko na komfort w pomieszczeniu, ale może też skutkować uszkodzeniami posadzki. Zaś np. zagęszczenie rurek w pętli wymagałoby zniszczenia całej podłogi.

Dlatego by uniknąć kosztownych przeróbek, opracowanie projektu należy zlecić fachowcowi. Uwzględni on zapotrzebowanie cieplne budynku oraz parametry techniczne zastosowanych materiałów instalacyjnych. Fachowa dokumentacja przyda się też dlatego, by w razie kłopotów w trakcie eksploatacji, można było ustalić, kto ponosi za nie odpowiedzialność.

Czy przy podłogówce też mamy różne opcje do wyboru?

Mamy dokładnie dwie opcje: ogrzewanie wodne lub elektryczne.

Czym one się różnią?

W pierwszym wariancie źródłem ciepła w jest woda – ogrzana przez kocioł lub pompę ciepła, a następnie doprowadzona do pomieszczenia rurami ułożonymi pod posadzką. W ogrzewaniu elektrycznym ukryte w podłodze przewody nagrzewają się podczas przepływu prądu elektrycznego. Opcje różnią się też stopniem skomplikowania.

O ile do działania ogrzewania elektrycznego wystarczy element grzejny (przewody, ewentualnie maty lub specjalne folie), podłączenie do instalacji elektrycznej i termostat, to w wariancie wodnym system składa się z rurek, źródła ciepła, automatyki sterującej, pompy obiegowej i rozdzielacza. Gdy woda podgrzewana jest w kotle na paliwa stałe, niezbędny jest dodatkowo układ mieszający, obniżający temperaturę cieczy w obiegu (nie powinna ona przekraczać 55°C, podczas gdy woda opuszczająca tego typu kocioł powinna mieć temperaturę 70–90°, a na powrocie przynajmniej 50°C).

Schemat wodnego ogrzewania podłogowego
Schemat wodnego ogrzewania podłogowego
Schemat: Warstwy podłogi z elektrycznym ogrzewaniem podłogowym z przewodami grzejnymi
Warstwy podłogi z elektrycznym ogrzewaniem podłogowym z przewodami grzejnymi

Domyślam się, że montaż ogrzewania wodnego jest dość skomplikowany, mam rację?

Tak. Ze względu na specjalną konstrukcję podłogi, to rozwiązanie należy zaplanować na etapie projektowania domu. Prace trzeba prowadzić w budynku zamkniętym, z osadzonymi oknami i drzwiami, zwykle po wykonaniu instalacji elektrycznej, wodnej i sanitarnej i po zakończeniu wewnętrznych robót tynkarskich. Minimalna temperatura otoczenia w trakcie montażu nie powinna być mniejsza niż 5°C, optymalna to 15–20°C.

Na równym, oczyszczonym i suchym podłożu układa się warstwy izolacji przeciwwilgociowej (podłoga na gruncie) i cieplnej. W przypadku podłogi na gruncie powinna mieć ona grubość 15–20 cm, natomiast na stropie pomiędzy kondygnacjami ogrzewanymi wystarczy 3–5 cm. Następnie wzdłuż całego obrysu płyty grzewczej mocuje się izolację brzegową. Taśma musi zostać poprowadzona także w dylatacjach – są one niezbędne, gdy powierzchnia płyty przekracza 40 m² lub gdy długość któregokolwiek z boków wynosi więcej niż 8 m.

Aby jastrych miał możliwość swobodnego kurczenia i rozszerzania się przy zmianach temperatury i wilgotności, przy ścianach i innych elementach konstrukcyjnych (słupy, piony przechodzące przez strop) należy pozostawić szczeliny szerokości 1,5–2 cm. Wypełnia się je paskami styropianu, specjalną taśmą lub innym elastycznym materiałem. Następnie tworzy się pętle rur grzewczych, najczęściej o całkowitej długości 100 m. Przewody trzeba zakotwiczyć do izolacji za pomocą spinek lub szyn montażowych. Jeżeli nie da się uniknąć tego, aby rury przechodziły przez dylatacje, w tych miejscach należy je zabezpieczyć za pomocą peszla.

Kolejnym krokiem jest wykonanie próby szczelności instalacji na wodę pod ciśnieniem. Następnie rury ogrzewania wodnego zalewa się płynnym jastrychem cementowym lub anhydrytowym o grubości minimum 6,5 cm (z czego 4–4,5 cm znajduje się nad rurami). W przypadku ograniczonej nośności stropu, można zastosować specjalny jastrych o bardzo dużej wytrzymałości, który może mieć zaledwie 3 cm grubości powyżej rur. W celu zwiększenia plastyczności zaprawy, dodaje się do niej specjalne emulsje, tzw. plastyfikatory, dzięki którym jastrych lepiej przylega do rur ze wszystkich stron. Po dojrzewaniu jastrychu, który wynosi od 7 do 28 dni, konieczne jest wygrzanie płyty grzewczej.

Montaż ogrzewania podłogowego wodnego
O ile ogrzewanie elektryczne często montuje się w remontowanych domach, ogrzewanie wodne – ze względu na specjalną konstrukcję podłogi – należy zaplanować na etapie projektowania domu (fot. Hadwao)

Pewnie układanie ogrzewania elektrycznego, w porównaniu do wodnego, to błahostka?

Na pewno jest to wariant prostszy w montażu. Dlatego często decydują się na niego właściciele remontowanych domów, w których system grzewczy oparty jest wyłącznie na grzejnikach. W związku z tym, że podłogówka elektryczna działa zupełnie niezależnie od nich i od kotła, remont nie wiąże się z ingerencją w istniejący system grzewczy, a jedynie z koniecznością zdemontowania posadzki. W nowym budynku prace instalacyjne polegają na ułożeniu pętli z przewodu grzewczego w jastrychu, podobnie jak w przypadku montowania rur grzewczych. Przewody przytwierdza się do podłoża specjalną taśmą montażową, a odległości pomiędzy równoległymi odcinkami kabla powinny wynosić 5–15 cm.

Stosuje się dwa rodzaje przewodów – zwykłe (stałooporowe) i samoregulujące. Te pierwsze, uruchamiane przez regulator z termostatem, grzeją zawsze z pełną mocą. Aby nie rozgrzały nadmiernie podłogi i nie uległy uszkodzeniu, nie należy ich układać w miejscach, w których odbiór ciepła jest utrudniony (np. pod dywanami i meblami). Przewody samoregulujące – zazwyczaj także włączane i wyłączane przez termostat – grzeją tym mocniej, im niższa jest temperatura w otoczeniu kabla. Są droższe od stałooporowych, ale dzięki ich zastosowaniu można wyeliminować ryzyko przegrzania podłogi i lepiej dopasować do potrzeb ilość oddawanego ciepła.

Termostat do sterowaniem ogrzewaniem podłogowym
Termostat do sterowaniem ogrzewaniem podłogowym (fot. Kan)

Wydaje mi się, że widziałem reklamę podłogówki, w której na podłodze układało się jakieś maty.

Musiały to być maty grzejne, czyli siatki z tworzywa sztucznego, w które wplecione są przewody. To jeden z wariantów, którym można zastąpić pętlę z przewodu grzewczego. Innym są specjalne, cieńsze od standardowych przewody, które zatapia się w warstwie kleju do płytek podłogowych lub układa pod panelami podłogowymi. Do wyboru są jeszcze folie z naniesionymi elementami grzejnymi o bardzo małej grubości (ok. 0,2 mm), polecane szczególnie pod panele.

Te alternatywne rozwiązania stosowane są szczególnie chętnie w systemach ogrzewania strefowego, np. jako uzupełnienie grzejników. O ich popularności decyduje przede wszystkim łatwość wykonania – wystarczy tylko ułożyć matę i podłączyć zasilanie elektryczne. Na koniec ważna uwaga – przy ogrzewaniu elektrycznym w każdym pomieszczeniu montuje się termostat z możliwością programowania temperatury innej dla dnia i nocy.

Układanie maty grzejnej w warstwie kleju pod płytkami ceramicznymi
Układanie maty grzejnej w warstwie kleju pod płytkami ceramicznymi (fot. Elektra)
Cienka folia grzewcza
Cienkie folie grzewcze stosuje się pod panelami podłogowymi (fot. Zamel)

Zobacz, jak układać maty grzewcze

Skoro wspomniał pan o płytkach i panelach, chciałbym dopytać o wykończenie podłogi. Mówił pan, że zastosowanie ogrzewania podłogowego wiąże się z pewnymi ograniczeniami w tym zakresie.

Niestety tak, wybierając materiał wykończeniowy podłogi nie mamy pełnej swobody. Przede wszystkim musimy sprawdzić, czy producent tej upatrzonej przez nas posadzki dopuszcza stosowanie jej na podłogi ogrzewane. Ponadto należy zwrócić uwagę na to, czy materiał dobrze przewodzi ciepło i czy nie będzie utrudniał jego przekazania do pomieszczenia. Zdolność do hamowania przepływu ciepła określa się mianem oporu cieplnego R. Dla warstwy nad ogrzewaniem podłogowym nie powinien on przekraczać 0,15 (m²·K)/W.

Wartości oporu cieplnego popularnych materiałów posadzkowych znacznie różnią się między sobą. Przykładowo dla płytek ceramicznych grubości 10 mm na zaprawie klejowej parametr ten wynosi 0,02, dla parkietu grubości 24 mm – 0,12, natomiast dla dywanu lub wykładziny grubości 15 mm – 0,15. Z powyższego wynika, że na ogrzewaniu podłogowym najlepiej sprawdzają się posadzki ceramiczne bądź kamienne, które dobrze przewodzą ciepło. Klej do ich przyklejania ma być odporny na wysoką temperaturę i trwale elastyczny, aby przejmował naprężenia występujące między podłożem i posadzką.

Podłogę można też wykończyć panelami, parkietem i wykładziną (dywanową lub z tworzywa sztucznego), ale – jak wspomniałem – muszą być one przeznaczone do układania na ogrzewaniu podłogowym. Trzeba przy tym uwzględnić ich wpływ na działanie ogrzewania. Powierzchnia podłogi pokrytej parkietem lub dywanem będzie miała niższą temperaturę niż przy zastosowaniu płytek. Należy to zrównoważyć np. podnosząc temperaturę wody w instalacji lub zagęszczając w takich miejscach rurki.

Podłoga na ogrzewaniu podłogowym
Przy zastosowaniu ogrzewania podłogowego sposób wykończenia podłogi nie jest dowolny. Przed wyborem posadzki trzeba sprawdzić, czy producent dopuszcza stosowanie jej na podłogi ogrzewanej (fot. Luxbud)

Nie jestem jeszcze do końca przekonany do podłogówki, martwię się trochę, czy nie za dużo za to zapłacę.

Niektórzy inwestorzy wciąż traktują ogrzewanie podłogowe jako coś luksusowego. Tymczasem stało się ono standardem, bo od kilku lat koszty jego wykonania wyraźnie spadają. Niemniej jednak – ze względu na wysokie ceny osprzętu hydraulicznego i automatyki sterującej – wciąż nieopłacalne jest zakładanie instalacji ogrzewania wodnego na powierzchni mniejszej niż kilkadziesiąt metrów kwadratowych.

W tym wariancie za rozłożenie rur grzewczych zapłacimy 30–35 zł/m². Koszty materiałowe to dodatkowe ok. 20 zł/m². Za montaż szafki podtynkowej i rozdzielacza zapłacimy przynajmniej 300 zł. Zawór termostatyczny mieszający to wydatek 300–600 zł, a rozdzielacz na 8–10 obwodów – min. 1000 zł. Szacunkowo można przyjąć, że ogrzewanie wodne kosztuje 150–300 zł/m².

Ogrzewanie elektryczne często układa się na niewielkiej powierzchni, np. tylko w łazience. Ceny materiałów są bardzo zróżnicowane. Przykładowo maty do położenia w kleju pod terakotę można kupić już za kilkadziesiąt zł/m². To więcej niż kosztują przewody grzejne o analogicznej mocy, ale nad matą nie trzeba już wykonywać wylewki. Średni koszt takiego ogrzewania to 130–200 zł/m².

Skłaniam się właśnie chyba ku temu, aby połączyć tradycyjne grzejniki z podłogówką. Z pańskich słów wnioskuję, że nie powinno być z tym problemu.

Żadnego. Robi tak większość inwestorów. System mieszany może mieć rozmaite warianty – w niektórych pomieszczeniach układa się pętle ogrzewania podłogowego, w innych montuje grzejniki – w pokojach na ogół płytowe, a w łazienkach zakłada się i grzejniki (najczęściej drabinkowe) i podłogówkę.

Jednoczesne korzystanie z grzejników i podłogówki jest bezpieczniejsze i pozwala na zniwelowanie minusów każdej z tych instalacji. Podłogówka zapewnia wysoki komfort cieplny w wybranych pomieszczeniach, z kolei użycie grzejników, których bezwładność cieplna jest dużo mniejsza, umożliwia ich szybkie ogrzanie oraz dogrzewanie w razie potrzeby, na przykład podczas mrozów. Grzejniki montuje się też tam, gdzie podłogówka byłaby niepożądana, choćby ze względu na chęć wykończenia podłogi naturalnym drewnem.

Redakcja BD
fot. otwierająca: Rettig Heating

aktualizacja: 2018-07-23

Dodaj komentarz

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
 
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Szwadron i Kompania - nowości w ofercie ELTERM
Szwadron i Kompania - nowości w ofercie ELTERM Asortyment firmy ELTERM został poszerzony o zestawy grup pompowych oraz sprzęgło-kolektorów SKE. Dostępne są wersje do poziomej, jak i ...
Złoty Laur Konsumenta 2018 dla ELEKTRY w kategorii Ogrzewanie Podłogowe!
Złoty Laur Konsumenta 2018 dla ELEKTRY w kategorii Ogrzewanie Podłogowe! W tegorocznym sondażu oceniającym popularność marek oraz jakość produktów w kategorii Ogrzewanie Podłogowe, produkty marki ELEKTRA zostały ...
Promocja na maty grzejne ELEKTRA!
Promocja na maty grzejne ELEKTRA! Do 29 czerwca 2018 r. trwa promocja na maty grzejne ELEKTRA MD w zestawie z najnowszym regulatorem temperatury ELEKTRA OWD5 WiFi.

Ogrzewanie kierowane sterownikiem a niedogrzane pomieszczenia

Czy korzystać, jak do tej pory z ogrzewania kierowanego sterownikiem, czy lepiej go odłączyć i regulować temperaturę na poszczególnych grzejnikach?

polecane produkty i technologie

Ogrzewanie płaszczyznowe na bazie systemu Radopress

Firma Pipelife oferuje nowoczesny system instalacyjny o nazwie RADOPRESS. Może on służyć do budowy ogrzewania podłogowego, instalacji grzewczych, przesyłu zimnej i ciepłej wody wodociągowej, instalacji chłodniczych oraz przemysłowych.
Najbardziej znane marki
Grzejniki wodne - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Ogrzewanie podłogowe wodne - ranking rozpoznawalności firm i produktów

Budujemy Dom 11-12/2018

Tradycyjnie nasze ostatnie wydanie w roku poświęcone jest remontom i modernizacjom. Informacje zawarte w artykułach przydadzą się przede wszystkim...

Tylko 9,95 zł

Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Dom Energooszczędny Vademecum ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Przeczytaj najnowsze wydanie magazynu Budujemy Dom
Magazyn BudujemyDom
Zamów cotygodniowy poradnik
Cotygodniowy poradnik
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
- porady budowlane,
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl
i odbierz prezent
Odbierz prezent
Zapisz się do bezpłatnego poradnika BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Czas na Wnętrze".