Budujemy Dom

Architekt radzi: gruntowy wymiennik ciepła (GWC)

Artykuł na: 6-9 minut

Gruntowy wymiennik ciepła (GWC) to bardzo proste urządzenie (o ile urządzeniem można nazwać odpowiednio przygotowaną dziurę w ziemi, wypełnioną żwirem), które w znakomity sposób poprawia komfort pracy systemu wentylacji mechanicznej, zwiększa jej efektywność i zmniejsza koszty.

Przy okazji doskonale podnosi jakość nawiewanego powietrza. Jego sposób działania polega na wykorzystaniu ogromnej pojemności cieplnej gruntu oraz faktu, że temperatura ziemi stabilizuje się wraz z głębokością, niezależnie od warunków panujących na powierzchni.

 

Z punktu widzenia konstrukcji, można je podzielić na przeponowe i bezprzeponowe. Różnica polega na tym, że w pierwszym typie nie ma bezpośredniego kontaktu między czynnikami, w których następuje wymiana ciepła – wymienniki rurowe, w drugim natomiast zasysane powietrze ma bezpośredni kontakt z gruntem, przez który przepływa – wymienniki żwirowe i płytowe. Warto zapoznać się z zasadami działania oraz budową poszczególnych typów przed podjęciem decyzji o instalacji GWC – każdy z nich ma inny zestaw wad i zalet (zarówno przy montażu, jak i w użytkowaniu), które wpłyną później na komfort mieszkańców domu (a także na stan ich portfeli).

Rurowy wymiennik ciepła Płytowy wymiennik ciepła
Rurowy wymiennik ciepła
(fot. www.rekuperatory.pl)
Płytowy wymiennik ciepła (fot. Pro-Vent)

W każdym wypadku idea działania jest taka sama i polega na wykorzystaniu faktu, że wraz ze wzrostem głębokości, spada zakres wahań temperatury gruntu. Na głębokości około 15 m stabilizuje się ona na poziomie 8°C, aby później od głębokości 50 m rosnąć o około 3°C co każde 100 m – ale to głębokości, które już nas zupełnie nie interesują.

 

Gruntowy wymiennik ciepła musi być usytuowany poniżej poziomu przemarzania gruntu (w zależności od regionu Polski, wartość ta waha się od nieco poniżej do nieco powyżej metra). Optymalną, ze względu na wydajność energetyczną, głębokością posadowienia jest około 4–5 m, można jednak sytuować go w znacznie płytszych wykopach, symulując głębokość przez umieszczenie nad wymiennikiem warstwy , co dodatkowo izoluje wymiennik od wpływów zewnętrznych.

Efektem jest zdecydowane spłaszczenie amplitudy temperatury i obniżenie ciepłoty powietrza nawiewanego latem oraz podwyższenie jej zimą. Przykładowo, jeśli amplituda temperatury powietrza w lipcu będzie się mieścić w zakresie 20–35°C ze średnią około 28°C – za GWC otrzymamy powietrze o średniej temperaturze około 18°C i amplitudzie 16–24°C. Z kolei w zimie przyjmując okres, w którym temperatura na zewnątrz oscyluje w granicach +1 do -24°C i średniej około -10°C, powietrze za GWC będzie miało średnią temperaturę około +2°C i zakres wahań +1 do +3°C.

 

Oczywiście w warunkach mniej ekstremalnych zyski energetyczne będą stosownie mniejsze. Jednocześnie zimą GWC podnosi temperaturę powietrza zewnętrznego przed rekuperatorem eliminując bardzo niekorzystny efekt zamarzania wymiennika.

 

Gruntowy wymiennik ciepła w warunkach letnich Gruntowy wymiennik ciepła w warunkach zimowych
Gruntowy wymiennik ciepła w warunkach letnich Gruntowy wymiennik ciepła w warunkach zimowych


Wymiennik stanowi więc nie tylko doskonałe uzupełnienie systemu grzewczego zimą, ale również fantastyczną (i niemal darmową pod względem kosztów użytkowania) formę naturalnej klimatyzacji latem. "Niemal" – gdyż wymiennik stanowi kolejny element zwiększający opór i utrudniający przepływ powietrza – wymusza więc dalsze zwiększenie mocy wentylatorów nawiewnych, a zatem i zwiększenie poboru energii elektrycznej.

Nie oznacza to oczywiście również, że GWC może zastąpić klimatyzację.
Nie jest on w żadnym razie w stanie skompensować zysków energetycznych budynku, powstałych chociażby przez bezpośrednie operowanie słońca przez okna. Zdecydowanie jednak poprawi temperaturę (a możliwe, że i wilgotność, ale o tym za chwilę) powietrza w budynku. Ma również kilka innych zalet. Dotyczą one jednak głównie wymienników bezprzeponowych (żwirowych i płytowych), czyli takich, w których powietrze bezpośrednio styka się z gruntem. Pierwszą z nich jest wspomniana już regulacja wilgotności.

 

Odpowiednio przygotowany grunt znakomicie odprowadza skropliny, powstające na skutek ochłodzenia powietrza, jak również oddaje parę wodną, jeśli powietrze jest zbyt suche. Oznacza to, że problem z przesuszonym powietrzem zimą i zbyt wilgotnym (powodującym uczucie duszności) latem – przestaje istnieć, a przynajmniej sytuacja ulega znaczącej poprawie. Kolejnym atutem (dotyczącym również wyłącznie wymienników bezprzeponowych) jest dość znaczna redukcja ilości bakterii i grzybów w nawiewanym powietrzu.

 

Jeśli zdecydujemy się na instalację gruntowego wymiennika ciepła, warto pamiętać, że zgodnie z polskim prawem budowlanym, prowadząca do niego czerpnia powietrza powinna znajdować się minimum 2 m powyżej poziomu terenu.

 

Wyrzutni powietrza nie należy umieszczać w miejscu, z którego często wiejący wiatr wciskałby wywiewane powietrze z powrotem do instalacji.

Czerpnia powietrza służy do pobierania powietrza z zewnątrz, umieszcza się ją w ścianie domu, podbitce dachowej lub w ogrodzie (zazwyczaj łączy się ją wtedy z wymiennikiem gruntowym). Jeśli czerpnia ma być zamontowana na ścianie, nie może się znaleźć od strony ruchliwej ulicy, co powodowałoby napływanie do domu spalin i pyłu Wyrzutnia usuwa zużyte powietrze na zewnątrz, najczęściej lokuje się ją na dachu w formie gotowego komina lub w ścianie szczytowej budynku
Czerpnia powietrza służy do pobierania powietrza z zewnątrz, umieszcza się ją w ścianie domu, podbitce dachowej lub w ogrodzie (zazwyczaj łączy się ją wtedy z wymiennikiem gruntowym). Jeśli czerpnia ma być zamontowana na ścianie, nie może się znaleźć od strony ruchliwej ulicy, co powodowałoby napływanie do domu spalin i pyłu (fot. Archiwum BD) Wyrzutnia usuwa zużyte powietrze na zewnątrz, najczęściej lokuje się ją na dachu w formie gotowego komina lub w ścianie szczytowej budynku (fot. Archiwum BD)

 

dr inż. architekt Piotr Kmiecik dr inż. architekt Piotr Kmiecik: ukończył studia na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej w 2002 roku. Obronił doktorat z zakresu historii architektury i konserwacji zabytków. Projektuje domy jednorodzinne oraz duże centra handlowe i zespoły biurowe na terenie Polski i Federacji Rosyjskiej. Autor i współautor dwóch książek. Obecnie prowadzi własną  pracownię projektową.
aktualizacja: 2015-11-30

Dodaj komentarz

Zdaniem naszych Czytelników

GWC można jeszcze realizować z przesuniętą osłoną bilansową oraz wykorzystywać do osuszania budynku szczególnie dachu. Rozwiązanie wg Patentu Nr 218007 oraz Zgłoszenia Patentowego Nr P408928. Zapraszam do współpracy.

Gość Gość Krzysztof

24 Mar 2017, 07:51

Krótkie uzupełnienie do artykułu. Jest jeszcze jeden typ GWC: Grzebieniowy GWC (www.grzebieniowyGWC.pl) łączy zalety żwirowych i płytowych wymienników. Moim nieskromnym zdaniem (jestem autorem rozwiązania :-)) najlepsza konstrukcja na rynku.

Gość Piotr

23 Mar 2017, 18:51

Chcesz wiedzieć więcej - zajrzyj na Forum.BudujemyDom.pl

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
 
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Produkty i firmy
Cykl szkoleń autoryzacyjnych dla instalatorów
Cykl szkoleń autoryzacyjnych dla instalatorów Firma Ventia od początku roku prowadzi w całej Polsce bezpłatne szkolenia autoryzacyjne dotyczące central wentylacyjnych Komfovent DOMEKT. ...
HRU-WALL-RC - decentralny rekuperator z pilotem
HRU-WALL-RC - decentralny rekuperator z pilotem HRU-WALL-RC to rekuperator decentralny jednorurowy wyposażony w regeneracyjny wymiennik ceramiczny. Przeznaczony jest do montażu w jednym pomieszczeniu. ...
Kompletny system wentylacyjny Lindab Willa Wentylacja
Kompletny system wentylacyjny Lindab Willa Wentylacja Firma Lindab opracowała kompleksowy i energooszczędny system wentylacji mechanicznej dla budynków mieszkalnych.
polecane produkty i technologie

Bezprzeponowy Płytowy Gruntowy Wymiennik Ciepła PRO-VENT GEO

Wymiennik Ciepła PROVENT-GEO to unikatowe, oryginalne rozwiązanie umożliwiające pozyskanie zawartego w gruncie chłodu latem oraz ciepła w okresie grzewczym w maksymalnie wydajnym stopniu.
Najbardziej znane marki
Rekuperatory - ranking rozpoznawalności firm i produktów

Budujemy Dom 11-12/2018

Tradycyjnie nasze ostatnie wydanie w roku poświęcone jest remontom i modernizacjom. Informacje zawarte w artykułach przydadzą się przede wszystkim...

Tylko 9,95 zł

Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Dom Energooszczędny Vademecum ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Przeczytaj najnowsze wydanie magazynu Budujemy Dom
Magazyn BudujemyDom
Zamów cotygodniowy poradnik
Cotygodniowy poradnik
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
- porady budowlane,
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl
i odbierz prezent
Odbierz prezent
Zapisz się do bezpłatnego poradnika BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Czas na Wnętrze".