Konstrukcja podłogi na gruncie i stropach (żelbetowym i drewnianym)

Podłoga musi spełnić różne role:

• chronić przed ucieczką ciepła i przenikaniem wilgoci z gruntu;
• mieć niezbędną wytrzymałość na obciążenia pozostałymi elementami budynku, np. ścianami działowymi;
• tłumić hałas rozprzestrzeniający się pomiędzy kondygnacjami;
• po wykończeniu stanowić efektowną dekorację wnętrz.

Technologia wykonania podłogi zależy do tego, w jakiej części budynku się znajduje - na gruncie, czy na stropie. Z kolei sposób wykończenia - przede wszystkim od przeznaczenia danego wnętrza.

Wykonanie podłogi na gruncie

Oprócz przenoszenia obciążeń, musi skutecznie chronić przed ucieczką ciepła i przenikaniem wilgoci z gruntu. Można ją wykonać na dwa sposoby, w zależności od tego, czy budynek jest niepodpiwniczony, czy też przewidziano piwnicę.

Schemat wykonania podłogi na gruncie

Wykonanie podłogi na gruncie w budynku niepodpiwniczonym

Na początek przyjrzyjmy się pierwszej opcji, która jest obecnie zdecydowanie bardziej popularna. Wynika to z tego, że prawidłowe zabezpieczenie przeciwwilgociowe i termiczne piwnicy wiąże się ze sporymi wydatkami, dlatego większość inwestorów z niej rezygnuje - rolę tego pomieszczenia przejmują te na wyższych kondygnacjach.

Pracę zaczyna się od usypania na gruncie rodzimym podsypki piaskowej o grubości 10-15 cm. Po jej dokładnym zagęszczeniu wylewa się min. 10 cm tzw. chudego betonu klasy C 8/10 (B 10). Na nim układa się izolację przeciwwilgociową z folii izolacyjnej albo papy podkładowej. Ważne, by była ona połączona na całym obwodzie z izolacją poziomą ścian fundamentowych. Następna warstwa to izolacja termiczna ze styropianu lub polistyrenu ekstrudowanego XPS, ewentualnie z płyt z twardej wełny mineralnej.

Kolejny krok to ułożenie folii, która ma zapobiegać przeciekaniu jastrychu. Jego warstwa ma zazwyczaj ok. 5 cm grubości. Wylewając go, trzeba pamiętać o dylatacjach przy ścianach, które tworzy się z taśmy brzegowej. Jastrych stanowi podkład posadzki. Taka podłoga ma łączną grubość 35-45 cm.

Jeden ze sposobów wykonania podłogi na gruncie to usypanie na izolacji przeciwwilgociowej ok. 30-cm warstwy keramzytu. Na nim układa się folię i 5 cm podkładu podłogowego. Taka podłoga ma ok. 35 cm grubości. (fot. Saint Gobain)

Aby zmniejszyć jej grubość nawet dwukrotnie, można zastosować inną technologię. Bezpośrednio na wyrównanej warstwie zagęszczonego piasku lub żwiru, ewentualnie piaszczystego gruntu rodzimego, układa się izolację przeciwwilgociową z folii lub papy i łączy ją z izolacją fundamentów. Kolejne warstwy to ok. 15 cm polistyrenu ekstrudowanego, folia i 5 cm podkładu podłogowego - podobnie jak w pierwszym wariancie.

Najmniej popularny wariant to zastosowanie keramzytu. Na izolacji przeciwwilgociowej usypuje się z niego ok. 30-cm warstwę, a na niej układa folię i 5 cm podkładu podłogowego. Uzyskana w ten sposób podłoga ma ok. 35 cm grubości.

Rodzaje jastrychów

Jastrych to ostatnia warstwa podłogi, stanowiąca podkład pod posadzkę. Do wyboru są trzy rodzaje:

• cementowy - powstaje z gęstej mieszanki betonowej rozprowadzanej agregatem i wygładzanej mechaniczną zacieraczką (w sprzedaży jest też jastrych samorozlewalny, którego nie trzeba zacierać);
• anhydrytowy - ma właściwości samopoziomujące, dlatego nie wymaga wyrównywania. Jego dodatkową zaletą jest to, że szybciej wysycha. Niestety, pod wpływem wilgoci traci wytrzymałość, dlatego nie nadaje się do pomieszczeń narażonych na zawilgocenie;
• suchy jastrych - ma postać płyt włóknowo-cementowych, gipsowo-włóknowych bądź drewnopochodnych o grubości ok. 25 mm. Łączy się je za pomocą zakładek brzegowych i wzmacnia klejem oraz wkrętami montażowymi. Ze względu na uniknięcie prac mokrych, taki podkład stosuje się przeważnie w remontowanych domach.

Jastrych cementowy (fot. Atlas)

Jastrych anhydrytowy (fot. Lafarge)

Suchy jastrych (fot. Kronopol)

Wykonanie podłogi na gruncie w domu z piwnicą

Jeżeli pomieszczenie to nie jest ogrzewane, można zrezygnować z izolacji termicznej. Niezbędne jest natomiast zastosowanie solidniejszej izolacji przeciwwodnej, która wytrzyma napór wody gruntowej. Tę projektant powinien dobrać indywidualnie, zależnie od warunków gruntowo-wodnych na działce.

Wykonanie podłogi - uwaga na mostki termiczne!

Styk ściany fundamentowej i podłogi na gruncie to jedno z tych miejsc w budynku, gdzie najczęściej powstają mostki termiczne. Aby temu zapobiec, należy zaizolować zarówno betonowe ławy, jak i murowane ściany fundamentowe, stojące na nich ściany zewnętrzne i właśnie podłogę na gruncie. Przy czym ocieplenie ściany fundamentowej musi łączyć się z ociepleniem ścian warstwowych. Z kolei izolacja podłogi na gruncie powinna się stykać ze ścianą nośną nadziemia, a nie fundamentową, która zazwyczaj ma gorszą izolacyjność termiczną.

Prawidłowe połączenie izolacji cieplnej ściany fundamentowej, zewnętrznej i podłogi na gruncie

Wykonanie podłogi między kondygnacjami

Umiejscowiona tu podłoga przenosi różne obciążenia, ale - w przeciwieństwie do tej na gruncie - nie musi chronić przed ucieczką ciepła, dlatego nie trzeba jej izolować termicznie. Nie dotyczy to stropów oddzielających pomieszczenia o różnej temperaturze, np. garaż i salon czy strych i piętro. W takich sytuacjach ocieplenie mocuje się od chłodniejszej strony.

Bardzo ważnym zadaniem takiej podłogi jest natomiast ograniczenie przenikania hałasu między kondygnacjami. W przypadku najbardziej rozpowszechnionych stropów żelbetowych można to osiągnąć, stosując jedną z 3 technologii.

Warstwy podłogi na stropie żelbetowym

Aby ograniczyć przenikanie hałasu między kondygnacjami, można wykonać tzw. posadzkę pływającą (bez klejenia do podłoża). Jest ona ułożona na izolacji akustycznej i oddylatowana od ścian i pozostałych elementów konstrukcyjnych. (fot. LŁ)

Ograniczenie hałasu na stropach żelbetowych z zastosowaniem technologii:

• tzw. podłoga pływająca - polega na ułożeniu na stropie specjalnego styropianu akustycznego o grubości 3-5 cm, twardej wełny mineralnej albo pianki polietylenowej. Na izolacji umieszcza się folię budowlaną, a na niej wylewkę o grubości 4-5 cm. Ważne, by była oddzielona od ścian, słupów i innych elementów konstrukcyjnych szczeliną dylatacyjną szerokości 1-2 cm, którą wypełnia się taśmą lub paskami styropianu. Uzyskana w ten sposób podłoga stanowi dodatkowe obciążenie stropu, co trzeba uwzględnić w projekcie;
• posadzka pływająca - na równym stropie (w razie potrzeby trzeba go wyrównać np. cementową zaprawą samopoziomującą) układa się izolację akustyczną, która oddziela posadzkę od tej konstrukcji. W przypadku paneli i parkietu jest to cienka, poniżej 1 cm pianka albo miękkie płyty, np. z włókna drzewnego. Natomiast pod płytkami ceramicznymi trzeba zastosować dodatkowo (na izolacji akustycznej) płyty cementowo-włóknowe, gipsowo-włóknowe bądź drewnopochodne. Ostatnia warstwa - posadzka - musi być oddylatowana od ścian i pozostałych elementów konstrukcyjnych. Dzięki temu, że nie styka się ani z nimi, ani ze stropem, przenoszenie drgań i hałasów pomiędzy kondygnacjami jest ograniczone;
• sufit podwieszany - polega na zawieszeniu pod stropem aluminiowego stelaża, który wypełnia się wełną mineralną i wykańcza płytami g-k. Takie rozwiązanie nie tylko poprawia izolacyjność akustyczną stropu, ale także umożliwia ukrycie pod sufitem różnych instalacji czy zamontowanie dekoracyjnego oświetlenia. Sufit podwieszany można jednak zastosować tylko w pomieszczeniach o odpowiedniej wysokości, bo obniża on ją o kilka, kilkanaście cm.

Wykonanie podłogi na stropie drewnianym

Stropy drewniane mają znacznie mniejszą masę od żelbetowych, a co za tym idzie - dużo gorszą izolacyjność akustyczną. Najczęściej nie wchodzi w grę wykonanie wylewki i ułożenie grubej warstwy izolacji akustycznej, bo były by one za ciężkie dla takiej konstrukcji.

Sposób wykonania podłogi na stropie drewnianym

Dlatego barierę akustyczną stanowi wełna mineralna o grubości min. 5 cm, umieszczona pomiędzy drewnianymi belkami stropowymi. Na tych elementach układa się filcowe podkładki, które zapobiegają skrzypieniu podłogi. Następne warstwy to płyty OSB, wiórowe lub mfp o grubości 25-35 mm i podkład wyciszający bezpośrednio pod posadzką.

Wełna mineralna stanowi skuteczną barierę akustyczną. Na zdjęciu układanie tego materiału pomiędzy legarami. (fot. Pfleiderer)

Jeżeli warstwa wykończeniowa będzie wykonana z płytek ceramicznych, trzeba jeszcze zastosować płyty drewnopochodne lub włóknowo-cementowe. Strop drewniany od spodu najlepiej wykończyć sufitem podwieszanym, oddylatowanym od ścian.

Norbert Skupiński
fot. otwierająca: Cemex