Budujemy Dom
Stan surowy / Ściany i stropy / Artykuły

Zalety i wady budowy ścian w technologii jednowarstwowej

Jednym ze sposobów budowania domów jest murowanie ścian zewnętrznych w technologii jednowarstwowej. To najprostsza, tradycyjna metoda, umożliwiająca postawienie ścian spełniających obowiązujące wymogi dotyczące maksymalnej wartości współczynnika przenikania ciepła U.

Zalety i wady budowy ścian w technologii jednowarstwowej

W Polsce technologia jednowarstwowa ma wielu zwolenników, głównie ze względu na dość szybkie tempo prac oraz nieskomplikowany sposób murowania. Za naszą zachodnią granicą jest ona jeszcze bardziej popularna i wykorzystywana również do budowy domów energooszczędnych.

Choć w Polsce większość domów budowanych jest w technologii dwuwarstwowej z ociepleniem ze styropianu lub wełny mineralnej, to ściany jednowarstwowe też cieszą się popularnością. Producenci materiałów konstrukcyjnych oferują kompletne systemy umożliwiające postawienie takich ścian przy użyciu całego zestawu pasujących do siebie elementów (bloczki, nadproża, kształtki U, płytki), połączonych zaprawą i wyprawami zabezpieczającymi ścianę przed warunkami atmosferycznymi.

Wiemy, ile kosztuje wybudowanie 1 m2 ściany!

Porównujemy koszt wybudowania 1 m2 ściany zewnętrznej jedno-, dwu, i trójwarstwowej z trzech różnych materiałów uwzględniając ocieplenie, tynk i robociznę.

ZALETY TECHNOLOGII JEDNOWARSTWOWEJ

Technologia murowania ścian jednowarstwowych oprócz tego, że spełnia wymagania dotyczące izolacyjności cieplnej obejmujące również budynki energooszczędne, ma też wiele innych zalet. Główne to prostota i szybkie tempo prac związanych z wykonaniem murów "na gotowo". Ścian jednowarstwowych bowiem się nie ociepla, wykańcza się jedynie ich powierzchnię - najczęściej tynkując ją z obu stron. Z tego względu jest to znacznie prostsze rozwiązanie niż murowanie ścian dwu- lub trójwarstwowych, w których łączy się kilka technologii, wymagających sporo pracy. Kolejne mocne strony ścian jednowarstwowych to wysoka trwałość. Ponieważ nie są one pokryte delikatną warstwą termoizolacji, lecz tynkiem, są o wiele trwalsze od ścian z ociepleniem.

Ściany jednowarstwowe mają zazwyczaj grubość większą niż 36 cm. Oznacza to, że ich przekrój poprzeczny przekracza o ponad 50% przekrój ścian z ociepleniem, których warstwa konstrukcyjna ma najczęściej szerokość 18 lub 24 cm. Ściany jednowarstwowe mają zatem większą nośność i sztywność, co pozytywnie wpływa na konstrukcję całego budynku i pozostałe jego elementy.

Za zaletę ścian jednowarstwowych można też uważać ich paroprzepuszczalność, która nieznacznie przyspiesza wysychanie przegród zewnętrznych z wilgoci technologicznej świeżo powstałego domu. Oczywiście pod warunkiem, że każda kolejna warstwa ściany (czyli tynk zewnętrzny i ew. powłoka malarska) mają mniejszy opór dyfuzyjny od poprzedniej warstwy ściany.

Bardzo ważne jest to, że ściany jednowarstwowe są budowane systemowo, co oznacza, że oprócz podstawowych elementów murowych o bardzo dobrej izolacyjności cieplnej, stosuje się także wyroby systemowe, jak nadproża, zaprawy murarskie i tynki. To nowoczesny sposób budowania, w którym wszystkie elementy pasują do siebie idealnie i tworzą jednolitą całość. Wpływ na popularność technologii mają również względy ekonomiczne. W zależności od wybranego budulca, może się okazać, że postawienie ściany jednowarstwowej jest tańsze niż ściany z ociepleniem. Na przykład 1 m2 ściany z betonu komórkowego wymurowanej w technologii jednowarstwowej kosztuje ok. 210 zł, a w dwuwarstwowej - ok. 250 zł (materiały + robocizna).

SŁABE STRONY TECHNOLOGII JEDNOWARSTWOWEJ

Obecnie produkowane materiały konstrukcyjne wykorzystywane do wznoszenia ścian jednowarstwowych mają co najmniej dwukrotnie gorszy współczynnik przewodzenia ciepła niż materiały termoizolacyjne. W związku z tym uzyskanie niskiego współczynnika przewodzenia ciepła w tej technologii jest ograniczone przez grubość ściany zewnętrznej. Racjonalna granica szerokości ścian zewnętrznych to 50 cm. Tak grube przegrody bez ocieplenia mogą mieć obecnie współczynnik U na poziomie 0,18 W/(m2•K). Aby obniżyć tę wartość, należałoby ściany pogrubić lub ocieplić.

Cechą, którą można traktować jako wadę, ale również jako zaletę jest łatwość budowania. Oznacza szybkie tempo prac i przyspiesza osiągnięcie efektu końcowego - to niewątpliwa atut. Jednocześnie za wadę można potraktować to, że tego rodzaju ściana wymaga bardziej starannego murowania i zachowania należytej (lecz nie ponadprzeciętnej) dokładności wykonawczej - to wada. Podstawą przy stawianiu ścian jednowarstwowych jest przestrzeganie zaleceń wykonawczych producenta oraz zastosowanie kompletnego systemu, by poprawnie wykonać wszystkie detale.

Zbudowanie takiej ściany to jeden proces technologiczny. Po zakończeniu prac nie ma możliwości zakrycia niedoróbek za pomocą ocieplenia, jak to jest czasami praktykowane przy wykonywaniu ścian warstwowych.

WYBÓR MATERIAŁÓW

Obecnie, ze względu na zaostrzające się przepisy, jest niewiele materiałów, z których można wznieść ściany jednowarstwowe. Przy racjonalnej szerokości, przegrody te powinny spełniać wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. Nr 75, poz. 690). Ponieważ budulce muszą mieć jednocześnie właściwości materiałów konstrukcyjnych i termoizolacyjnych, są wykonywane z surowców o bardzo dobrej izolacyjności cieplnej lub z materiałów o odpowiednio ukształtowanych wyrobach (pustakach).

Należą do nich autoklawizowany beton komórkowy oraz ceramika poryzowana. Do budowy ścian jednowarstwowych wykorzystuje się więc bloczki z betonu komórkowego albo pustaki z ceramiki poryzowanej.

Ściana jednowarstwowa z ceramiki poryzowanej Ściana jednowarstwowa z betonu komórkowego
Ściany jednowarstwowe z ceramiki poryzowanej i betonu komórkowego muruje się w podobny sposób, ale możliwości korekt w obu systemach są inne. Przy zbliżonych grubościach przegród uzyskuje się też podobne wartości współczynnika przenikania ciepła. (fot. J. Hoffmann, Solbet)

SYSTEM W TECHNOLOGII JEDNOWARSTWOWEJ Z BETONU KOMÓRKOWEGO

Podstawowymi elementami systemów budowy z betonu komórkowego są bloczki z najlżejszych odmian betonu komórkowego. Ich porowata struktura sprawia, że są dobrym izolatorem termicznym, a ich wytrzymałość na ściskanie pozwala zastosować je jako materiał konstrukcyjny. O porowatości niech świadczy fakt, że 80% struktury bloczków stanowią pory powietrza. Dzięki temu parametry izolacyjności cieplnej bloczków są na tyle dobre, że wymurowanej z nich ściany nie trzeba ocieplać.

Porowate bloczki z lekkich odmian betonu komórkowego osiągają współczynnik przewodzenia ciepła λ na poziomie 0,090-0,100 W/(m·K), czyli tylko dwa, trzy razy gorszy od materiałów termoizolacyjnych. To bardzo dobry wynik, w kontekście tego, że materiał ten osiąga wytrzymałość wystarczającą do pełnienia funkcji nośnej w wielokondygnacyjnych budynkach.

Murowanie ścian jednowarstwowych z betonu komórkowego na cienką spoinę
Cienka spoina o grubości do 3 mm to rozwiązanie konieczne przy murowaniu ścian jednowarstwowych z betonu komórkowego. (fot. Solbet)

Ponadto beton komórkowy jest materiałem jednorodnym. Nie trzeba więc stosować bloczków cokołowych, ponieważ wszystkie elementy w każdym kierunku mają te same właściwości (również izolacyjność cieplną). Bloczki z betonu komórkowego przeznaczone do murowania ścian jednowarstwowych mają szerokość 36, 42 i 48 cm, wysokość 24 cm i długość 59 cm. Przy współczynniku przewodzenia ciepła λ na poziomie 0,090-0,100 W/(m•K), umożliwia to zbudowanie ścian jednowarstwowych o U od 0,18 do 0,23 W/(m2•K). Takie wartości U uzyskują ściany z ociepleniem o grubości 12-18 cm.

Niewielka gęstość bloczków (300 lub 400 kg/m3), wyprofilowane powierzchnie czołowe na pióra i wpusty oraz uchwyty montażowe sprawiają że są one lekkie i łatwe w murowaniu. Do wymurowania 1 m2 ściany wystarczy tylko 7 sztuk.

Zaletą betonu komórkowego jest też łatwość obróbki. Elementy przycina się i dopasowuje ręczną piłą, a nierówności niweluje pacą do szlifowania.

Ze względu na wysoką dokładność wykonania, można je murować na cienką spoinę, której wpływ na izolacyjność termiczną przegrody jest pomijana. Murowanie bez wypełniania zaprawą spoin czołowych znacznie ułatwia i przyspiesza prace.

Uwaga! Do ścian jednowarstwowych nie można stosować zapraw tradycyjnych, ponieważ spoiny byłyby mostkami termicznymi. Jak już wspomniano, systemowe budowanie obejmuje nie tylko podstawowe elementy, czyli bloczki, ale i takie, które muszą mieć dobrą izolacyjność cieplną, np. prefabrykowane nadproża.

W miejscach, gdzie nie można zastosować typowych nadproży, bo potrzebne są dłuższe, wykorzystuje się kształtki szalunkowe U również z betonu komórkowego. Stanowią one szalunek tracony dla elementu żelbetowego wykonywanego na budowie. Podczas montażu należy go podeprzeć i od strony zewnętrznej włożyć do niego styropian lub wełnę mineralną. Element ten uzyska w ten sposób odpowiednią izolacyjność cieplną.

Ważnym etapem budowy ścian jest wykonanie wieńca żelbetowego i jego termiczne zaizolowanie. W ścianach jednowarstwowych z betonu komórkowego wieniec obmurowuje się płytkami i ociepla go hydrofobowym, czyli nienasiąkliwym styropianem albo wełną mineralną. Termoizolację wkłada się pomiędzy płytkę i wieniec. Dzięki temu jest on ocieplony również w poziomie, a lico ściany jest jednorodne.

Wymurowane w ten sposób ściany stanowią jednowarstwową i jednorodną od zewnątrz przegrodę bez słabiej zaizolowanych miejsc, czyli tzw. mostków cieplnych. Do ścian jednowarstwowych z betonu komórkowego stosuje się zaprawę klejową do murowania na cienkie spoiny, która ma wytrzymałość na ściskanie i inne właściwości dopasowane do elementów murowych. Ekipa wykonawcza musi zaopatrzyć się więc w narzędzia do jej nakładania - odpowiednie kielnie oraz strugi i pace do szlifowania, młotek gumowy, a także piłę do cięcia elementów.

Opisujemy 13 błędów popełnianych podczas wznoszenia ścian z betonu komórkowego.

SYSTEM W TECHNOLOGII JEDNOWARSTWOWEJ Z CERAMIKI PORYZOWANEJ

Innym materiałem, który umożliwia wykonanie murów jednowarstwowych bez ocieplenia, jest ceramika poryzowana. Obecnie produkowane elementy murowe z ceramiki to przede wszystkim pustaki. Mają one specjalny układ komór, który wydłuża drogę strumienia cieplnego i tym samym poprawia ich parametry cieplne.

Pustaki mają najczęściej szerokość 38 lub 44 cm, długość 24,8 cm i wysokość 24,9 cm. Dostępne są też wyroby połówkowe o szerokości 38 i 44 cm, długości 12,4 cm i wysokości 24,9 mm oraz inne, uzupełniające. Do postawienia 1 m2 ściany z ceramiki poryzowanej potrzeba 16 pustaków.

Pustak łączony na pióro i wpust
Zastosowanie pustaków na pióra i wpusty eliminuje powstawanie mostków termicznych na łączeniach. (fot. J. Hoffmann)

Pustaki z ceramiki poryzowanej są profilowane na pióra i wpusty, więc muruje się je bez wypełniania spoin pionowych. Spoiny pionowe wypełnia się tylko w narożach ścian i tam, gdzie wmurowuje się pustaki docięte (bez pióra i wpustu) - analogicznie jak w przypadku betonu komórkowego.

Do wykonywania ceramicznych ścian jednowarstwowych stosuje się elementy o różnej dokładności wymiarowej:

  • pustaki z odchyłkami wymiarowymi do 3 mm - muruje się na zaprawę ciepłochronną nanoszoną w dwóch pasmach. Przerwa między nimi ma ograniczać powstawanie mostka cieplnego;

  • pustaki z odchyłkami wymiarowymi do 1 mm - muruje się na cienką spoinę. Stosuje się technikę namaczania pustaków lub nakładania zaprawy wałkiem. Nie powinno się nanosić zaprawy za pomocą kielni, by nie wpadała ona do środka pustaków i nie powodowała powstawania mostków cieplnych;

  • pustaki szlifowane z odchyłkami wymiarowymi do 0,3 mm - muruje się na cienką spoinę albo klej poliuretanowy (piankę). Klej nanosi się w dwóch warkoczach, tworząc spoinę o grubości dziesiątych części milimetra.

W miejscach oparcia nadproży oraz wszędzie tam, gdzie pustaki są docinane, trzeba zastosować zaprawę murarską. Niektórzy wykonawcy wypełniają te miejsca klejem poliuretanowym, ale tego rodzaju wypełnienie tylko uszczelnia, nie wiąże elementów murowych.

Oprócz pustaków ceramicznych do wznoszenia ścian jednowarstwowych przewidziane są także inne wyroby systemowe, takie jak nadproża żelbetowe wykonane w kształtkach ceramicznych czy kształtki do obudowy wieńca. By nadproża nie tworzyły mostka termicznego, układa się je na ścianach z przekładką z termoizolacji. Producenci oferują te elementy w różnych wymiarach i długościach.

Wieniec żelbetowy najpierw izoluje się termicznie, a potem obudowuje pustakami o szerokości 8 cm. Przygotowany w ten sposób element nie jest mostkiem termicznym. Równie istotnymi składowymi systemu są zaprawy i klej. Do pracy potrzebne są więc odpowiednie narzędzia - wałki do nakładania zaprawy i ramki do nanoszenia zaprawy w postaci spoin pasmowych oraz pistolety do kleju poliuretanowego.

Zasady murowania ścian jednowarstwowych z ceramiki są podobne do tych dotyczących betonu komórkowego. Niezależnie od tego, na jaką spoinę pustaki będą murowane, pierwszą warstwę wykonuje się na warstwie zaprawy cementowej (służy ona przede wszystkim do zniwelowania nierówności powierzchni, na której stawiane są ściany), a także hydroizolacji. Trzeba to zrobić szczególnie starannie, ponieważ w przypadku pustaków ceramicznych nie ma możliwości wykonania korekt (nie da się zeszlifować ani dociąć powierzchni wspornej, czyli powierzchni, na której są one układane).

Wykonywanie spoin pionowych w narożach i w miejscach dociętych bloczków oraz obudowa wieńca w ścianach ceramicznych przebiega tak samo, jak w przegrodach z betonu komórkowego. Jest tylko jedna różnica - ściany z betonu komórkowego murowane na cienkie spoiny można skorygować w trakcie murowania przez ich oszlifowanie. W przypadku ścian z ceramiki, niestety, takiej możliwości nie ma. Niezachowanie ostrego reżimu wykonawczego w miejscu połączeń pustaków, czyli na spoinach, spowoduje powstanie mostków termicznych.

Pustaki z wypełnieniem z wełny mineralnej
Pustaki z wypełnieniem z wełny mineralnej umożliwiają wymurowanie ściany o grubości 44 cm i współczynniku przenikania ciepła U = 0,16 W/(m²·K) - ściana z tynkiem termoizolacyjnym. (fot. Wienerberger)

Do ścian jednowarstwowych przeznaczone są też pustaki z wypełnieniem z wełny mineralnej. Muruje się je w technologii jednowarstwowej, ale tworzą one przegrodę warstwową złożoną ze ścianek z pustaków z ceramiki i wełny mineralnej. Ze względu na wysoką cenę wymurowania ściany (ok. 350 zł/m2 koszt materiału i robocizny) są dość rzadko stosowane.

10 błędów popełnianych podczas murowania ścian

WYKOŃCZENIE ŚCIAN W TECHNOLOGII JEDNOWARSTWOWEJ

Bez względu na to, z czego przegrody są wykonane - istotną kwestią jest ich wykończenie. Wprawdzie wilgoć z budynku usuwana jest przede wszystkim przez sprawny system wentylacyjny, niemniej jednak należy zadbać o to, by je wykończyć w sposób umożliwiający "wychodzenie wilgoci ze ścian". Ważny jest więc taki dobór materiałów w kolejnych warstwach ściany, aby każda miała mniejszy opór dyfuzyjny niż wcześniejsza.

Ściany jednowarstwowe wykańcza się następującymi warstwami:

  • tynk wewnętrzny;
  • ściana z bloczków z betonu komórkowego lub pustaków ceramicznych;
  • tynk tradycyjny albo cienkowarstwowy o wysokiej paroprzepuszczalności (w tym drugim przypadku zaleca się, by przed otynkowaniem nałożyć siatkę tynkarską z klejem);
  • farba elewacyjna (paroprzepuszczalna, jeżeli tynk wymaga malowania).

Transport wilgoci przez taką przegrodę następuje od strony wewnętrznej w kierunku na zewnątrz. W wyniku tego wilgoć przenika przez kolejne warstwy ściany. Jeśli są to warstwy o wysokiej paroprzepuszczalności, takie jak tynk wewnętrzny, ściana z bloczków z betonu komórkowego lub ceramiki, należy zwrócić uwagę, by nie "zamykać" transportowanej wilgoci przez np. zastosowanie tynku zewnętrznego o oporze dyfuzyjnym większym niż te warstwy. A taki jest np. popularny tynk akrylowy. Gdyby taka sytuacja miała miejsce, nastąpiłoby zawilgocenie ściany, co skutkowałoby zmniejszeniem jej izolacyjności cieplnej oraz wykraplaniem się pary wodnej pod tynkiem.

Dlatego jako wierzchnie, zewnętrzne warstwy tynkarskie powinno się używać np. tynków mineralnych o wysokiej dyfuzyjności. Jeśli mają być one malowane, to należy zastosować również mineralne powłoki malarskie. Tego rodzaju wykończenie nie powoduje dyfuzyjnego zamknięcia przegrody, ładnie się starzeje i zachowuje wysoką trwałość.

PODSUMOWANIE

Niezależnie od wykorzystanych materiałów, precyzja murowania to podstawowe wymaganie dotyczące ścian jednowarstwowych, stąd kluczowe jest przestrzeganie zaleceń wykonawczych producentów systemów. Elementy murowe mają wystarczająco dobrą izolacyjność cieplną. Największy wpływ na pogorszenie izolacyjności cieplnej całej przegrody mają zaprawy.

Dlatego ważne jest, by były poprawnie nałożone i miały odpowiednią grubość. Istotne jest by pamiętać, że zaprawa ma powiązać elementy murowe, a nie służyć do wyrównywania nierówności w trakcie wykonywania murów. Jeżeli więc w instrukcji producenta jest napisane, że prace powinno się wykonywać przy użyciu wskazanych narzędzi, to trzeba umieć właściwie je zastosować. Bardzo ważnym etapem jest dokładne wymurowanie pierwszej warstwy, bo ma ona wpływ na pozostałe. Kolejne rzędy należy wykonać zgodnie z zaleceniami producenta. Tylko takie podejście gwarantuje poprawne zbudowanie ścian jednowarstwowych.

Przy tej technologii kultura murowania oraz jakość wykorzystanych materiałów w decydujący sposób wpływa na efekt końcowy.

Jarosław Hoffmann
fot. otwierająca Solbet

aktualizacja: 2017-10-24

Dodaj komentarz

Zobacz też:

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
Strop VECTOR z najlepszą akustyką na rynku
Strop VECTOR z najlepszą akustyką na rynku Zespolony Strop Gęstożebrowy VECTOR to innowacyjne rozwiązanie, które łączy zalety tradycyjnych systemów stropowych (typu Teriva i Filigran), ...
Bloczek akustyczny SILIKAT A PLUS od Grupy SILIKATY
Bloczek akustyczny SILIKAT A PLUS od Grupy SILIKATY Grupa SILIKATY ma w swojej ofercie bloczki silikatowe SILIKAT A PLUS, które doskonale nadają się do wznoszenia ścian o podwyższonej izolacyjności ...
Coraz więcej projektantów oraz inwestorów wybiera strop VECTOR
Coraz więcej projektantów oraz inwestorów wybiera strop VECTOR Strop to jeden z najważniejszych elementów konstrukcyjnych budynku. Odpowiedni jego wybór zapewnia przede wszystkim bezpieczeństwo i późniejszy ...
Najbardziej znane marki
Materiały ścienne - ranking rozpoznawalności firm i produktów
Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Vademecum Domu Energooszczędnego ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Budujemy Dom
Mamy dla Ciebie prezent!
Zapisz się do bezpłatnego newslettera BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Budujemy Dom".
W każdy czwartek otrzymasz darmowy
poradnik budowlany, a w nim:
  • aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
  • porady budowlane,
  • najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl,
  • zapowiedź raportu miesiąca dostępnego w serwisie
    w pełnej wersji.

Czas na wnętrze