Budujemy Dom

Wentylacja - 14 najczęstszych błędów

Artykuł na: 9-16 minut

Sprawna wentylacja należy do podstawowych instalacji każdego domu. Odpowiada za wymianę powietrza, poza tym za odprowadzenie zapachów z kanalizacji. Prace związane z wentylacją branżowo są związane również z przewodami spalinowymi kominów. Ponieważ coraz częściej nowe domy wyposażane są w wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła - bardziej skomplikowaną wykonawczo niż tradycyjna grawitacyjna - o błędy wcale nietrudno. A i w relatywnie prostym systemie grawitacyjnym, stosowanym od lat, się one zdarzają.

Wentylacja - 14 najczęstszych błędów

1) NIEDOSTATECZNA WENTYLACJA POMIESZCZEŃ

W Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. z 2015 r. Poz. 142) określa, które pomieszczenia w domu muszą być wentylowane. Ponadto - ponieważ wentylacja powiązana jest z innymi elementami budynku - projektowanie instalacji ma uwzględniać wymogi rozporządzenia dotyczące kanalizacji i przewodów kominowych.

Projektant ma zatem uwzględnić:

  • właściwą wentylację pomieszczeń, w których powstaje najwięcej zanieczyszczeń i pary wodnej, czyli kuchni, łazienki, WC oraz garderoby i spiżarni;

  • minimalną wymaganą objętość wymienianego powietrza - 70 m³/h z kuchni z kuchenką gazową; 50 m³/h z kuchenką elektryczną; 50 m³/h z łazienki; 30 m³/h z oddzielnego WC; 15 m³/h z pomieszczeń pomocniczych bez okna (spiżarnia, garderoba);

  • 30 m³/h z pokoju oddzielonego od wymienionych pomieszczeń więcej niż dwojgiem drzwi lub znajdującego się na wyższej kondygnacji;

  • dostarczenie do reszty (czystych) wnętrz takiej samej ilości powietrza świeżego - w typowym domu jednorodzinnym oznacza to ok. 200 m3 powietrza na godzinę;

  • kierunek przepływu - z pomieszczeń o czystszym powietrzu ku tym o brudniejszym - zazwyczaj osiąga się to, pozostawiając szczelinę pomiędzy dolną krawędzią drzwi i podłogą, lub instalując drzwi z podcięciem bądź otworami w dolnej części.

2) ZA MAŁO PRZEWODÓW WENTYLACYJNYCH

Często popełnianym błędem jest niewystarczająca liczba przewodów wentylacyjnych. Żeby temu zaradzić, inwestorzy decydują się na podłączenie kilku wnętrz, albo urządzeń, do tego samego przewodu wentylacyjnego. Zaburza to ciąg i skuteczność działania wentylacji. Nie wolno tak robić.

3) MOSTKI AKUSTYCZNE - Z INSTALACJI WENTYLACYJNEJ

Prowadzenie przewodów instalacji wentylacyjnej w ścianach między mieszkaniami lub pomieszczeniami o różnym przeznaczeniu powoduje powstanie mostka akustycznego w tych przegrodach. Kominy powinny być tak zaprojektowane i wykonane, by nie wpływały na funkcje użytkowe pomieszczeń.

4) NAWIEWNIKI OKIENNE - WSPOMAGANIE WENTYLACJI

Nie wszystkie pomieszczenia wymagają intensywnej wentylacji. Zależy to głównie od sposobu i intensywności ich wykorzystywania. Na przykład w pokojach gościnnych, na co dzień nie użytkowanych, warto zamontować w ramie okna nawiewniki higrosterowane. Będą one skuteczne, jeśli zapewnimy przepływ powietrza do innych pomieszczeń, wyposażając je np. w drzwi z podcięciem. Pod wpływem wzrostu wilgotności powietrza w pokoju, nawiewniki będą się otwierać i będzie do niego napływać świeże powietrze z zewnątrz. Podcięcia lub otwory w drzwiach są niezbędne w łazienkach i toaletach.

5) ZBYT DŁUGIE ODCINKI POZIOME

Niekiedy inwestorzy decydują się na podłączenie do wentylacji pomieszczeń, które są oddalone od kominów wentylacyjnych. Należy wówczas pamiętać, że w instalacji grawitacyjnej odcinki poziome zaburzają działanie i skuteczność wentylacji. W takim przypadku prowadzenie przewodów do odległych kominów jest poważnym błędem. Możemy to zrobić jedynie wtedy, gdy wentylacja w tym przewodzie jest wymuszona mechanicznie.

6) MECHANICZNA BEZ PROJEKTU BRANŻOWEGO

Wentylacja mechaniczna z rekuperatorem powinna być realizowana na podstawie wykonawczego projektu branżowego, dużo bardziej szczegółowego niż to, co znajduje się w projekcie budowlanym. Wówczas wszystkie elementy będą właściwie dobrane i zamontowane. W projektach katalogowych, z których powszechnie korzystają inwestorzy, zazwyczaj dominują rozwiązania wentylacji grawitacyjnej, podane w formie kilku zdań opisu i zaznaczenia kominów wentylacyjnych na rzutach kondygnacji.

W przypadku wentylacji mechanicznej, na ogół jako "projekt" dostajemy zarys koncepcji w postaci szkicu przebiegu kanałów, nawet bez podania ich średnic oraz parametrów centrali. Dodatkowo, decyzja o założeniu wentylacji mechanicznej zapada najczęściej już po uzyskaniu pozwolenia na budowę, wydanego na podstawie projektu z wentylacją grawitacyjną, i wówczas o błędy wyjątkowo łatwo. Najistotniejsza z punktu widzenia projektanta jest sieć kanałów. To od ich długości, przekroju i przebiegu zależy to, jakie parametry będzie musiała mieć centrala. Ponadto kanały te trzeba ukryć, zaplanować ich izolację akustyczną i cieplną, a samą centralę umieścić z dala od sypialni.

We wszystkich przypadkach wentylację mechaniczną powinno się wykonywać według szczegółowego wykonawczego projektu branżowego. Błędy po zakończeniu budowy mogą bowiem okazać się bardzo poważne i trudne lub nawet niemożliwe do skorygowania.

Elementy wentylacji mechanicznej
Przewody i inne elementy wentylacji mechanicznej
(fot. T. Rybarczyk)
Centrala wentylacji mechanicznej
(fot. Ventia)
Przewody i inne elementy wentylacji mechanicznej, w tym centrala, muszą być precyzyjnie zaprojektowane i zamontowane zgodnie z projektem branżowym.

7) BRAK ODPOWIETRZENIA PIONÓW KANALIZACYJNYCH

Wentylacji wymaga również kanalizacja. Istotne jest zamontowanie w każdym pionie kominków odpowietrzających. Ewentualnie dopuszcza się zastąpienie części z nich zaworami napowietrzającymi. Brak odpowietrzenia będzie powodować przedostawanie się wyziewów z instalacji do wnętrza budynku. Piony wentylacyjne kanalizacji należy wyprowadzić ponad dach. Nie mogą kończyć się np. na nieużytkowym poddaszu (o ile nie są zakończone zaworami napowietrzającymi).

8) ZASTOSOWANIE NIEWŁAŚCIWYCH WYROBÓW

Zdarza się, że do wzniesienia kominów wybierane są nieodpowiednie produkty. Wykonawca, bądź inwestor, mogą pomylić przewód wentylacyjny ze spalinowym lub dymowym - a różnią się one znacząco. Przewody spalinowe i dymowe muszą być utworzone z wyrobów, których wytwórca precyzyjnie określa zakres zastosowania - nie można do tego celu wykorzystywać pustaków wentylacyjnych. Taki błąd może zagrażać bezpieczeństwu użytkowników.

Komin do kominka wykonany z pustaków wentylacyjnych to poważny błąd
Komin do kominka wykonany z pustaków wentylacyjnych to poważny błąd. (fot. T. Rybarczyk)

W razie, niestety nie tak rzadkiego, dobrania produktów wentylacyjnych, koniecznie trzeba je wyposażyć w przewody spalinowe. Nie zawsze jednak jest to możliwe, ze względu na zbyt małe średnice pustaków wentylacyjnych. W przewodach dymowych nie da się tego zrobić, ponieważ muszą one mieć duży przekrój poprzeczny. Jest natomiast szansa, aby pustaki wentylacyjne wykorzystać do zamontowania tzw. rury w rurze, odprowadzającej spaliny z kotłów gazowych kondensacyjnych.

Przewody wentylacyjne mogą być wykonane z pustaków ceramicznych
Przewody wentylacyjne mogą być wykonane z pustaków ceramicznych (fot. T. Rybarczyk)
Komin z przewodami spalinowymi i wentylacyjnymi
Komin z przewodami spalinowymi i wentylacyjnymi. (fot. T. Rybarczyk)
Rura w rurze - przewód spalinowy umieszczony w przewodzie wentylacyjnym
Rura w rurze - przewód spalinowy umieszczony w przewodzie wentylacyjnym. (fot. T. Rybarczyk)

9) ZA NISKIE KOMINY

W przypadku wentylacji grawitacyjnej oraz kominów dymowych i spalinowych, niezbędne jest, by miały one właściwą wysokość ponad dach. Zasady te są określone we wspomnianym rozporządzeniu. Zbyt niski komin może znacznie zaburzać ciąg. Jest to częsty problem łazienek na poddaszu, gdzie czynna wysokość kanału (odstęp pomiędzy kratką wlotową i wylotem nad dachem) to tylko 1 m, podczas gdy prawidłowa to 2-3 m.

Ponadto przy projektowaniu komina nie należy kierować się tylko wymaganiami dotyczącymi jego wysokości ponad dachem, ale trzeba również uwzględnić wpływ okolicznej zabudowy oraz innych przeszkód (np. wysokich drzew), mogących zaburzyć ciąg.

Niestarannie osadzone kratki
Aby wentylacja w łazience na poddaszu była wydajna, odległość pomiędzy kratkami wylotowymi na kominie a wlotowymi w łazience powinna wynosić min. 2-3 m. (fot. T. Rybarczyk)
Przy projektowaniu wysokości komina należy uwzględnić wysokie drzewa rosnące wokół niego
Przy projektowaniu wysokości komina należy uwzględnić wysokie drzewa rosnące wokół niego. (fot. T. Rybarczyk)

10) NIEWŁAŚCIWIE ULOKOWANE ELEMENTY KOMINA

Błędy najczęściej dotyczą przewodów dymowych. Jeżeli planujemy w domu kominek, stawiając komin, musimy pamiętać, że będzie do niego podłączony wkład. Trójnik od czopucha ma być ulokowany w taki sposób, aby do niego pasował. Również średnica przewodu dymowego ma być dostosowana do średnicy wkładu. Nie wolno zmniejszać przekroju poprzecznego. Wysokość trójnika powinna być dopasowana do wysokości i rodzaju zabudowy kominka. Wejścia trójnika trzeba skierować tam, gdzie będzie stał wkład kominkowy. Istotne także, by był zapewniony swobodny dostęp do wyczystki, żeby można było ją czyścić z sadzy.

Wyczystka jest po drugiej stronie ściany usytuowanej pomiędzy mieszkaniem a garażem
(fot. T. Rybarczyk)
Dojście do wyczystki od innej strony przez ścianę garażu
Stawiając komin do kominka trzeba zaplanować wygodne dojście do wyczystki, np. z drugiej strony ściany. (fot. T. Rybarczyk)
Zbyt nisko usytuowany trójnik do podłączenia czopucha
Zbyt nisko usytuowany trójnik do podłączenia czopucha. Wyczystka skierowana w niewłaściwym kierunku. (fot. T. Rybarczyk)

11) BRAK PODBUDOWY POD KOMIN

Kominy to elementy wysokie i ciężkie. W domach jednorodzinnych mogą mieć ponad 10 m. Na podstawę takiego komina działa bardzo duża siła skupiona, ważne zatem jest, aby był solidnie posadowiony. Jakiekolwiek odkształcenia podłoża będą powodować odchyłki komina od pionu, co może mieć wpływ na bezpieczeństwo użytkowania. Elementy takie powinny być oparte na stopie fundamentowej. Nie można stawiać ich tylko na chudziaku w warstwie przyziemia, bo taka podbudowa będzie za słaba. Kominów nie można też opierać na stropach bez odpowiedniego ich wzmocnienia.

Kominy stawia się na stopie fundamentowej
Kominy stawia się na stopie fundamentowej (fot. T. Rybarczyk)

12) BRAK ODDYLATOWANIA KOMINA OD ELEMENTÓW KONSTRUKCJI

Wznosząc kominy, należy mieć na uwadze to, że niektóre elementy budynku nie powinny się z nimi łączyć. Jeśli komin przechodzi przez strop wyższej kondygnacji, to zawsze ma być wykonana dylatacja pomiędzy nim a kominem. W ten sposób ugięcia stropu nie będą wpływać na konstrukcję komina. Szczelinę wypełnia się wełną mineralną, która oddziela te elementy.

Oddylatowanie komina od stropu
Oddylatowanie komina od stropu. (fot. T. Rybarczyk)

13) BRAK OCIEPLENIA KOMINA

Kominy nie powinny przyczyniać się do występowania mostka cieplnego przy przejściu przez dach. Należy więc je ocieplić. Żeby wydłużyć drogę strumienia cieplnego, izolację termiczną z wełny mineralnej umieszcza się już wewnątrz budynku pod dachem i na całej długości nad nim.

14) NIEPRAWIDŁOWO OBROBIONE CZAPY KOMINOWE

Czapami kominowymi należy przykrywać kominy w taki sposób, by do ich wnętrza nie dostawał się śnieg ani deszcz. Wloty kanałów wentylacyjnych powinny być zabezpieczone przed ptakami. Zacięcie warstwy ocieplenia przy kratkach musi być wykonane ze spadkiem na zewnątrz, aby deszcz nie wlewał się do komina. Jeżeli zrobi się to niewłaściwie, woda będzie wypływać w niespodziewanych miejscach, migrując między ociepleniem a kształtkami komina.

Tomasz Rybarczyk, Joanna Dąbrowska

aktualizacja: 2018-05-14

Dodaj komentarz

Zadaj pytanie naszemu ekspertowi
 
 
Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Administrator danych osobowych: AVT-Korporacja sp. z o.o. z siedzibą: ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa. Cel przetwarzania danych: udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie. Okres przetwarzania danych: Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania – czyli w tym konkretnym przypadku, do czasu udzielenia odpowiedzi. Masz prawo do: dostępu do Twoich danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych lub ich przenoszenia. Możesz: odwołać zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych, zażądać, by Twoje wszystkie dane zostały usunięte. Podstawy prawne: art. 5, 6, 12, 13 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Czytaj więcej
Produkty i firmy
Rekuperator OnyX Premium 500 firmy Frapol
Rekuperator OnyX Premium 500 firmy Frapol Rekuperator OnyX Premium 500 firmy Frapol został zaprojektowany z myślą o energooszczędnych budynkach mieszkalnych o powierzchni do 200 m2. ...
Jednostka klimatyzacyjna Stylish - innowacyjność i kreatywność
Jednostka klimatyzacyjna Stylish - innowacyjność i kreatywność Daikin wprowadził na rynek Stylish - naścienną jednostkę klimatyzacyjną o całkiem nowej konstrukcji, wyposażoną w unikatowe funkcje. ...
Złoty Konsumencki Lider Jakości po raz kolejny w rękach PRO-VENT
Złoty Konsumencki Lider Jakości po raz kolejny w rękach PRO-VENT W 2018 roku firma PRO-VENT została nagrodzona Złotym Konsumenckim Liderem Jakości w kategorii "Rekuperatory". To dla przedsiębiorstwa ogromne ...

Czy można żądać wymontowania w bloku wentylacji mechanicznej, która powoduje dyskomfort cieplny?

Czy mogę wystąpić do Spółdzielni o wyłączenie wentylacji mechanicznej? Czy też przy wejściu w życie zmiany rozporządzenia Spółdzielnia winna obligatoryjnie wymontować wentylację mechaniczną?

polecane produkty i technologie

Bezprzeponowy Płytowy Gruntowy Wymiennik Ciepła PROVENT-GEO

Wymiennik Ciepła PROVENT-GEO to unikatowe, oryginalne rozwiązanie umożliwiające pozyskanie zawartego w gruncie chłodu latem oraz ciepła w okresie grzewczym w maksymalnie wydajnym stopniu.
Najbardziej znane marki
Rekuperatory - ranking rozpoznawalności firm i produktów

Budujemy Dom 10/2018

Tematem tego numeru jest budowa domu dla alergika. Spełniając kilka warunków można znacznie ulżyć tym mieszkańcom nowego domu, którzy borykają...

Tylko 9,95 zł

Klub Budujących Dom


Wypełniaj ankiety i zbieraj punkty
na bezpłatną prenumeratę
i inne nagrody

  • Polecamy również
    Czas na Wnętrze Dom Energooszczędny Vademecum ABC Budowania Dom Polski Wnętrza Twój Dom Twój Styl
Wydanie tabletowe
Przeczytaj najnowsze wydanie magazynu Budujemy Dom
Magazyn BudujemyDom
Zamów cotygodniowy poradnik
Cotygodniowy poradnik
W każdy czwartek otrzymasz darmowy poradnik budowlany, a w nim:
- aktualności z rynku budownictwa jednorodzinnego,
- porady budowlane,
- najciekawsze tematy z forum.budujemydom.pl
i odbierz prezent
Odbierz prezent
Zapisz się do bezpłatnego poradnika BudujemyDom.pl i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie miesięcznika "Czas na Wnętrze".