Budujemy Dom
Stan surowy / Okna i drzwi / Artykuły

Rozmowy o wyborze okien

Artykuł na: 23-28 minut

Inwestor pyta czym się kierować wybierając okna, drzwi i bramę garażową do domu jednorodzinnego.

Rozmowy o wyborze okien

Uwaga!Z artykułu dowiesz się:

  • Które okna wybrać: plastikowe czy drewniane?
  • Kiedy możemy uznać, że okna chronią przed włamaniem?
  • Jakie są sposoby otwierania okien?
  • Jakie mamy możliwości wyboru przeszklenia?
  • Jak powinien przebiegać montaż okien i co to jest "ciepły montaż?
  • Czy montaż okien dachowych ma sens?
  • Jak możemy się chronić przed przegrzaniem pomieszczeń?

Inwestor: Tym razem chciałbym porozmawiać o tym, jak wybrać do domu okna, drzwi i bramę garażową. Zdaję sobie sprawę, że tematyka jest obszerna, ale może uda się dowiedzieć przynajmniej najważniejszych rzeczy.

Ekspert budowlany: Służę pomocą. Proponuję zacząć od okien.

No właśnie, które wybrać: plastikowe czy drewniane? Co się bardziej opłaci.

Hmm, wybierając okna, wielu inwestorów - podobnie jak pan - koncentruje się przede wszystkim na cenie i materiale, z jakiego wykonane są ramy. Tymczasem dobre okno, z jakiego budulca by nie było, powinno spełniać kilka warunków. Najważniejsze, żeby było ciepłe. Dlatego dokonując wyboru, trzeba zwrócić uwagę na współczynnik U, określający ciepłochronność okna. Od 2017 r. okna fasadowe nie mogą mieć U większego niż 1,1 W/(m²·K). Od 1 stycznia 2021 r. współczynnik ten ma wynosić 0,9. Dla okien dachowych parametr ten to odpowiednio 1,3 i 1,1.

Generalnie im współczynnik ten jest niższy, tym lepiej, choć należy zachować umiar, ponieważ niższe parametry będą miały swoją cenę. Kupując okna nie dajmy się zwieść. Większość producentów podaje parametry termiczne dla okna referencyjnego: jednoskrzydłowego o wymiarach 123 x 148 cm. A dla naszych okien, o innych wymiarach, ciepłochronność będzie nieco inna. Niestety, niektórzy sprzedawcy podają współczynnik U dla samej szyby, a ten jest zawsze dużo niższy. Energooszczędność okna zależy bowiem od właściwości całego systemu - pakietu szybowego, budowy profili oraz uszczelnienia.

A co z bezpieczeństwem?

Z policyjnych statystyk wynika, że najwięcej włamań do domów odbywa się przez okna, szczególnie tarasowe. Dlatego ich producenci stosują rozmaite zabezpieczenia, takie jak wzmocnione profile, szyby laminowane folią, klamki z zamkiem, a także specjalne okucia.

W modelach antywłamaniowych zaczepy mają kształt grzybka, co utrudnia wyważenie okna. Im więcej tych elementów, tym bezpieczniej możemy się czuć, choć trzeba sobie zdawać sprawę, że dla włamywacza nie ma bariery nie do pokonania. Kwestią jest tylko czas, potrzebny intruzowi na sforsowanie okna.

Odporność na włamanie określa sześć klas RC - od 1 do 6. W przypadku najniższej bariera praktycznie nie będzie stawiała oporu. Do sforsowania okien o wyższej klasie włamywacz będzie potrzebował nieco więcej czasu. Trzeba jednak zastrzec, że produkty o klasie wyższej niż 3 oferowane są sporadycznie.

Szyby wzmocnione specjalną folią Rygle grzybkowe to zabezpieczenie antywłamaniowe
Jednym z elementów zwiększających odporność okien na włamanie są szyby wzmocnione specjalną folią. (fot. Aluprof) Innym zabezpieczeniem antywłamaniowym stosowanym w oknach są rygle grzybkowe. (fot. MS więcej niż Okna)

Jak zabezpieczyć okno przed włamaniem?

Co jeszcze brać pod uwagę przy zakupie okien?

Jeśli dom zlokalizowany jest w ruchliwej okolicy, okna wychodzą na arterię, warto wybrać modele o zwiększonej izolacyjności akustycznej. Producenci posługują się wskaźnikiem Rw, który określa zdolność okien do tłumienia hałasów dobiegających z zewnątrz budynku. Podawany jest w decybelach (dB) - im jest wyższy, tym okno zapewnia skuteczniejsze wygłuszenie. W domach położonych w cichej okolicy wystarczy okno o współczynniku Rw= od 30 do 32 dB. Jeśli w pobliżu występuje jakieś źródło hałasu, lepiej kupić okna o współczynniku Rw równym przynajmniej 35 dB. Mogą być one droższe od standardowych nawet o 30%.

Przed hałasem, ale i utratą ciepła, lepiej chronią też okna charakteryzujące się dużą szczelnością. Ten parametr określają klasy - od 1 do 4. Im wyższa, tym okna przepuszczają mniej powietrza. W Polsce do sprzedaży dopuszcza się tylko okna klasy 3 i 4. Oczywiście, przegroda nie może być całkowicie szczelna, dlatego by zapewnić wymianę powietrza, w domach bez wentylacji mechanicznej stosuje się nawiewniki. Zazwyczaj przytwierdza się je do ram ościeżnic i skrzydeł okiennych.

Dobrze, porozmawialiśmy już o najważniejszych parametrach i chyba czas, aby wrócić do charakterystyki materiałów, z jakich wykonane są okna. No bo chyba jednak modele drewniane i z PVC coś różni, oprócz ceny oczywiście?

Naturalnie różnice są, ale jeszcze raz zastrzegę, że materiał, z jakiego wykonane są profile, nie ma decydującego wpływu na właściwości okna. Faktycznie, wspomniane różnice w cenie to coś, co od razu rzuca się w oczy przy wyborze okien. Profile drewniane są droższe od plastikowych. Ale wielu inwestorów uważa, że warto dopłacić za coś, co wygląda naturalnie i elegancko.

Okna drewniane charakteryzują się dużą sztywnością, dlatego można je stosować w przypadku większych przeszkleń. W przeciwieństwie do okien z plastiku, które mogą zmienić kolor pod wpływem promieni słonecznych, bardzo dobrze sprawdzają się w miejscach narażonych na intensywne działanie promieni słonecznych. Niestety, co kilka lat wymagają konserwacji i malowania.

Przekrój okna drewnianego Przekrój okna PVC
W oknach drewnianych rama ma zwartą strukturę (fot. Budvar - po lewej). W modelach z PVC profile mają natomiast budowę komorową, co zwiększa ich izolacyjność cieplną (fot. Aluplast - po prawej).

W przeciwieństwie do okien z PVC...?

Tak, te nie wymagają malowania, praktycznie nie potrzebują więc konserwacji (poza smarowaniem okuć). W sprzedaży, obok najpopularniejszych białych profili, dostępne są też inne kolory, co umożliwia dopasowanie ich do elewacji lub wnętrza domu. Na zamówienie kupimy też okna dwukolorowe, np. od wewnątrz białe, a od zewnątrz barwione. Ze względu na to, że są mniej sztywne od okien drewnianych, nie nadają się do zastosowania przy bardzo dużych powierzchniach szklenia.

W wielu dużych budynkach widziałem okna z aluminium. Dlaczego nie stosuje się ich w budownictwie jednorodzinnym?

To nie tak, że nie mają zastosowania w budownictwie jednorodzinnym. Dość często spotyka się je w domach pasywnych lub w budynkach z dużymi powierzchniami przeszkleń. Jednak ze względu na dość wysoką cenę, stosowane są głównie w obiektach biurowych, użyteczności publicznej itp.

W naszej rozmowie kilka razy użył pan już terminu "profile". Rozumiem, że chodzi o ramę okienną. Czy w tym przypadku są jakieś różnice w oknach drewnianych i z PVC?

Tak i to znaczne. O ile w przypadku okien drewnianych profil stanowi zwartą strukturę, to w ramach z PVC znajdują się komory, zwiększające izolacyjność termiczną profilu. Wbrew zapewnieniom niektórych sprzedawców, ich większa liczba wcale nie musi wpływać na parametry cieplne okna. Często bowiem profil o standardowej głębokości jest dzielony sztucznie, co nie tylko nie poprawia właściwości cieplnych okna, ale może nawet obniżać jego wytrzymałość. Standardem są ramy 5-komorowe.

Wybierając okna z PVC warto też zwrócić uwagę na klasę profili, która jest związana z grubością ich ścianek. Produkty klasy A i B zazwyczaj niewiele się od siebie różnią, profile klasy C mogą zaś mieć znacznie mniejszą grubość ścianek, bo w tym przypadku nie unormowano minimalnego wymiaru.

O tym, jak solidna jest rama, decyduje nie tylko jej grubość. W profilach umieszcza się bowiem stalowe lub aluminiowe (ewentualnie z kompozytu z włóknem węglowym) wkładki wzmacniające i to głównie od ich parametrów zależy to, jak wytrzymały będzie profil. Oczywiście klientowi indywidualnemu trudno sprawdzić, co producent umieścił w ramie, ale zawsze można poprosić sprzedawcę o informację na ten temat, a najlepiej o dokumentację opisującą szczegóły techniczne tego elementu.

Wydawać by się mogło, że okno to przede wszystkim szyba. A jeszcze za wiele o tym elemencie nie usłyszałem...

Słuszna uwaga. Oszklenie stanowi największą powierzchnię okna, dlatego ma bardzo duży wpływ na jego parametry cieplne. W produkowanych obecnie oknach stosuje się szyby zespolone, czyli dwie lub trzy tafle szkła, przedzielone ramkami dystansowymi. Między szybami jest hermetycznie zamknięta przestrzeń, którą wypełnia się powietrzem lub ciężkim gazem (najczęściej jest to argon - ma lepsze właściwości izolacyjne od powietrza). Standardowa szerokość komory to 16 mm. Im jest ona większa, tym okno ma lepsze właściwości termiczne i akustyczne.

W oknach stosuje się szyby zwykłe lub specjalne, pokryte różnorodnymi powłokami. Przykładowo ciepłochronne zmniejszają straty ciepła, odbijając promieniowanie cieplne do wnętrza domu.

Absorpcyjne chronią pomieszczenia przez przegrzaniem. Szyby samoczyszczące mają powłokę, która zapobiega gromadzeniu się zanieczyszczeń. Produkty antywłamaniowe wyposażone są we wspomnianą już folię, zwiększającą odporność na uderzenia. Trzeba pamiętać, że są cięższe od standardowych, dlatego wyposażone w nie okna powinny mieć wzmocnione ramy i okucia. Również cięższe i grubsze są szyby dźwiękochłonne, ograniczające hałas w pomieszczeniach.

Wspomniał pan o okuciach. Jaką w zasadzie pełnią rolę w oknach?

Bardzo ważną. Choć to elementy niepozorne, mają wpływ na sposób otwierania okna, na to, czy skrzydło łatwo się otwiera i zamyka, a także czy jest szczelne. Standardem są okucia obwodowe, stanowiące system, w którym zawiasy i mechanizm ryglujący - rozmieszczone na całym obwodzie skrzydła - są ze sobą połączone i wprawiane w ruch obrotem klamki.

Jakie są sposoby otwierania okien?

Najczęściej spotykane są modele rozwieralne, oznaczane przez producentów symbolem R. Są wyposażone w zawiasy umieszczone z boku ramy i otwierają się na jedną ze stron. Popularne są też okna uchylne (U), które otwierają się wzdłuż osi poziomej, co pozwala w wygodny sposób wietrzyć pomieszczenie. Połączeniem obu powyższych sposobów otwierania są modele rozwieralno-uchylne (RU). Innym wariantem są modele nieotwierane (FIX). Są tańsze od standardowych, ponieważ nie mają okuć. Stosuje się je w miejscach, do których jest dostęp z zewnątrz (np. w celu umycia) i nie ma konieczności ich otwierania. Dobrym pomysłem jest wstawienie okna z jednym skrzydłem stałym, a drugim otwieranym.

Sposoby otwierania okna - rozwieralne (a), uchylne (b), rozwieralno-uchylne (c), nieotwierane (d).
Okna dzielą się ze względu na sposób otwierania. Najpopularniejsze modele to: rozwieralne (a), uchylne (b), rozwieralno-uchylne (c), nieotwierane (d).

Zdaje się, że na tarasach dość często montuje się okna przesuwane na bok.

Tak, oznaczone są symbolami HS/HST/HKS/PSK. Poruszają się na prowadnicach, ponieważ tego typu ramy są ciężkie i zwykłe zawiasy mogłyby nie wytrzymać takiego obciążenia. Z tego powodu nawet zwykłe, rozwierane okna nie mogą mieć zbyt dużej powierzchni i wymagają podziału (który przy okazji wpływa na estetykę okna). W mniejszych pomieszczeniach dominują okna jedno i dwuskrzydłowe. Kilka skrzydeł to widok charakterystyczny przede wszystkim w salonach.

Unowocześnić bryłę budynku można montując okna panoramiczne - dzięki wzmocnionym profilom realne jest uzyskanie szklanej tafli o szerokości nawet kilku metrów. Takie rozwiązanie sporo jednak kosztuje, podobnie jak inne niestandardowe wyroby, np. okno o nietypowym kształcie czy nawet skrzydło z tzw. szprosami, czyli listwami dzielącymi je na mniejsze pola.

Dokładny koszt stolarki okiennej poznamy u producenta/dostawcy, ponieważ okna wytwarza się na zamówienie, pod konkretne wymiary.

Okno przesuwne Aluplst
Okna przesuwne stosuje się przede wszystkim w przypadku większych przeszkleń (fot. Aluplast).

Co powinienem wiedzieć na temat montażu okien?

Dobrze, że pan o to pyta, ponieważ prawidłowy montaż jest nie mniej ważny od zakupu odpowiednich okien. Zacznijmy od tego, że okna osadza się na koniec stanu surowego, kiedy mury są wysuszone. Zalecam wybór sprawdzonej ekipy montażowej. W tym celu najlepiej skorzystać z rekomendacji dostawcy okien. Przed rozpoczęciem prac należy z nimi dokładnie omówić zakres robót, czas pracy i sposób montażu.

Jakie sposoby są do wyboru?

Tradycyjny polega na uszczelnieniu przestrzeni pomiędzy ramą a murem samą pianką montażową. Zdecydowanie go odradzam, jest przestarzały i nieskuteczny. Lepiej wybrać ekipę specjalizującą się w tzw. montażu warstwowym. Polega on na zastosowaniu dodatkowo taśm zabezpieczających i ciepłych parapetów, co chroni piankę montażową przed zawilgoceniem i zapobiega ucieczkom ciepła z przestrzeni pod oknem.

Kończąc powoli z tematyką okien, chciałbym jeszcze zatrzymać się na chwilę przy oknach dachowych. Czy według pana mają one sens?

Oczywiście! Trudno wyobrazić sobie lepszy sposób na doświetlenie poddasza. Okna dachowe występują w różnych wersjach - jako obrotowe, kolankowe czy balkoniki dachowe. Wybór jest bardzo szeroki, co daje możliwości niemal dowolnej aranżacji ostatniej kondygnacji. Bardzo efektownie wyglądają w parach i zgrupowane po kilka, dzięki nim pokoje poddasza oraz cały budynek mogą zyskać wyjątkowo atrakcyjny wygląd.

Okna dachowe stosuje się nie tylko w dachach skośnych, ale także - specjalne modele - w konstrukcjach płaskich. W ten sposób można zyskać dodatkowe źródło światła dziennego w pomieszczeniach mniej doświetlonych, jak łazienki czy korytarze. Ponieważ są wyjątkowo narażone na działanie trudnych warunków pogodowych, muszą spełniać ostrzejsze standardy izolacyjne i bezpieczeństwa.

O sensowność zakupu okien dachowych pytałem nie bez powodu. Po pierwsze sporo za nie zapłacę. Po drugie w czasie ulewy do domu może dostać się woda.

Jest na to rozwiązanie. Wystarczy kupić okno wyposażone w czujnik deszczu i siłownik, dzięki którym skrzydło w odpowiednim momencie zamknie się, chroniąc poddasze przed zalaniem. Jeżeli chodzi o koszty - okna dachowe są często faktycznie droższe od fasadowych o zbliżonych parametrach i powierzchni, ale moim zdaniem warto rozważyć taką inwestycję, by na poddaszu cieszyć się komfortem i wygodą.

Nie wspomniał pan za to o innym mankamencie okien dachowych, który na szczęście też można wyeliminować. Mam na myśli nadmierne nagrzewanie się wnętrz, w których zamontowane są takie okna. Oczywiście problem ten występuje tylko w ciepłych porach roku.

Jaki jest sposób na jego wyeliminowanie?

Dość prosty. Wystarczy kupić specjalne osłony przeciwsłoneczne, montowane wewnątrz lub na zewnątrz okien. Wśród tych pierwszych najprostszym wariantem jest zamocowanie w górnej części okna rolety, którą w razie potrzeby rozwija się ręcznie. Do wyboru są też wysuwane z kasety na zasadzie harmonijki plisowane zasłony, lub - znane z okien fasadowych - żaluzje.

Dużo skuteczniejsze są jednak osłony zewnętrzne. Rolety montowane na dachu, w przeciwieństwie do swoich wewnętrznych odpowiedników, wytwarzane są nie z materiału, a z aluminiowych lameli, połączonych specjalnymi łącznikami. Wysuwają się z umieszczonej nad oknem kasety i poruszają po bocznych prowadnicach. Umożliwiają całkowite lub częściowe zaciemnienie poddasza. Nie tylko chronią przed słońcem, ograniczają poza tym straty ciepła w zimie, chronią przed hałasem z zewnątrz i stanowią zabezpieczenie antywłamaniowe.

Alternatywną osłoną są półprzezroczyste markizy wysuwane z kasety - w przeciwieństwie do całkowicie zasłoniętej rolety, nie zasłaniają bowiem zupełnie widoku przez okno, a dodatkowo tłumią odgłosy spadających kropel deszczu. Wytwarza się je z włókna szklanego lub wytrzymałej siatki PVC, odpornej na działanie czynników atmosferycznych, w tym nawet bardzo silnego wiatru.

Większością wymienionych osłon można sterować automatycznie, za pomocą pilota albo umieszczonego na ścianie panelu kontrolnego. Prąd czerpany jest z domowej sieci lub... z natury. Niektóre nowoczesne rolety i markizy solarne wyposażone są bowiem w akumulator ładowany z baterii słonecznej.

Redakcja BD
fot. otwierająca Krispol

aktualizacja: 2018-02-22

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

a gdzie są okna aktywne!!!!!??????...

Gość jolanta newman

19 Mar 2010, 15:54

Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl
Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
Konfigurator Kolorów okien aluplast®
Konfigurator Kolorów okien aluplast® Firma aluplast udostępniła na swojej stronie Konfigurator Kolorów aluplast®, dzięki któremu etap wyboru kolorystyki okien będzie zdecydowanie ...
Nowość aluplast - system okienny Ideal 8000
Nowość aluplast - system okienny Ideal 8000 W systemie okiennym aluplast Ideal 8000 duży nacisk położono na redukcję parametrów cieplnych. Możliwe było to dzięki zwiększeniu głębokości ...
FAKRO nagrodzone w rankingu magazynu TOP MARKE HAUS & WOHNEN 2018
FAKRO nagrodzone w rankingu magazynu TOP MARKE HAUS & WOHNEN 2018 FAKRO producent okien dachowych został wyróżniony w rankingu TOP MARKE HAUS & WOHNEN 2018. Produkty FAKRO znalazły uznanie wśród tysiąca ...

Rozmowy o wyborze drzwi zewnętrznych i wewnętrznych

Ekspert budowlany podpowiada inwestorowi, na co należy zwrócić uwagę wybierając drzwi do domu. Inwestor szczegółowo dopytuje o drzwi zewnętrzne i wewnętrzne.

topowe produkty

GERDA - bezpieczeństwo Twojego domu

Drzwi zewnętrzne to jeden z najważniejszych elementów domu i mieszkania. Do wyboru odpowiedniego produktu należy podejść ostrożnie, ponieważ inwestycja w drzwi to jednorazowy wydatek na wiele lat. Trzeba również pamiętać, że drzwi to nie tylko odpowiednie skrzydło, ale również ościeżnica i zamki.
Najbardziej znane marki
Profile okienne - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Okna połaciowe - ranking rozpoznawalności firm i produktów

Czytaj na tabletach gratis
Czas na Wnętrze Budujemy Dom T3 Młody Technik
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze